همشهری آنلاین – گروه سیاسی: گزارشهای منتشر شده ازسوی منابع غربی، نشان میدهد ۷ اردیبهشتماه جاری (۲۷ آوریل ۲۰۲۶) پهپاد شناسایی استراتژیک «ام. کیو-۴ سی تریتون» آسیب دیده و مجبور به فرود شده؛ حادثهای که گمانهزنیهای بسیاری درباره دلایل این حادثه به دنبال داشته است.
این اما برای دومین بار طی ماه گذشته میلادی (آوریل) است که این پهپاد شناسایی استراتژیک آمریکا در منطقه دچار حادثه میشود. پیش از این در ۲۰ فروردینماه گذشته (۹ آوریل) بود که یک فروند پهپاد «ام. کیو-۴ سی تریتون» در خلیج فارس و در نزدیکی سواحل ایران سقوط کرد و آمریکاییها پس از چند روز مجبور شدند از دست رفتن پهپاد شناساییشان را تایید کنند.
اگرچه فرماندهی ایمنی نیروی دریایی آمریکا آسیب دیدن دومین پهپاد آمریکایی را تایید کرده، اما در محافل تخصصی گمانهزنیها و بررسی سناریوهای مختلف درباره این حادثه همچنان ادامه دارد.
آسیب مرموز
وبگاه تخصصی «دیفنس اکسپرس» در روزهای اخیر طی گزارشی به بررسی حادثه برای دومین پهپاد شناسایی استراتژیک آمریکا طی ماه آوریل گذشته پرداخت و نوشت: «پهپاد «ام. کیو-۴ سی تریتون» در طول سالهای گذشته، به عملیات بدون حتی یک مورد آسیب، شهرت داشت، اما آوریل برای نیرویدریایی ایالاتمتحده «ماه بدشانسی» بود، چراکه اکنون پساز ازدست دادن یکی از آنها، گزارشهایی مبنی بر آسیب مرموز به دومین پهپاد منتشر شده است».
دراین گزارش تصریح شده است: «گزارش فرماندهی ایمنی نیروی دریایی ایالاتمتحده رسماً اعلام کرد در تاریخ ۲۷ آوریل، این پهپاد استراتژیک در هوا آسیب دیده و پس از آن، موفق به فرود شده است. درحالحاضر علت این حادثه و میزان خسارت وارده بهصورت دقیق اعلام نشدهاست».
«دیفنس اکسپرس» در ادامه به بررسی چند گمانهزنی درباره دلایل این حادثه پرداخت و نوشت: «یکی از گزارشها مدعی است که ام. کیو-۴ سی تریتون آمریکایی ممکن است توسط یک موشک زمین به هوای سامانه پدافند هوایی «رعد» ایران مورد اصابت قرار گرفته باشد».
رکوردی که توسط ایران شکسته شد
این گزارش در ادامه با اشاره به اینکه جریان داشتن آتش بس میان دوطرف، صحت این سناریو را با چالش مواجه میکند، افزوده است: «این احتمال که اتفاقی برای موتور ام. کیو-۴ سی تریتون هنگام پرواز افتاده و پس از آن مجبور به فرود اضطراری در نزدیکترین پایگاه هوایی شده باشد، محتملتر به نظر میرسد».
نکته جالب اینجاست که کارشناسان «دیفنس اکسپرس» براین اعتقادند که درحالحاضر مشخص نیست دقیقاً چه چیزی سبب سقوط ام. کیو-۴ سی تریتون شده است؛ «فعلاً خلیجفارس مانند منطقهای غیرعادی به نظر میرسد که تریتونهای آمریکایی به طرز مرموزی در آن سقوط میکنند و آسیب میبینند.
در جمعبندی این گزارش تصریح شدهاست که پهپاد شناسایی استراتژیک ام. کیو-۴ سی تریتون به بیعیب و نقص بودن شهرت داشت، چراکه از نخستین پرواز خود در سال ۲۰۱۳، حتی یک فروند از آن از بین نرفته و هیچ حادثه بزرگی برای این پهپاد رخ نداده بود؛ «البته این رکورد در صورتی است که سرنگونی نمونه اولیه آن، یعنی «آر. کیو.۴ ای گلوبال هاوک» توسط ایران را در سال ۲۰۱۹ در نظر نگیریم».
در گزارش «دیفنس اکسپرس» اضافه شدهاست: «ام. کیو-۴ سی تریتون نسخه ویژه نیرویدریایی ایالات متحده از «آر. کیو ۴ گلوبال هاوک» که هزینه یکی از آنها بیش از ۱۳۳ میلیون دلار تخمین زده میشود».
تضعیف توان شناسایی آمریکا
پایگاه تخصصی «دیفنس سکیوریتی آسیا» نیز در گزارش مفصلی، به این موضوع توجه نشان داد و با تاکید بر اینکه آسیب دیدن دومین پهپاد ام. کیو-۴ سی تریتون آمریکا بر فراز خلیجفارس، بحران اطلاعاتی ۲۴۰ میلیون دلاری نیروی دریایی آمریکا را نمایان کردهاست، نوشت: «این حادثه ضعفهای روبهافزایش واشنگتن در تسلط اطلاعاتی بر حساسترین میدان دریایی ایران را آشکار میکند».
این گزارش با اشاره به اینکه مهمترین داراییهای نظارتی هوابرد آمریکا اکنون در سایه جنگ با ایران، با تهدیدهای فزایندهای مواجه شدهاند، افزوده است: «زمانی که از حدود ۲۰ فروند پهپاد تریتون موجود در ناوگان آمریکا، یکی بهصورت کامل از دست میرود و دیگری نیز بر فراز تنگههرمز آسیب میبیند، این مسئله صرفاً یک حادثه هوانوردی نیست، بلکه مستقیماً بر توان آمریکا برای رصد آرایش نظامی ایران، جابهجایی موشکها و امنیت گلوگاههای دریایی تأثیر میگذارد».
«دیفنس سکیوریتی آسیا» در ادامه گزارش خود، به بررسی زوایای مختلف حادثه اخیر برای پهپاد راهبردی آمریکا اشاره کردهاست که در ادامه به برخی محورهای آن اشاره میشود.
احتمالهای مطرح شده
برخی تحلیلگران این حادثه را با سرنگونی پهپاد گلوبال هاوک توسط ایران در سال ۲۰۱۹ مقایسه کردند. احتمالات مطرحشده شامل:
- درگیری پدافندی
- جنگ الکترونیک
- اختلال جی. پی. اس
- نقص فنی
- نکته ویژه: نیروی دریایی آمریکا عمداً جزئیاتی درباره این حادثه منتشر نکردهاست.
اهمیت راهبردی
پهپاد تریتون یکی از مهمترین ابزارهای نظارتی آمریکا بهحساب میآید. به دلایلی از جمله:
- پوشش گسترده دریایی
- مداومت پروازی بیش از ۲۴ ساعت
- رصد کشتیها، موشکها و تحرکات نظامی
- نکته ویژه: با توجه به تعداد محدود این نوع پهپاد، هرگونه آسیب تأثیر بزرگی بر توان عملیاتی آمریکا میگذارد.
نظر شما