همشهری آنلاین - رابعه تیموری: ٣٠ کیلومتر بعد از جنوبی‌ترین نقطه شهر تهران، روستای دنج و کوچکی قرارگرفته که رحیم فرجی در آن به دنیا آمده و قد کشیده است. روستای ولی آباد قرچک؛ روستایی دنج و کوچک که زندگی ساده مردمانش با دنیای مدرن هوش مصنوعی قرابت چندانی ندارد، اما همین دورماندن و غریبگی نوجوانان محروم ولی آباد با علم روز، فرجی را مصمم کرد تا آینده دانشجویان و دانش‌آموزان مستعد مناطق محرومی مانند کوره‌پزخانه تهران و روستاهای دور و نزدیک کشور را به دنیای هوش مصنوعی گره بزند. رحیم فرجی از متخصصان شناخته شده کشور در حوزه هوش مصنوعی و بنیانگذار شرکتی دانش‌بنیان است که با تاسیس یک اکوسیستم آموزشی و اشتغال‌آفرین، فرصت اشتغال و کسب درآمد بیش از ٣٠٠ جوان کم‌درآمد را فراهم کرده است.
عشق به سرزمین مادری
شاید همان حس وطن‌پرستی که جزء جدانشدنی شخصیت فرجی است، او را واداشت تا خدمت به سرزمین مادری را بر کسب درآمد دلاری در کشورهای اروپا و آمریکای لاتین ترجیح دهد. او به همشهری می‌گوید:: «در سال ١٣٨٧ من جزء تیم ١۵ نفره حوزه فن‌آوری اطلاعات انجمن نخبگان کشور بودم. هر یک از ما پیشنهادهایی برای ادامه تحصیل و فعالیت در خارج از کشور داشتیم، ولی من تنها عضو این گروه بودم که حاضر به مهاجرت نشدم و در ایران ماندم.»
سال‌ها بعد هم که فرجی برای انجام پروژه‌های علمی و تحقیقاتی از کشورهای اروپایی سر درآورد، یک حس او را برای بازگشت به وطن ترغیب کرد: «تا سال ١٣٩٦ به کشورهای اروپایی و آمریکای لاتین سفرهای زیادی داشتم و در همکاری با غول‌های فن‌آوری جهانی، متوجه دیدگاه نژادپرستانه آنها نسبت به ایرانیان شدم. من از این که صاحبان فن‌آوری هوش مصنوعی در انتقال تجربیات خود و اعتماد به توانمندی ایرانیان در این حوزه محتاط هستند، رنج می‌بردم و تصمیم گرفتم با بازگشت به ایران و تربیت جوانان مستعد، برای پیشرفت کشور در این حوزه قدمی بردارم.»
آموزش در نقاط محروم
تاسیس یک شرکت دانش‌بنیان، اولین قدم آقای پژوهشگر برای استعدادیابی در حوزه علوم رایانه و هوش مصنوعی بود: «از سال ١٣٩٦ فعالیت‌های پژوهشی‌ام را در ایران ادامه دادم و سال ١٤٠١ در شهرک غرب شرکتی دانش‌بنیان تاسیس کردم که آموزش در حوزه هوش مصنوعی در صدر فعالیت‌هایش قرار داشت، اما به دلیل موقعیت مکانی شرکت کسانی از این آموزش‌ها برخوردار می‌شدند که تمکن مالی مناسبی داشتند. من در یک روستای محروم به دنیا آمدم و رشد کردم، دلم می‌خواست این آموزش‌ها را در اختیار جوانان مستعد کم‌بضاعت قرار دهم.» تدارک و اجرای برنامه‌های استعدادیابی نقطه شروع فعالیت فرجی در جنوب تهران است: «پس از این که شرکتی دانش‌بنیان در جنوب شهر تاسیس کردم، با همکاری مدارس، نوجوانان توانمند و علاقه‌مند کوره پزخانه و دیگر مناطق محروم را شناسایی کردیم تا به‌صورت رایگان دوره‌های فن‌آوری اطلاعات و هوش مصنوعی را بگذرانند.»
تجربه‌های تلخ و شیرین
او خوب می‌دانست که شاگردان او حتی با وجود داشتن علم و مهارت، برای پیدا کردن شغل مسیر دشواری در پیش دارند: «زمانی که دانشجو بودم با ٦ نفر از همکلاسی‌هایم در اتاقی ٣٠ متری شرکتی خصوصی راه انداختیم. با آن که تیم ٧ نفری ما توان و انگیزه زیادی برای انجام پروژه‌های بزرگ داشتند، ولی صاحبان سرمایه به جوانان به‌سختی اعتماد می‌کردند و ما مشکلات و موانع زیادی را پشت سر گذاشتیم تا توانستیم توانمندی خودمان را ثابت و آنها را مجاب کنیم که از پس کارهای زیادی برمی‌آییم. من که این مشکلات را چشیده بودم، تلاش کردم خلاء حامی و تسهیلگر را برای جوانان باانگیزه کم‌بضاعت پر کنم و با رایزنی و پیگیری توانستیم شرایط اشتغال تعداد زیادی از آنها را در مراکز خصوصی و دولتی فراهم کنیم.»
به بار نشستن این تلاش‌ها خاطرات دلچسبی را برای آقای کارآفرین رقم می‌زند: «بسیاری از این جوانان مستعد، نان‌آور یا کمک خرج خانواده‌هایشان بودند و وقتی می‌دیدم آنها با استفاده از هوش و توانایی خود موقعیت علمی و شغلی مناسبی به‌دست آورده‌اند، برای ادامه این مسیر پرچالش و دشوار انگیزه بیشتری پیدا می‌کردم. یکی از این جوانان، پسری کم‌سن و سال به اسم میلاد بود که من نمی‌دانستم در کودکی پدرش را از دست داده و لحظه‌ای که خوشحالی مادرش از مشغول به‌کار شدن او را دیدم یکی از قشنگ‌ترین لحظات عمرم بود.»
پلی میان علم و صنعت
همین لحظات خاص باعث می‌شود تا فرجی برنامه‌های استعدادیابی خود را گسترش دهد و خدمات آموزشی و اشتغالزایی شرکت را برای خدمت به دانشجویان توانمندی که از شهرها و روستاهای دور و نزدیک به دانشگاه‌های مطرح پایتخت راه‌یافته‌اند به‌کار گیرد: «با همکاری دانشگاه‌های شاهد و خواجه نصیر بسیاری از دانشجویان در زمینه فن‌آوری اطلاعات و هوش مصنوعی، آموزش‌های مهارت محور دریافت کرده‌اند و با دانشگاه‌های امیرکبیرو خوارزمی هم در حال رایزنی هستیم تا در قالب تفاهم‌نامه همکاری شرایطی را به وجود آوریم که مراکز علم‌آموزی و مراکز صنعت و فن‌آوری با هم ارتباط و همکاری دوسویه و نزدیکی داشته باشند تا علاوه بر تربیت نیروهای متخصص کارآمد، مسیر اشتغال فارغ‌التحصیلان این حوزه هم تسهیل شود.»
پایان خوش یک حسرت کودکانه
از روزی که رحیم فرجی با مدرک دکترای فن‌آوری اطلاعات از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شده، دهه‌ها گذشته است. در این سال‌ها زندگی او با دنیای هوش مصنوعی عجین شده و همکاری با شرکت‌های پیشرو دنیا در این فن‌آوری مدرن را تجربه کرده، اما هنوز هم روزهایی را که برایش کامپیوتر یک شیء لوکس دست نیافتنی محسوب می‌شد از یاد نبرده است: «اولین بار کامپیوتر را در منزل یکی از آشنایانم دیدم. آن زمان ١٣-١٢ سال بیشتر نداشتم و وقتی می‌دیدم با هر حرکت ماوس تصاویر و برنامه‌های روی صفحه مانیتور تغییر می‌کند حسابی تعجب می‌کردم! از همان زمان داشتن کامپیوتر و کار کردن با آن آرزویم شد. بالاخره وقتی سال اول دبیرستان بودم، مادرم با فروش تنها النگوی طلایی که داشت برایم کامپیوتری قدیمی خرید و حسرت چندین‌ساله‌ام به‌پایان رسید!»
تنها باقیمانده یک تیم ١۵ نفره
عشق به دنیای رایانه بعد از دوران نوجوانی هم فرجی را رها نکرد و با آن که به مربی و امکانات آموزشی دسترسی نداشت، می‌توانست ساعت‌ها با مفاهیم چغر علم فن‌آوری اطلاعات دست‌وپنجه نرم کند و سال‌ها بعد، این پشتکار او را از کنکور سراسری با رتبه‌ای ممتاز عبور داد و به دانشکده‌های معتبرترین دانشگاه‌های کشور کشاند. مسیری که به کسب مدرک دکتری در رشته فن‌آوری اطلاعات دانشگاه تهران ختم شد و او را مصمم کرد فرصت‌های کسب درآمد و زندگی مرفه در آن سوی مرزهای وطن را رها کند تا در کم‌کردن بار حسرت‌ها و کمبودهای جوانان کم‌بضاعت کشورش سهمی داشته باشد. علاوه بر ٣٠ جوان متخصصی که مستقیم و ١٧٠ نیرویی که غیرمستقیم با شرکت دانش‌بنیان فرجی همکاری می‌کنند، او زمینه مهارت‌آموزی و اشتغال ٣٠٠ جوان کم‌بضاعت هموطنش را هم فراهم کرده است.
بیشتر بخوانید:جنگ های آینده روباتیک اند + ویدئو
نظر شما