همشهری- پریسا نوری: کارکنان پرتلاش این مجموعه، در کنار خیل عظیم نیروهای جهادی، شانهبهشانه هم، بار سنگین رسیدگی به امور شهدا و تسلی خاطر بازماندگان را بر دوش کشیدند. در نخستین روز برقراری آتشبس، سری به «معراج شهدا» واقع در مجموعه بهشت زهرا(س) زدیم، جایی که سازمانهای مرتبط از پزشکی قانونی و ثبتاحوال تا تیمهای ژنتیک و اورژانس حضور دارند تا از سرگردانی شهروندان در شرایط روحی و روانی دشوار جنگ جلوگیری شود.
راهنمایان همدلی
از درِ شیشهای با تابلوی «معراج شهدا» که عبور میکنیم، «راهنمای مراجعین» با صبوری و مهربانی پذیرای خانوادههایی است که با قلبی شکسته برای پیگیری امور عزیزانشان آمدهاند. نیروهای جهادی و کارکنان، با لحنی آرام و دلسوزانه، تمامی مراحل و زمانبندیهای لازم را برای مراجعان شرح میدهند. عقیل منصوری، معاون فرهنگی و امور اجتماعی سازمان بهشت زهرا(س) که در این بازدید همراه ماست، توضیح میدهد: «پس از دریافت راهنماییهای اولیه، خانواده شهدا وارد فرایند اصلی شناسایی پیکر مطهر عزیزانشان میشوند.»
یادبودی از جنس عشق و احترام
ایستگاه پذیرش، غرفهای کوچک اما پرکاربرد است که خدماتی چون کپی مدارک شناسایی و تکمیل فرمها را ارائه میدهد. اما در کنار این امور اداری، عکس شهدا با شاسی و گل، طراحی و به خانوادهها تقدیم میشود؛ هدیهای کوچک برای تسلی خاطر بازماندگان و یادبودی از جنس عشق و احترام.
چشمانِ منتظر برای شناسایی پیکرها
شاید غمانگیزترین و درعینحال مهمترین بخش معراج شهدا، همین قسمت شناسایی پیکرها باشد. ۴ غرفه مجهز به نمایشگرهای بزرگ، تصاویر پیکرهای مطهر شهدا را به نمایش میگذارند. منصوری دراینباره میگوید: «پس از اینکه خانواده شهید تصویر اولیه عزیزشان را در این ایستگاه شناسایی کردند، به مسیری هدایت میشوند تا بتوانند پیکر مطهر شهید را از نزدیک ببینند؛ این اقدام برای ایجاد آرامش و تسلی خاطر خانواده انجام میشود.» او با بیان اینکه اینجا بخش پایانی حضور خانواده است، ادامه میدهد: «درصورتی که پیکر شهید از طریق تصاویر اولیه شناسایی نشود، خانوادهها به بخش نمونهگیری DNA هدایت خواهند شد تا با دقت و اطمینان بیشتری فرایند شناسایی تکمیل شود.»
سردخانههای سیار؛ تدبیری برای روزهای سخت
در محوطه باز معراج شهدا ۴ کانتینر بزرگ سفیدرنگ جانمایی شدهاند. معاون فرهنگی و اجتماعی سازمان بهشت زهرا(س) درباره آنها اینطور توضیح میدهد: «این سردخانههای متحرک مکانی امن برای نگهداری پیکرهای مطهر شهدا هستند. این تدبیر امکان جابهجایی سریع پیکرها را در صورت صدور هشدارهای تخلیه فراهم میکند.» او از روزهای اوج جنگ اینطور یاد میکند: «در روزهای آغازین درگیریها ۱۰سردخانه متحرک در این محل مستقر بود و در برخی شیفتها تعداد نیروهای جهادی و کارکنان به ۴۰نفر میرسید. اما با فروکشکردن نسبی تنشها و تدابیر امنیتی شاهد کاهش آمار شهدای روزهای اخیر بودهایم.»
خلوتی نسبی برای نخستینبار پس از ۴۱روز
پس از سردخانههای متحرک به سولهای بزرگ میرسیم؛ جایی که آمبولانسهای حامل پیکر شهدا در بدو ورود به آن هدایت میشوند. درون سوله چندین برانکارد چرخدار آماده خدمترسانی است و ۴ نیروی جهادی با لباسهای فرم سفید مشغول فعالیت هستند. منصوری توضیح میدهد: «پیکر مطهر شهدا پس از ورود به این سوله مراحل عکسبرداری و نمونهبرداری اولیه برای شناسایی را طی میکند. سپس تصاویر در غرفههای مخصوص نمایش داده میشود.» او با اشاره به آرامش حاکم بر فضا ادامه میدهد: «پس از ۴۱روز برای نخستینبار شاهد خلوتی نسبی در این بخش هستیم. از شب گذشته که آتشبس اعلام شد، خدا را شکر، پیکر جدیدی به اینجا منتقل نشده است.»
موکب خدمت
در کنار ورودی «معراج شهدا» موکبی ساده اما پررفتوآمد برپا شده است؛ بساط چای تازهدم، دمنوشهای گرم و غذاهایی که بیوقفه آماده و توزیع میشوند. در میان هیاهوی آرام این فضای خدمترسانی، حمید اصیلی درحالیکه مشغول شستن استکانهاست، با لبخند میگوید: «خوشحالم که میتوانم با همین پذیرایی کوچک دل خانوادههای شهدا را کمی آرام کنم.» او درحالیکه استکانهای تمیز را ردیف میکند، ادامه میدهد: «فضای معراج شهدا یک جور آرامش خاص دارد؛ آرامشی که در دیگر نقاط بهشت زهرا(س) کمتر دیده میشود. با وجود تلخی داغ شهادت، خانوادهها اینجا کمی سبکتر نفس میکشند. این آرامش، لطف خداست.»
سجده شکر پدر ۳ شهید صحنهای که در حافظهام میماند
فرشته رضایی، جهادگر ۳۳ساله از اهالی کهریزک از آغاز جنگ در بخش ورودی معراج شهدا فعالیت میکند؛ جایی که خانوادهها برای طی مراحل اداری و هماهنگی دیدار با پیکر عزیزانشان به او مراجعه میکنند. او میگوید: «گاهی حال خانوادهها چنان آشفته است که باید تمام توانم را بگذارم تا مسیر اداری و لحظه وداع بهآرامی طی شود.»
در میان روزهای سنگین فعالیتش یک صحنه هنوز برایش پررنگتر از بقیه است؛ «پدری که ۳ پسرش را زیر آوار از دست داده بود، هنگام وداع با پیکر فرزندانش رو به قبله ایستاد و سجده شکر کرد. خانوادهاش با چهرههایی خیس از اشک سینهزنی میکردند، اما او بدون گریه و با استقامتی عجیب فقط شکر میگفت.»
روایت خدمت
دیدن پیکر کودکان قلبم را به درد میآورد
مرتضی نصیری، ۶۰ساله، نیروی جهادی: «از زمان شیوع کرونا داوطلبانه در مواقع نیاز به یاریرسانی آمدم. اکنون نیز اینجا هستم تا در فرایند آمادهسازی پیکرهای مطهر شهدا برای تشییع و خاکسپاری نقشی داشته باشم. دیدن پیکر این عزیزان بهویژه کودکان که مظلومانه به شهادت رسیدهاند، قلبم را به درد میآورد، اما افتخار میکنم که در این مسیر خدمتگزارم.»
شهادت ۸ عضو یک خانواده برایم دردناک بود
علی ترکاشوند، ۲۰ ساله، نیروی جهادی: همیشه عاشق خدمت به شهدا بودهام. با آغاز جنگ، داوطلبانه به «معراج شهدا» آمدم تا هرآنچه از دستم برمیآید، انجام دهم. دردناکترین صحنهای که شاهد بودم، ورود پیکرهای یک خانواده هشتنفره بود که مظلومانه در کنار هم به شهادت رسیده بودند؛ صحنهای که تا ابد در خاطرم خواهدماند.
ناباوری پدر از شهادت فرزندش
محمدامین درویشی، ۲۱ساله، دانشجو: کار ما در سردخانه شامل جابهجایی پیکر شهدا و شناسایی و برقراری ارتباط با خانوادههای چشمانتظار است. گاهی خانوادهها، تنها با نگاهی گذرا به پیکر، در پی اطمینان از حضور عزیزشان هستند. صحنهای که بسیار اذیتم کرد، مربوط به پدری بود که فرزندش زیر آوار به شهادت رسیده بود. او هر بار که برای شناسایی مراجعه میکرد، پس از کنارزدن پارچه، با گفتن «این پسر من نیست»، آن را دوباره میپوشاند. این عمل بارها تکرار شد و صحنه تلخی را رقم زد.
کارکنان و جهادگرانی که کنار هم ایستادند
امیر مرادعلی، مدیر روابطعمومی سازمان بهشت زهرا(س) : بزرگترین افتخار همکاران ما این است که رزقشان در خدمت به خانوادههای شهداست. خیلیها ازجمله کادر مدیریت ارشد مجموعه ۴۰روز است که به خانه نرفتهاند و شبانهروز کنار مردم هستند. نیروهای جهادی از گروهها و تخصصهای مختلف پا به میدان گذاشتهاند، طلاب، دانشجویان، پزشکان، گرافیستها، رانندگان، نیروهای بخش تغسیل، و حتی خانوادههایی که چهارنفره برای خدمت آمدهاند. حدود ۲۰حوزه فعالیت در اینجا توسط همین جهادگران پوشش داده میشود؛ از ساخت تابوت تا همراهی روانشناختی با خانوادهها.
در روزهایی که سایه سنگین جنگ بر پایتخت گسترده بود و شهر آماج حملات ناجوانمردانه قرار داشت، سازمان بهشت زهرا(س) به یکی از شلوغترین مراکز خدماتی شهر تبدیل شد.
کد خبر 1028996
منبع: روزنامه همشهری
نظر شما