همشهری آنلاین- مهدی تهرانی: سینمای وسترن قدیمی‌ترین گونه سینمای داستانی است. اقبال تاریخی تماشاگران به سینمای وسترن در مقاطع مختلف زمانی تقریبا سرآمد بر تمامی دیگر ژانر‌های سینما بوده است.

اولين فيلم داستاني تاريخ سينما به نوعي وسترن "سرقت از قطار" محصول 1903 سينماي آمريكا است. آنچه كه از ژانر وسترن يادگار مانده؛ يك خيابان خاكي، چند مغازه؛ دفتر كلانتر شهر و كليساي كوچك آن، دليجان‌ها و اسب‌ها هستند. داستان‌هاي ژانر وسترن نيز در قواعد اين گونه‌ي سينمايي اصيل؛ ثابت بوده‌اند. درگيري و انتقام؛ داستانك‌هاي عاطفي و عشقي و همچنين ايثار و فداكاري از زمره اصلي‌ترين ماجراهاي ژانر وسترن به حساب مي‌آيد.در ژانر وسترن مهمترين مسئله رونمايي از كاراكترهاي اصلي و دسته بندي كردن آنهااست. چه كسي طرف خيراست و شيطان صفت كيست؟

اگرچه 30 سال است که سینمای تركيبي به معنای خاص گوی سبقت را از  دیگر ژانر‌ها ربوده  و تماشاگر گیج صحنه‌هایی شده که شاخصه‌های این نوع سینما است؛  ولی هنوز مانند سیلاب بهاری اگرچه کوتاه‌مدت است، با اکران یک فیلم وسترن نظرها هر چقدر کوتاه هم که باشد از سینمای اکشن روی برمی‌گرداند و اینکه این زمان کم تبدیل به هفته و ماه شوند از عهده کسی علی‌الظاهر خارج بوده، کسی مثل جان فورد و یا سام پکین‌پا اگر به سینما هدیه شوند شاید آن وقت این روند یا این رویا شکل گیرد.

سینمای وسترن

قواعد ژانر در فیلم‌های وسترن مشخص‌اند. این قواعد از لوکیشن گرفته تا طرز بیان دیالوگ نهادینه شده‌اند. صحنه‌های تیراندازی، نماهای تعقیب‌وگریز و تمام اینها در آثار وسترن دارای شناسنامه هستند؛ از این‌رو است که وقتی با چیزی به نام وسترن و عملا خالی از قواعد آن روبه‌رو می‌شویم می‌توانیم مچ سازنده را بگیریم. قواعد ژانر در اين گونه‌ي پرطرفدار و اصيل سينمايي ساده عنوان شده است. با افراد خوب و شهروندان ديندار بايد به لطافت برخورد كرد و با افراد بي‌خدا و ياغي و ستمگر بايد ستيزه جويي پيشه ساخت. اينگونه است كه عناصر مهر و محبت در مقابل انتقام و زدو خورد در ژانر وسترن اجزايي جداناشدني به حساب مي‌آيند.

در فیلم وسترن اگر کشتار الزامی نیست اما حداقل تاخت یک اسب در مرتع کمترین انتظار است؛  فقدان‌هایی که در مقابل الفت‌هایی از جنس دیگر پوشانیده می‌شود. د رواقع اگرچه حداقل لوكيشن در يك فيلم وسترن يك شهر كوچك؛ چند سوار؛ يكي دوتا دليجان و چندين ششلول بند و يك كلانتر مي توانند باشند اما قصه ها به كرامات انساني بازمي‌گردند. از سويي در دهه چهل ساخته‌هاي وسترن جنگ يانكي‌ها و سرخ پوست‌هاي بومي بود. اما در سالهاي بعدي سينماي وسترن كمتر به سمت سرخپوست ها رفته است.

در دهه 60 نيز وسترن اسپاگتي با جادوي سرجولئونه متولد شد. سه گانه مشهور و جاودانی او به خاطر یک مشت دلار 1964، به خاطر چند دلار بیشتر 1965 و خوب، بد، زشت محصول 1967 در تاريخ سينماي وسترن کاملا شناخته شده است.

در وسترن اسپاگتی رافت تگزاسی جایی ندارد. در وسترن کلاسیک گاهی و شاید هم برای بزرگنمایی قهرمان اصلی از وی حرکت‌های اخلاقی نیز نظیر صرف نظر کردن از انتقام نیز سر می‌زند اما در وسترن اسپاگتی از این حرف‌ها خبری نیست. به قول سرجیو لئونه در وسترن اسپاگتی اگر کسی یک تیر به شما بزند شما با یک گلوله نه، با دوتا نه، با سه گلوله هم نه، باید با صد گلوله جوابش را بدهید و این کار ردخور هم ندارد و تعطیل بردار هم نیست.

براي نسل جوان‌تر که سینمای وسترن برایشان با «رقصنده با گرگ‌ها»ی کوین کاستنر محصول 1991معنا پیدا کرده، ژانر وسترن همان‌قدر جذاب و دست‌نیافتنی جلوه‌گری کرده که برای قدیمی‌ترها که «۱۲ مرد خشمگین» و یا «بوچ کسیدی و ساندنس کید» را در دهه هفتاد ‌ دیدند. حساب آنهایی که با سینمای جان فورد و دهه 40 راز و رمز سینمای وسترن را شناختند که اصلاً جداست.

با این همه، حتی این جوان‌ترها؛ که دشت بازکوین کاستنر محصول 2002 نیز برایشان رویایی محسوب می‌شد، کمبود این نوع سینما نزد آنها سؤال است چه برسد به دهه هفتادی‌ها.

در سالهاي اخير چندين وسترن خوب و معدود ساخته شده‌اند كه اين ژانر را نجات داده‌اند. با نابخشوده اولين فيلم مهم و اسكاري كلينت ايست وود سينماي وسترن جاني تازه گرفت.

در سالهاي اخير نيز چند فيلم مهم در سينماي وسترن ساخته شده‌اند كه پيش از اين در صفحه سينمايي همشهري آنلاين نقد و معرفي اين آثار ارائه شده بود:

کد خبر 311772

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
6 + 2 =