شهر تابستانی ویژگیهای خودش را دارد؛ پیش از این درباره شهروند خوب زمستان گفتیم، اما حتماً وقتی مدرسهها تعطیل است، همان طور که حق ما به عنوان شهروند بیشتر میشود مسئولیت شهروندی ما هم بالا میرود. میتوانیم آنها را بشماریم.
یک روز گرم تابستان که از خانه بیرون آمدید، این مسائل تابستانی را ببینید و بشمارید؛ برویم:
اول این زبالهها هستند که خودشان را نشان میدهند. زبالههایی که طی روز در سطلهای زباله ریخته میشوند و مدت زیادی تا زمان جمعآوری در مخزن زباله میمانند، آفتاب میخورند و بوی بد میدهند. احتمالا پنجره اتاق شما که روبهروی یک مخزن زباله نیست؟ به هر حال حتماً خودتان حق و وظیفهتان را در اینگونه موارد میدانید. پس بهتر است رعایت کنیم، حتی اگر دیگران اینکار را نمیکنند.
دومی را از تو میپرسم: وقتی پایت را از خانه بیرون میگذاری چه مسئله شهروندی آزارت میدهد؟ و تو بیدرنگ میگویی بوی بد بعضی آدمها!
البته در گرمای تابستان میزان تعرق بالاست و ... پس رعایت نظافت هم از وظایف و حقوق شهروندی است.
سوم: از شما هم پرسیدم کدام مسئله شهروندی ناراحتتان میکند و گفتید چکه کردن آب کولرها روی سر عابران.
چهارم: گفت چکه کردن و یاد مصرف آب افتادم. ناراحت نمیشوید وقتی میبینید در این گرمای تابستان که نه فقط ما، همه موجودات به آب نیازمندند، خیلیها آب را هدر میدهند- مصرف نمیکنند، هدر میدهند- در حمام وقت مسواک زدن، شستوشوی دستها و در محکم نبستن شیرآب و چکه کردنها...از صدای چکه کردن آب بیزارم.
پنجم: و باز هم از توی شهروند این شهر پرسیدم و گلایه کردی که در مرکز شهر مسیری را باید پیاده بروی و در آن گرما هیچ درختی نیست تا سایهاش خنکت کند. تو گفتی و رفتی، من اما همه روز به درختها خیره ماندم که خیلی از آنها تشنه بودند. همان چناری را میگویم که روبهروی در خانه شماست. نارون همسایه هم آب نخورده بود و آن کاج قدیمی داخل حیاط شما هم خشک شده! هیچ به آبیاری گیاهان و درختها فکر کردهاید؟ دلم میخواهد همه را من آبیاری کنم؛ اگر بتوانم.
ششم: بعد مادربزرگت را دیدم که نفسش بند آمده بود. فکر میکرد از گرمای هواست. تعجب کرده بود و میگفت اهل کویر است و گرماهای شدیدتر از این را هم تجربه کرده است.
اما تو آلودگیها را میشناسی حتماً. و میدانی که میتوانی در کاهش آن تأثیر بگذاری. میدانی که میتوانی توصیه کنی که برای هر سفر کوتاه درون شهری نیاز به ماشین نیست و قرار نیست زیر باد کولر گازی از سرما بلرزیم و گاز گلخانهای تولید کنیم. تو همه اینها را میدانی.
اما شاید نمیدانی این روزها چهقدر همه در خطریم.
آلودگی هوای تهران همزمان با افزایش دمای هوا بالا رفته است. به گفته حسین حسنخانی، کارشناس آلودگی هوا در هنگام افزایش دمای هوا، ترکیبات آلایندههای خروجی از خودروها، موجب تولید ازن (O3) در سطح زمین میشود که بروز مشکلات تنفسی و بیماریهای سخت برای انسان وخزان زودرس در گیاهان را به دنبال دارد.
او به ایلنا گفته است:« ازن در جو زمین موجب حفاظت موجودات روی زمین از اشعههای فرابنفش میشود، اما این ترکیبات در سطح زمین سمی و خطرناک است.»
به گفته حسنخانی در طی روزهایی از سال که دمای هوای تهران به بالاتر از 37 و 38 درجه سانتیگراد رسیده است،ایستگاه سنجش آلودگی مخصوصا در ایستگاه اقدسیه ترکیبات ازن را به ثبت رسانده است.
او گفته است:« غیر از آلودگی ناشی از احتراق بنزین و گازوئیل در خودروها ،در اثر سایش لنتهای ترمز خودروها موادی موسوم به آزبست به هوا وارد میشود که یکی از آلایندههای خطرناک و تهدیدکننده دستگاه تنفس به شمار میرود. این مواد در ایستگاههای سنجش هوایی، در سطح شهر به ثبت رسیده است.»
هفتم: دیروز تمام وقت به خودم فکر کردم ؛ به من شهروند. در خیابان راه میرفتم و به همه آنچه که باید در یک شهر تابستانی رعایت شود فکر میکردم. بعد به خانه رسیدم و دیدم فضای آپارتمان هم تابستانی است. صدای قیژ قیژ کولرهای روغن نخورده و ...