همشهری آنلاین-رابعه تیموری: در زندگی دیجیتال امروزی لابه لای پیامک‌های خوش و ناخوشی که با نوعی خواست و اراده شخصی، از طریق تلفن همراه به‌دست ما می‌رسد، «پیامک‌های تبلیغاتی» حکم میهمانان ناخوانده‌ای را دارند که وقت و بی‌وقت و بدون اراده و تصمیم ما روی نمایشگر گوشی‌های تلفن همراه ظاهر می‌شوند تا سود و منفعتی اقتصادی را برای صاحب سرمایه‌ای ناشناس فراهم کنند.
پایان دادن به این سناریوی تکراری که به خطری برای حریم خصوصی کاربران تلفن‌های همراه تبدیل شده و آثار و پیامدهای ناخوشی برای اعصاب و روان آنها به همراه داشته، از مطالبات چندین‌ساله دارندگان تلفن همراه است که اهمیت آن وزرای ارتباطات دولت‌های مختلف را به واکنش واداشت اما هیچ‌گاه پاسخ و اقدامی عملیاتی به‌دنبال نداشته است.
پشت پرده یک دسترسی آسان
مسیر دسترسی صاحبان سرمایه و کسب‌وکار به سامانه‌های ارسال انبوه پیامک‌های تبلیغاتی دشوار نیست. جستجویی ساده در گوگل کافی است که سایت‌های فروشنده و پشتیبان این سامانه‌ها یکی‌یکی رخ نشان داده و با تماسی تلفنی اطلاعات و شیوه خدمات‌رسانی‌شان را مفصل توضیح دهند. تفاوت خدمات این سایت‌ها هم که در قالب بسته‌های سالیانه «اقتصادی»، «شرکتی»، «تجاری» و «حرفه ای» ارائه می‌شوند، فقط میزان تخفیفی است که برای مشتریان در نظر می‌گیرند. در بسته اقتصادی که نرخ خرید آن به ٢٠٠ هزار تومان نمی‌رسد، امکاناتی مانند ٢٠ هزار تومان شارژ هدیه، استفاده یک‌ساله از یک خط تلفن همراه اختصاصی ، امکان ارسال لیست سیاه(پیامک به خط‌هایی که پیامک‌های تبلیغاتی را بسته‌اند)، ارسال پیامک منطقه‌ای، اتصال پنل به سایت و نرم‌افزار و دسترسی به بانک شماره اصناف و مشاغل در نظر گرفته شده است.
در بسته اقتصادی که با هزینه ٣۵٩ هزار تومان قابل خریداری است، این خدمات به اضافه ١۵ هزار تومان شارژ هدیه بیشتر در نظر گرفته شده و در بسته تجاری هزینه خرید به ٦٤٩ هزار تومان می‌رسد و علاوه بر افزایش مبلغ شارژ هدیه به ٨٠ هزار تومان، ٢ خط اختصاصی رند هم در اختیار صاحب کسب‌وکار قرار می‌گیرد. در بسته حرفه‌ای که مبلغ خرید اشتراک سالیانه آن یک میلیون و ٤٩٠ هزار تومان است، آپشن‌های جذاب‌تری مانند یک خط رند اضافه، ٧٠ هزار تومان شارژ هدیه بیشتر، امکان ردیابی لینک پیامک و امکان ارسال پیامک زنده به دکل‌های مخابراتی وجود دارد.
سود بالا با هزینه ارسال هر پیامک
جذابیت‌های خاص بسته‌های گرانقیمتتر زمانی مشخص می‌شوند که خریدار هزینه ارسال هر پیامک را در نظر می‌گیرد. وقتی با یکی از شرکت‌های پشتیبان تبلیغات پیامکی تماس می‌گیریم تفاوت این هزینه‌ها را با طول و تفصیل شرح می‌دهد: «این هزینه برای بسته شرکتی به ازای ارسال هر پیامک ٢٢۵ تومان است که اگر بسته شرکتی را بخرید، این هزینه برای هر پیامک ٢٠٤ تومان می‌شود در بسته‌های تجاری و حرفه‌ای هم هزینه ارسال هر پیام ١٨٢ تومان و١٦١ تومان است. »
سودآوری این شیوه تبلیغات برای اپراتورها و سایت‌های فروش هم در همین هزینه ارسال پیامک نهفته است که با درنظرگرفتن شمار قابل‌توجه کسب‌وکارهای خریدار این بسته‌های ارسال انبوه؛ قابل‌توجه بودن سودآوری این تبلیغات نمودار می‌شوند. با یک حساب و کتاب سرانگشتی باید گفت که حداقل هزینه ارسال ۲۰۰ پیامک تبلیغاتی ۴۰ میلیون تومان می‌شود و این مبلغ به حساب سایت‌های فروش شماره تلفن و اپراتورها واریز می‌شود.
یکی از شرکت‌های شناخته شده در این رابطه به خبرنگار همشهری توضیح داد: «شما باید باتوجه به تعداد پیامک‌هایی که می‌خواهید بفرستید و محدوده مخاطبان‌تان بسته‌های‌تان را انتخاب کنید، اما بسته‌های حرفه‌ای پرفروش‌ترین بسته‌های ما هستند و هر روز ما لااقل هزار درخواست برای فعال کردن این بسته دریافت می‌کنیم. ولی اگر کسب‌وکارتان کوچک و در حد یک سوپر مارکت است، می‌توانید بسته‌های شرکتی و تجاری را انتخاب کنید. این بسته‌ها هم مشتریان زیادی دارند و ما هر روز بیشتر از ٦٠٠-٧٠٠ درخواست برای فعال کردن این بسته‌ها داریم.»
پیشنهاد نشدن بسته اقتصادی از سوی اپراتورهای شرکت‌های خدمات‌دهنده نکته ظریفی دارد که اپراتورها فقط برای مشتریان پرچانه خود رو می‌کنند: «فهرست شماره تلفن‌های این بسته مربوط به قبل از سال ١٣٩۵ است و به روزرسانی نشده‌اند!» اگر هم بسته‌های گرانقیمتتر را انتخاب کنید، خاطر جمع‌تان می‌کنند که اطلاعات و مشخصات کاربران تلفن‌های همراه منطقه‌ای و صاحبان کسب‌وکارهای مختلف به‌صورت دوره‌ای به روز می‌شوند تا پیامک‌های تبلیغاتی بدون هیچ مشکلی به مخاطبان برسند.
پیامک‌های شخصی‌سازی شده
استفاده از کلمات وسوسه کننده‌ای مانند «اطلاعیه مهم»، «دوست عزیز»، «مشتری گرامی» در ابتدای پیامک‌های تبلیغاتی ترفند زیرکانه‌ای است که مخاطب را تشویق می‌کند از پیامک‌های تبلیغاتی بی‌تفاوت نگذرد، اما گویا این بیان محبت‌آمیز در تبلیغات تجاری کارآمد بوده که طراحان پیامک‌های تبلیغاتی میزان خودمانی بودن لحن و محتوای پیامک‌های‌شان را به‌جایی رسانده‌اند که گیرندگان پیامک‌ها را با اسامی کوچک افراد و با پسوندهای محبت‌آمیز خطاب می‌کنند یا با استفاده از اطلاعات خصوصی شخص مانند شغل و حرفه اش، پیامک‌ها را شخصی‌سازی شده ارسال می‌کنند.
اما آن‌چه در این میان نباید از یاد ببریم، حس ناامنی ناخوشایندی است که به‌محض باز کردن پیامک جای احساس نزدیکی و صمیمیت را می‌گیرد؛ حسی ناشی از فاش بودن اطلاعات خصوصی اشخاص برای صاحبان سرمایه‌ای که پرسه‌زنی در حریم خصوصی افراد را برای خود مجاز می‌شمرند.
مسدودسازی و لغو هم فایده ندارد
در بسیاری از سایت‌های فروش پیامک‌های تبلیغاتی در کنار گذاشتن آپشن و امکان ارسال پیام به لیست سیاه برای مشتریان‌شان، راه‌ها و شیوه‌های مسدودسازی ارسال پیامک‌های تبلیغاتی و حتی مسیر شکایت از فرستنده‌های این پیامک‌ها هم توضیح داده شده است! رفتاری که تناقض آن به راحتی قابل درک نیست.
در یکی از سایت‌هایی که این تناقض جالب و عجیب به چشم می‌خورد، یک خط خدماتی در اختیار خریداران بسته های ارسال پیامکی قرار می گیرد تا بتوانند با این خط برای کاربرانی که ارسال پیامک های تبلیغاتی را متوقف کرده اند و در «لیست سیاه» آنها قرار می گیرند، پیامک ارسال کنند..
در این سایت شماره‌گیری کد #٨٠٠* به‌عنوان مسیر سریع و میانبر لغو ارسال پیامک‌های تبلیغاتی معرفی شده و نوشته‌اند: «با شماره‌گیری این کد دستوری می‌توانید ارسال پیامک‌های تبلیغاتی یا محتوایی به شماره خود را لغو کنید و در صورت تمایل، استعلام سرویس‌های پیامکی فعال روی سیمکارت خود را هم دریافت کنید.» سیاست یکی به نعل و یکی به میخ زدن این سایت پرفروش به معرفی این مسیر میانبر ختم نمی‌شود و بعد از نشان دادن راه و نیمراه‌های توقف دریافت پیامک، سامانه ١٩۵ به‌عنوان یکی از آسان‌ترین بسترهای شکایت از پیامک تبلیغاتی عنوان شده که زیر نظر سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی برای ثبت و پاسخگویی شکایات فعالیت می‌کند.
دور زدن قانون آسان است
در قوانین سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی برای کسب‌وکارهای متخلفی که در سامانه ١٩۵ یا در اپلیکیشن‌های همراه من، ایرانسل من و رایتل من از آنها شکایت شده، مجازات‌هایی مانند جریمه‌های مالی و مسدودسازی خط ارسال پیامک در نظر گرفته شده است.
این اعمال قانون هم به اپراتورها واگذار شده و اگر شکایت‌های متعدد علیه یک سرشماره یا پنل پیامکی ثبت شود، اپراتورها موظفند با مسدودسازی کامل خط ارسال پیامک و در مواردی اعمال جریمه‌های مالی با کسب‌وکار متخلف برخورد کنند. البته مسیر دورزدن این قانون و فرار از این جریمه‌ها هم بسیار سهل و آسان است و با آن که سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی «مدیریت انتظارات و اطمینان از رعایت حریم خصوصی کاربران» را به‌عنوان فلسفه وضع و اجرای این قوانین عنوان کرده، کافی است فرستنده پیام‌ها امکاناتی مانند گزینه‌های لغو ارسال و انصراف را در پیامک‌ها قرار دهند تا محدودیت‌های قانونی شامل حال‌شان نشود.
بیشتر بخوانید:تعیین تکلیف برای ۱۵۰ میلیارد پیامک
نظر شما