همشهری آنلاین - مریم سرخوش: مرگ یک کارمند آزمایشگاه در سیبری روسیه به دلیل ابتلا به «ذات‌الریه با منشأ ناشناخته» و قرنطینه بیمارستانی که این فرد در او بستری بوده، موجی از نگرانی درباره احتمال مواجهه با باکتری عامل طاعون را رقم زده است. البته مقام‌های بهداشتی روسیه تاکنون ابتلای این زن به طاعون را تأیید نکرده‌اند و اخبار متناقضی هم از این اتفاق گزارش می‌شود. نکته عجیب اما مانور رسانه‌های بین‌المللی و حتی واکنش وزیر امور خارجه آمریکا به این خبر است.
سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت؛ مقام‌های روسیه در حال بررسی حادثه‌ای در یک مؤسسه تحقیقاتی ضدطاعون در سیبری هستند که در پی آن یک پژوهشگر ۲۸ ساله جان خود را از دست داده است. این زن در مؤسسه تحقیقات ضدطاعون سیبری و خاور دور در شهر شلخوف، نزدیک ایرکوتسک، کار می‌کرد و پس از ابتلا به نوعی پنومونی (بیماری التهابی ریه) با منشأ نامشخص فوت کرد. برخی گزارش‌های محلی هم مدعی شده‌اند که ممکن است حادثه پس از شکستن یک لوله آزمایش حاوی باکتری Yersinia pestis (عامل بیماری طاعون) رخ داده باشد؛ اما این ادعا نیز تاکنون به‌طور رسمی تأیید نشده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده، حدود ۲۰۰ نفر که با فرد فوت‌شده در تماس بوده‌اند تحت مراقبت پزشکی قرار گرفته‌اند. آزمایش دو نفر از تماس‌ها برای ویروس سرماخوردگی معمولی و دو نفر برای کووید-۱۹ مثبت بوده و سایر آزمایش‌ها منفی گزارش شده‌اند. سازمان جهانی بهداشت هم گفته در حال تماس با مقام‌های روسیه برای بررسی دقیق حادثه، شرایط آزمایشگاهی و نتایج آزمایش‌هاست و بر اساس اطلاعات غیررسمی موجود، خطر برای عموم مردم در حال حاضر پایین به نظر می‌رسد.
مهم‌ترین بخش این گزارش اظهارنظر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا است که تاکید کرده «آمریکا موضوع را از نزدیک زیر نظر دارد، اما در شرایط فعلی دلیلی برای ایجاد نگرانی عمومی نمی‌بیند. البته مثل هر چیز دیگری، اگر چنین چیزی از کنترل خارج شود، می‌تواند به‌سرعت گسترش پیدا کند؛ بنابراین ما در حال رصد و نظارت دقیق آن هستیم.» علاوه بر این یک سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز به CNN گفته است که واشنگتن از احتمال مرگ یک فرد بر اثر طاعون ریوی در روسیه مطلع است و وضعیت را با همکاری مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (CDC) و سایر نهادهای دولت آمریکا به‌دقت دنبال می‌کند.
واکنش وزیر خارجه آمریکا و WHO به حادثه آزمایشگاه روسیه
دکتر محسن صادقی، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و فوق تخصص ریه در بیمارستان مسیح دانشوری درباره بازگشت دوباره طاعون و احتمال ورود آن به سایر کشورها به همشهری می‌گوید: به دلیل ارتقای سیستم بهداشتی بیماری انسانی و موارد گسترده طاعون سال‌هاست که حذف شده است. اما درباره پژوهشگر روسی برخی گزارش‌های غیررسمی مدعی شده‌اند که پس از شکستن یک لوله آزمایش، او در معرض یک عامل بیماری‌زا قرار گرفته و با برخی علائم تنفسی به بیمارستان منتقل می‌شود و دو، سه روز بعد فوت می‌کند. لوله آزمایشی که گزارش شده حاوی باکتری Yersinia pestis بوده و در نتیجه باعث مرگ این پژوهشگر جوان و در ادامه قرنطینه شدن بیمارستانی که او بستری بوده شده است.
به گفته صادقی چنین اخباری باعث بروز واکنش‌های بیشتر به حادثه در سطح جهان شده و حتی مقامات کشورهای مختلف و سازمان جهانی بهداشت هم واکنش داشته‌اند. رسانه‌هایی مثل رویترز و سی‌ان‌ان هم به آن پرداخته‌اند.
البته این متخصص تاکید می‌کند که یکی از دلایل واکنش‌های شدید به بیماری‌های همه‌گیر تجربه‌ای است که جهان به دلیل کووید۱۹ پشت سر گذاشته و در توضیح بیشتر می‌گوید: تا همین حالا با توجه به اطلاعات منتشر شده هنوز نمی‌توان به یقین چیزی را گفت. از یک سو برخی منابع عنوان می‌کنند که عامل میکروبی طاعون از لوله شکسته شده به این متخصص آزمایشگاه منتقل شده از سوی دیگر عنوان می‌شود که از ترشحات بدن این فرد هیچ عامل میکروبی جدا نشده است.
عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تأکید می‌کند: طاعون، به‌ویژه نوع ریوی آن، قابلیت انتقال از انسان به انسان را دارد و در صورت تأخیر در تشخیص و درمان می‌تواند بیماری شدید و کشنده‌ای باشد. با این حال، برخلاف تصور عموم، بیماری درمان‌پذیر است و اگر به‌موقع تشخیص داده شود، با آنتی‌بیوتیک مناسب قابل درمان است. نکته مهم این است که هنوز اطلاعات دقیق و قانع‌کننده‌ای درباره این حادثه وجود ندارد و حتی مقام‌های بهداشتی روسیه نیز ابتلای این پژوهشگر به طاعون را تأیید نکرده‌اند.
طاعون با کووید متفاوت است
او با اشاره به سابقه طاعون در ایران هم بیان می‌کند: طاعون در گذشته یکی از بیماری‌های مهم و مرگبار در ایران و بسیاری از نقاط جهان بوده است و در دوره‌هایی باعث همه‌گیری‌های گسترده شده است. با پیشرفت علم پزشکی، شناسایی عامل بیماری، بهبود شرایط بهداشتی و دسترسی به آنتی‌بیوتیک‌های مؤثر، موارد انسانی این بیماری به شکل قابل توجهی کاهش یافته است.
فوق تخصص ریه بیمارستان مسیح دانشوری ادامه می‌دهد: طاعون از نظر نحوه انتقال، سرعت پیشرفت و درمان با کووید-۱۹ تفاوت‌های اساسی دارد و نمی‌توان این دو بیماری را از نظر احتمال ایجاد یک همه‌گیری مشابه دانست. کووید-۱۹ طیفی از بیماری خفیف تا شدید ایجاد می‌کرد و وجود موارد بدون علامت و کم‌علامت نیز به تداوم و گسترش زنجیره انتقال کمک می‌کرد، در حالی که طاعون ریوی بیماری متفاوتی است که با تشخیص سریع و درمان مناسب قابل کنترل است.
صادقی با تأکید بر اینکه تجربه همه‌گیری کرونا نگاه نظام سلامت و جامعه به بیماری‌های عفونی را تغییر داده است، عنوان می‌کند: بعد از کرونا حساسیت نسبت به هر بیماری عفونی جدید یا ناشناخته بیشتر شده است و این موضوع طبیعی است، اما نباید باعث ایجاد نگرانی بدون پشتوانه علمی شود. صرف مشاهده یک مورد مشکوک یا حتی یک حادثه احتمالی آزمایشگاهی، به معنای آغاز یک همه‌گیری جدید نیست. در مورد حادثه آزمایشگاه روسیه هم باید منتظر نتایج بررسی‌ها و اطلاعات رسمی ماند و در عین حال، چنین مواردی را به عنوان یک هشدار جدی برای آمادگی نظام سلامت در نظر گرفت.
نظر شما