استامینوفن، پرمصرف‌ترین داروی ضد درد در ایران است و گفته می‌شود که سالانه بیش از یک میلیارد قرص مصرف در ایران وجود دارد، اما توصیه‌های جدید حاکی از آن است که مصرف این دارو بنا به چند دلیل بیش از حد مجاز است و می‌تواند منجر به آسیب‌های جدی به کبد شود.

استامینوفن

همشهری آنلاین - مریم سرخوش: محبوب‌ترین و پرمصرف‌ترین مٌسکن‌ ایرانی‌ها عوارض جدی دارد. «استامینوفن» که سال‌هاست به‌عنوان یک داروی کم‌عارضه برای هر دردی مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ از درمان علائم سرماخوردگی، سرفه و آنفلوآنزا تا کاهش تب و تسکین درد ناشی از سردرد، درد عضلانی، دوره قاعدگی، گلودرد، دندان‌درد و کمردرد. آمار مصرفش هم در ایران بالاست.

گفته می‌شود که مصرف سالانه استامینوفن در ایران بیش از یک میلیارد قرص است و سال گذشته هم سازمان غذا و دارو آن را در فهرست پرمصرف‌ترین داروهای کشور اعلام کرد.

دارویی که هم بدون نسخه (OTC) عرضه می‌شود و هم قیمت آزاد آن خیلی بالا نیست؛ چیزی حدود 10هزار تومان برای هر ورق. اما حالا یک توصیه جدی از سوی اداره مواد غذایی و دارویی ایالات متحده آمریکا (FDA) مطرح شده، عوارض جدی استفاده بیش از حد از استامینوفن‌ها. چون نه‌تنها دارویی با همین نام انحصاری، بلکه صدها داروی دیگر هم حاوی استامینوفن هستند و می‌توانند میزان مصرف روزانه و احتمال نیاز به پیوند کبد و بروز مرگ را افزایش دهند.

زنان بیشتر استامینوفن مصرف می‌کنند

چندی پیش ایرج خسرونیا، رئیس جامعه متخصصان داخلی به سیناپرس اعلام کرده بود سرانه مصرف داروهای مسکن در ایران از تمام کشورها بیشتر است و به‌دلیل ارزان بودن این داروها، در همه خانه‌ها چند ورق پیدا می‌شود. خانم‌های ایرانی هم بیشتر از آقایان مصرف‌کننده استامینوفن هستند و هر درد ساده‌ای را با این دارو برطرف می‌کنند چون فرهنگ غلط عوارض کمتر آن در جامعه رواج یافته.

او به مضر بودن همه داروهای مسکن هم اشاره کرده و گفته بود مسکن‌ها عوارضی روی سیستم گوارش دارند و موجب کم‌خونی، میکروب کبدی و عارضه‌هایی برای مخاط معده می‌شوند.

حالا اما FDA اعلام کرده که نه ‌تنها داروهایی با نام انحصاری استامینوفن بلکه بیش از 600 داروی دیگر، چه نسخه‌ای و چه بدون نسخه (OTC) حاوی استامینوفن‌ها هستند و برای تسکین دردهای مختلف و کاهش تب، تجویز یا خودسرانه مصرف می‌شوند.

آنها توصیه کرده‌اند که هنگام استفاده از یک دارو یا ترکیبی از داروهای حاوی این دارو دقت کنید که از حد مجاز روزانه استامینوفن تجاوز نکنید چون مصرف دقیق و صحیح این داروها می‌تواند بی‌خطر و مؤثر باشد، اما مصرف بیش از حد منجر به آسیب شدید کبدی و حتی اوردوز خواهد بود. تاکیدشان هم حداکثر مصرف 4گرم دوز استامینوفن برای بزرگسالان در روز است چون مصرف بیش از اندازه می‌تواند منجر به بروز آسیب به‌ویژه از بین رفتن کبد شود.

بر اساس اعلام آنها علائم مصرف بیش از حد استامینوفن عبارتند از تهوع، استفراغ، درد شکم، گیجی و زردی(در پوست و چشم).

بیشتر بخوانید

این داروها برایتان دردسر قضایی درست می‌کند؛ حتی استامینوفن!

۱۸ داروی پرمصرف‌ در کشور

دلایل آمار بالای مصرف استامینوفن

این که استامینوفن‌ها شناخته‌شده‌ترین و پرمصرف‌ترین مسکن‌های موجود در کشور هستند و عوارضی هم دارند را راضیه کشاورز ملکی، سرپرست گروه تجویز مصرف منطقی و اطلاع‌رسانی فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو هم تأیید می‌کند.

او در توضیح بیشتر به همشهری می‌گوید: این دارو به‌صورت عام به‌عنوان داروی ضد ‌درد رایج است که با تجویز پزشک یا مصرف غیرمنطقی برای دردهای مختلف یا کاهش تب در کودکان و بزرگسالان استفاده می‌شود. اما نکته مهم اینجاست که استامینوفن‌ها نباید برای هر درد و التهابی استفاده شوند چون یکی از جدی‌ترین عوارض همین بحث آسیب به کبد است. استامینوفن در کبد متابولیزه و منجر به سیروز کبدی یا از بین رفتن سلول‌های کبد می‌شود.

کشاورز درباره دلایل آمار بالای مصرف این دارو در کشور عنوان می‌کند: استامینوفن‌ها بدون نسخه هم قابل تهیه هستند و به همین دلیل زیاد استفاده می‌شوند، مردم این دارو را به‌عنوان یک مسکن کم‌عارضه می‌شناسند، درحالی‌که مصرف غیرمنطقی‌اش می‌تواند عوارض متعددی داشته باشد.

این کارشناس درباره توصیه FDA به ‌وجود استامینوفن‌ در سایر داروها هم توضیح می‌دهد: برخی داروها در ترکیب‌شان استامینوفن دارند. ازجمله داروی سرماخوردگی «ادالت کلد» که از داروهای مختلف تشکیل می‌شود و استامینوفن هم دارد. نووافن و کلداستاپ هم حاوی استامینوفن است. زمانی که بیمار چند دارو به‌صورت همزمان استفاده می‌کند، اگر حاوی استامینوفن باشند، میزان مصرف را افزایش می‌دهد و آسیب‌زاست.

او توصیه می‌کند: فرهنگ مصرف دارو در کشور ما به‌گونه‌ای است که مردم برای دردهای ساده به پزشک مراجعه نمی‌کنند و به داروخانه می‌روند. در این حالت بهترین توصیه این است که از مشاوران داروساز کمک بگیرند و برای خرید دارو، عوارض و ترکیباتی که دارد توضیح بخواهند. اینکه داروی مدنظرشان چه کاربرد یا چه تسکینی دارد. تنها راه مقابله با مصرف بیش از حد قرص‌های مسکن فرهنگسازی است به‌طوری که باید عوارض ناشی از مصرف خودسرانه داروها به‌ویژه قرص‌های مسکن به افراد اطلاع‌رسانی شود.

عوارض محبوب‌ترین مسکن ایرانی‌ها | دارویی که سالانه یک میلیارد مصرف دارد و کبد را تهدید می‌ کند

کد خبر 830913
منبع: روزنامه همشهری

برچسب‌ها

پر بیننده‌ترین اخبار بهداشت و درمان

دیدگاه خوانندگان امروز

پر بیننده‌ترین خبر امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha