همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: مریخ مدت‌ها از نظر زمین‌شناسی خاموش تصور می‌شد؛ جهانی که فعالیت‌های آتشفشانی گسترده آن میلیاردها سال پیش فروکش کرده بود. اما داده‌های لرزه‌ای ثبت‌شده توسط کاوشگر بینش (InSight) ناسا، شواهد تازه‌ای از فعالیت‌های درونی این سیاره ارائه کرده‌اند.
به گزارش یونیورس تودی، پژوهشگران کالج امپریال لندن و دانشگاه کلمبیا با تحلیل داده‌های لرزه‌ای کاوشگر این‌سایت، به این نتیجه رسیده‌اند که دره مارینر در مریخ همچنان از نظر زمین‌ساختی فعال است.
دره مارینر مجموعه‌ای عظیم از دره‌ها و شکاف‌هاست که حدود ۳۹۰۰ کیلومتر طول، تا ۶۰۰ کیلومتر عرض و بیش از ۹ کیلومتر عمق دارد. این ابعاد، آن را به بزرگ‌ترین سامانه دره‌ای شناخته‌شده در منظومه شمسی تبدیل کرده است.
پژوهشگران رویداد لرزه‌ای S۰۹۷۶a را بررسی کردند که در ۲۵ اوت ۲۰۲۱ ثبت شده بود. این زمین‌لرزه تنها رویداد لرزه‌ای شناسایی‌شده توسط این‌سایت در نیمکره غربی مریخ بود و منشأ آن در سوی دیگر سیاره قرار داشت. بررسی‌های قبلی محل وقوع آن را نزدیک بخش غربی دره مارینر مشخص کرده بودند، اما علت دقیق آن روشن نبود. برخورد شهاب‌سنگ، رانش زمین و جابه‌جایی توده‌های سنگی از جمله توضیحات احتمالی به شمار می‌رفتند.
تیم پژوهشی برای بررسی این فرضیه‌ها مدل‌های مختلفی ساخت، اما هیچ‌کدام نتوانستند امواج لرزه‌ای ثبت‌شده را به‌درستی توضیح دهند. تصاویر ماهواره‌ای مدارگرد شناسایی مریخ ناسا نیز نشانه‌ای از دهانه برخوردی تازه یا رانش زمین نشان ندادند.
بیشتر بخوانید:
- تردید دانشمندان نسبت به وجود فرازمینی ها کمتر شد
- انسان در آستانه ترک زمین | رقابت بزرگ برای ساخت خانه در ماه آغاز شد
- پیام ۳ میلیاردساله مریخ شگفت‌انگیز | کشف بزرگ کنجکاوی از گذشته آبی سیاره سرخ تا کندوی عسل
در نهایت، بهترین توضیح این بود که زمین‌لرزه بر اثر لغزش افقی بلوک‌های پوسته مریخ در امتداد یک گسل رخ داده است. این گسل در عمق حدود ۲۰ تا ۴۰ کیلومتری زیر دره قرار دارد. به گفته پژوهشگران، امواج لرزه‌ای و شواهد زمین‌شناسی تصاویر مداری هر دو از این فرضیه پشتیبانی می‌کنند.
دره مارینر احتمالا میلیاردها سال پیش بر اثر نیروهای کششی در پوسته مریخ شکل گرفته است؛ نیروهایی که پوسته را از هم گسستند و با فعالیت آتشفشانی گسترده منطقه تارسیس ارتباط داشتند. فرسایش و فروریختن دیواره‌ها نیز احتمالا به گسترش این دره کمک کرده‌اند.
این یافته‌ها نشان می‌دهد گسل‌های قدیمی مریخ هنوز می‌توانند تحت تأثیر تنش‌های پوسته فعال شوند. همچنین داده‌های کاوشگر این‌سایت، با وجود پایان مأموریت آن در سال ۲۰۲۲ به دلیل انباشته‌شدن غبار روی صفحات خورشیدی، همچنان اطلاعات ارزشمندی درباره ساختار درونی و فعالیت‌های زمین‌شناختی سیاره سرخ فراهم می‌کنند.
نظر شما