همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: استرس امتحان فقط به نگرانی پیش از ورود به جلسه یا بی‌خوابی شب‌های درس خواندن محدود نمی‌شود و می‌تواند واکنش‌های شیمیایی مشخصی در بدن ایجاد کند. دانشمندان نشان داده‌اند که حتی بدون بررسی مستقیم افراد، می‌توان نشانه‌هایی از این فشار روانی را در نمونه‌های فاضلاب یک دانشگاه شناسایی کرد.
به گزارش ساینس‌آلرت، پژوهشگران دانشگاه کوئینزلند استرالیا در مطالعه‌ای که در نشریه علمی «نیچر واتر» منتشر شده، فاضلاب یک محوطه دانشگاهی با حدود ۳۰ هزار نفر جمعیت را بررسی کردند. آنها نمونه‌های جمع‌آوری‌شده در طول ترم تحصیلی را با نمونه‌های مربوط به هفته‌های امتحانات مقایسه کردند و برای اطمینان بیشتر، فاضلاب یک منطقه مسکونی نزدیک را نیز مورد بررسی قرار دادند.
نتایج نشان داد در دوره امتحانات، میزان دو نشانگر زیستی مرتبط با استرس اکسیداتیو (فرایندی که در اثر برهم خوردن تعادل مواد اکسیدکننده و آنتی‌اکسیدان‌ها در بدن رخ می‌دهد) با نام‌های 8-OHG و 8-OHdG در فاضلاب دانشگاه افزایش پیدا کرده است. البته افزایش نشانگر نخست از نظر آماری معنادار بود و نتیجه نشانگر دوم به سطح معناداری آماری نرسید.
پژوهشگران همچنین متوجه افزایش برخی مواد مرتبط با داروهای ضدافسردگی در نمونه‌ها شدند. میزان آمیتریپتیلین، سیتالوپرام، فلوکستین و ونلافاکسین در دوره امتحانات افزایش نشان می‌داد، اما تنها تغییر مربوط به آمیتریپتیلین از نظر آماری معنادار بود. بنابراین، احتمال افزایش مصرف این داروها مطرح شده، اما هنوز نمی‌توان آن را قطعی دانست.
بیشتر بخوانید:
- پایان عصر پژوهشگران | هوش مصنوعی کنترل آزمایشگاه را به دست گرفت
- بررسی سلامت رگ‌ها با دوربین موبایل | برچسب هوشمند، جایگزین دستگاه‌های سنجش عروق می‌شود
- دانشمندان تمام اجزای اصلی DNA و RNA در یک سیارک پیدا کردند
- «مایع زمانی» | فیزیکدانان می‌گویند شکل چهارمی از ماده وجود دارد
در مقابل، میزان مواد مرتبط با مصرف کافئین و شیرین‌کننده‌های مصنوعی کاهش پیدا کرده بود. همچنین نشانه‌های مصرف الکل در دوره امتحانات کمتر شد و پس از پایان این دوره دوباره افزایش یافت.
این مطالعه نشان می‌دهد بررسی فاضلاب می‌تواند به ابزاری برای پایش سلامت روان در مقیاس جمعیتی تبدیل شود. البته از آنجا که کارکنان و مراجعه‌کنندگان دانشگاه نیز از سرویس‌های بهداشتی استفاده می‌کنند، نمی‌توان تمام تغییرات شیمیایی ثبت‌شده را مستقیماً به دانشجویان نسبت داد.
پژوهشگران معتقدند این روش می‌تواند در آینده به شناسایی دوره‌های افزایش فشار روانی در جوامع کمک کند، بدون آنکه نیازی به آزمایش یا بررسی مستقیم تک‌تک افراد باشد.
نظر شما