اوج گرفتن بیماری واگیر تنفسی در کشور | افزایش ۱۷ درصدی نمونه‌های مثبت | ۳ استان بالاتر از آستانه هشدار

به گزارش همشهری آنلاین، بنا بر اعلام مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، بر اساس داده‌های نظام مراقبت دیده‌وری تنفسی ،۲ پاتوژن آنفلوانزا و کووید-۱۹در هفته بیست و ششم سال ۱۴۰۵ یعنی هفته منتهی به ۲۷ شهریور، نسبت موارد دارای علائم عفونت های تنفسی، در مراجعین سرپایی نسبت به هفته گذشته کمی کاهش و در مراجعین بستری کمی افزایش نشان داده است، به طوری که ۶.۵ درصد از مراجعین سرپایی دارای علائم شبه آنفلوآنزا (ILI) و ۷.۴ درصد از مراجعین بستری دارای علائم تنفسی شدید (SARI) بوده‌اند. این نسبت‌ها در هفته قبل به ترتیب ۷.۴ و ۶.۹ درصد بوده است.

کاهش آنفلوآنزا و افزایش کرونا

در این نظام مراقبت دیده‌وری، از میان ۱۹۴ نمونه تنفسی اخذشده از مراجعین با تظاهرات ILI یا SARI، نسبت نمونه‌های مثبت از نظر آنفلوآنزا نسبت به هفته قبل کاهش داشته و به ۲ درصد رسیده که این نسبت در هفته مشابه سال قبل ۰.۹ درصد بوده است.

همچنین نسبت نمونه‌های مثبت از نظر کووید-۱۹ که در هفته گذشته آستانه هشدار بالا را پشت سر گذاشته بود، برای پنجمین هفته متوالی افزایش نشان داده و به ۱۷ درصد رسیده است. لذا ضرورت تشدید مراقبت عفونت‌های حاد تنفسی همچنان مورد تاکید ویژه قرار می گیرد. این نسبت در هفته مشابه سال قبل ۸.۹ درصد بوده است.

درصد موارد مثبت آنفلوآنزا در هفته ماقبل آخر شهریور

توجه: از آنجا که داده‌های نظام مراقبت غیردیده‌وری (روتین) عمدتا تحت تاثیر تصمیم پزشکان برای درخواست آزمایش و میزان دسترسی به ابزار/ کیت تشخیصی است، یافته‌های زیر باید با احتیاط تفسیر شود.

بر اساس داده‌های نظام مراقبت غیردیده‌وری آزمایشگاهی، در هفته بیست و ششم سال ۱۴۰۵ مجموعا ۴۹۰۷ نمونه تنفسی که ۹۵.۹ درصد آنها از بیماران بستری اخذشده، در آزمایشگاه‌های مولکولی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور آزمایش شده و از میان آنها ۲.۲ درصد یعنی ۱۰۸ مورد مثبت آنفلوآنزا بوده است.

نکته حائز توجه، افزایش ۱۴.۲ درصدی فراوانی نمونه‌های تنفسی آزمایش‌شده در این هفته نسبت به هفته قبل است.

همچنان تایپ غالب ویروس آنفلوآنزای در گردش در کشور (یعنی حدود ۷۵.۴ درصد) B است. البته در مقطع زمانی مشابه در سال قبل (۱۴۰۴) تایپ غالب ویروس A بوده است.

از سوی دیگر، ۳۲.۴ درصد موارد مثبت آنفلوآنزا به گروه سنی کودکان تعلق داشته‌اند؛ شامل گروه سنی زیر ۲ سال حدود ۹.۳ درصد، گروه سنی ۲ تا ۵ سال حدود ۱۲ درصد و گروه سنی ۶ تا ۱۵ سال حدود ۱۱.۱ درصد.

۳ استان بالاتر از آستانه هشدار

درصد مثبت آنفلوآنزا در استان‌ بوشهر با ۲۵.۳ درصد همچنان بالاتر از آستانه هشدار بالاست. همچنین در استان‌های‌ هرمزگان (۸.۶) و خوزستان (۵.۶) درصد مثبت آنفلوآنزا از آستانه هشدار پایین (یعنی ۵ درصد) بالاتر گزارش شده است.

بر اساس نتایج آزمایش‌های نمونه های اخذشده با هدف دیده‌وری ۲۱ پاتوژن تنفسی در شهریور سال جاری، در میان ۱۲۰ نمونه اخذشده برای این دیده‌وری که مربوط به ۲ استان‌ تهران و هرمزگان بوده است رینوویروس با ۱۶.۷ درصد، کووید- ۱۹ با ۱۱.۷ درصد و پاراآنفلوآنزا و سایر کروناها (به جز کووید - ۱۹) هر یک با ۴.۲ درصد بالاترین درصد پاتوژن‌های تنفسی شناسایی‌شده را تشکیل می‌دادند.

وضعیت بیماری‌های تنفسی در جهان

در اواخر تابستان ۲۰۲۶ الگوی گردش ویروس‌های تنفسی در مناطق مختلف جهان ناهمگون است. در حالی که فعالیت جهانی کووید-۱۹ همچنان در مجموع پایین گزارش می‌شود، افزایش فعالیت آن در بخش‌هایی از شرق آسیا و اروپا قابل توجه است.

همزمان فصل آنفلوآنزا در نیمکره جنوبی در حال عبور از دوره اوج است و در شرق آسیا فعالیت آنفلوآنزا در برخی کشورها به‌ طور محسوسی در حال افزایش است. فعالیت RSV در سطح جهانی همچنان عمدتا پایین است.

توجه: مقادیر درصد مثبت شدن پاتوژن‌ها در کشورها ـ به دلیل تفاوت جمعیت تحت مراقبت، نوع نمونه، تعریف مورد و نظام مراقبت دیده‌وری ـ مستقیما قابل مقایسه کمّی نیستند و عمدتا برای شناسایی جهت و شدت نسبی روند به کار می‌روند.

واریانت‌های کووید-۱۹ در گردش در جهان

در سطح جهانی، XFG از واریانت‌های غالب در گردش است و WHO در حال حاضر XFG، NB.۱.۸.۱،PQ.۱۶.۱.۱ و BA.۳.۲ را در گروه Variants Under Monitoring (VUM) دنبال می‌کند.

در کره جنوبی، در آخرین گزارش، واریانت‌های PQ.۱۶.۱.۱، NB.۱.۸.۱،BA.۳.۲ و RF.۵ گزارش شده‌اند و در آخرین پایش ژنومیک انجام‌شده در کشور (مرداد ۱۴۰۵)، واریانت غالب RV.۱ گزارش شده است. البته به دلیل تفاوت پوشش و ظرفیت توالی‌یابی، مقایسه سهم واریانت‌ها بین کشورها باید با احتیاط انجام شود.

سیگنال چین برای پایش آنفلوآنزا در ایران

در نظام مراقبت چین در هفته ۳۷ میلادی، درصد مثبت شدن آنفلوآنزا و کووید-۱۹ در نمونه‌های شبه آنفلوآنزا (ILI) به ترتیب ۱۹.۸% و ۱۲.۵% گزارش شده است. فعالیت کووید-۱۹ روند کاهشی داشته در حالی که فعالیت آنفلوآنزا در حال افزایش است.

تایپ و ساب‌تایپ غالب B/Victoria و A(H۳N۲) بوده است، هر چند که سهم ساب‌تایپ A(H۳N۲) نیز افزایش نشان داده است.

در جنوب چین افزایش RSV نیز مشاهده شده است.

افزایش همزمان آنفلوآنزا و کووید در کره جنوبی

در هفته ۳۷، درصد مثبت شدن آنفلوآنزا در نمونه‌های تنفسی سرپایی به ۲۴.۶% رسیده و طی ۴ هفته متوالی افزایش داشته و ساب‌تایپ غالب A(H۱N۱)pdm۰۹ بوده است.

همزمان، نسبت مثبت شدن کووید-۱۹ ۱۴.۲% گزارش شده و تعداد بستری‌های ناشی از آن نیز طی ۴ هفته افزایش نشان داده است.

الگوی متفاوت استرالیا در نیمکره جنوبی

در استرالیا افزایش پایدار فعالیت آنفلوآنزا از اواخر ماه ژوئیه مشاهده شده و تا اوایل سپتامبر، رسیدن موج به قله به‌ طور قطعی ثبت نشده است.

در آخرین دوره گزارش‌شده، تایپ غالب آنفلوآنزا A بوده و در میان موارد A که subtype شده‌اند، A(H۳N۲) بیشتر از A(H۱N۱) pdm۰۹ بوده است.

۳ نکته کلیدی درباره آنفلوآنزا و کووید در ایران

- همزمانی عبور کووید-۱۹ از آستانه هشدار در ایران با فعالیت قابل توجه کووید-۱۹ در شرق آسیا و برخی کشورهای اروپایی ارزش پایش روندهای منطقه‌ای را به‌ عنوان یک سیگنال پیش‌نگر برای ایران افزایش می‌دهد.

- افزایش زودهنگام فعالیت ویروس آنفلوآنزا در شرق آسیا، مشاهده الگوی متنوع و شدیدا منطقه‌ای تایپ و ساب‌تایپ آنفلوآنزا (A (H۱N۱) pdm۰۹ در کره جنوبی، A(H۳N۲) و B/Victoria در چین، A(H۳N۲) در استرالیا و B در ایران) و همزمانی روند افزاینده آنفلوآنزا و کووید-۱۹ در کره جنوبی، بر ضرورت پایش همزمان روند آنفلوآنزا و کووید-۱۹ همراه با تعیین و رصد type/subtype و واریانت‌های در گردش به منظور تشخیص زودهنگام تغییر الگوی فصل تنفسی در ایران تاکید دارد.

- فعالیت کووید-۱۹ در کشور در هفته‌های پیش‌رو تداوم خواهد داشت، اما زمان و ارتفاع قله موج با دقت قابل پیش‌بینی نیست.