همشهری آنلاین: عربستان در برابر یمن این روزها روزگار دشوار دارد و با چالشهای سختی روبروست:
۱- چالش صادرات نفت: عربستان اگرچه در میان کشورهای بزرگ تولید کننده نفت به شمار میرود، اما از نظر صادرات نفت با چالش روبرو شده و حتی امکان صادرات نفت خود را به برخی مشتریان از دست داده است. دادههای کپلر طی ماههای تیر و مرداد نشان میدهد که بارگیری نفت خام عربستان از پایانههای دریای سرخ ۳۶ درصد کاهش یافته و از حدود ۹.۵ میلیون بشکه در روز به ۶.۱ میلیون بشکه در روز رسیده است؛ یعنی کاهش حدود ۳.۴ میلیون بشکه در روز در جریان افزایش تنش با یمن. براساس گزارش شورای آتلانتیک، ماه گذشته، صادرات نفت عربستان به حدود ۳ میلیون بشکه در روز رسید که پایینترین سطح دستکم ۹ سال اخیر است و دلیل آن اختلال همزمان در هرمز و مسیر دریای سرخ عنوان شدهاند.
۲- آسیب دیدگی تأسیسات نفتی: از آن جا که بخش مهمی از ظرفیت نفت و زیرساختهای انرژی عربستان در تأسیسات قابل شناسایی در جنوب این کشور قرار دارد، لذا عربستان در برابر حملات پهپادی و موشکی از سوی یمن به شدت آسیبپذیر شده است. مهمترین پالایشگاه عربستان که در موج اخیر حملات انصارالله هدف قرار گرفت، پالایشگاه جازان آرامکو با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز بود و این پالایشگاه را برای چند روز از کار انداخت. حملات به بخش تبدیل گاز به برق و مخازن ذخیره این مجتمع آسیب زده است. در کنار جازان، تأسیسات نفتی ینبع نیز هدف قرار گرفتند، هرچند به ادعای عربستان، برخی موشکهای شلیکشده به سمت این تأسیسات رهگیری شدند. آرامکو هیچ آماری از خسارت تاسیسات نفتی خود در حمله یمنیها اعلام نکرده است.
۳- از دست دادن آبراهه بابالمندب: کنترل آبراهه بابالمندب از سوی نیروهای مقاومت یمن در جریان پیشرویهای اخیر، امنیت مسیرهای دریایی مرتبط با عربستان را تحت تأثیر قرار داده است. یمنیها اعلام کردهاند که در برابر محاصره عربستان سعودی علیه یمن، اجازه عبور شناورهای مرتبط با عربستان از باب المندب را نخواهند داد. در واقع بابالمندب برای عربستان الزاماً به معنای توقف کامل صادرات نفت نیست، بلکه بسته شدن این آبراهه هزینه سنگینی بر اقتصاد عربستان تحمیل میکند؛ زیرا حدود ۴ میلیون بشکه نفت خام در روز از پایانههای ینبع برای بازارهای آسیایی از مسیر بابالمندب عبور میکرد و بستهشدن این گذرگاه، عربستان را مجبور به استفاده از مسیرهای جایگزین سوئز میکند؛ مسیری که زمان سفر، هزینه حمل و بیمه را افزایش داده و ظرفیت صادراتی ریاض را محدود میکند.
۴- هزینه جنگ: جنگ علیه یمن تا کنون برای عربستان بسیار سنگین بوده است. برآوردهای پژوهشی نشان میدهد هزینه مداخله نظامی ریاض در اوج جنگ در سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۰ به حدود ۲ تا ۶ میلیارد دلار در ماه میرسید. این بدان معناست که در صورت ادامه دوباره جنگ با یمن، عربستان سالانه ۲۴ تا ۷۲ میلیارد دلار هزینه متضرر خواهد شد. این هزینهها منابع مالی و توجه دولت را از اهداف «چشمانداز ۲۰۳۰» دور کرده است. در اوج جنگ علیه یمن سرمایهگذاری خارجی مستقیم عربستان در سال ۲۰۱۷ به ۱.۴ میلیارد دلار سقوط کرد، در حالی که این رقم پیش از جنگ حدود ۷.۵ میلیارد دلار بود. آغاز دوباره جنگ با یمن، سرمایه گذاری خارجی عربستان را دوباره به شدت کاهش خواهد داد. از این منظر، ادامه جنگ، هدف عربستان برای تبدیل اقتصاد به یک اقتصاد متنوع، گردشگریمحور را زیر سوال خواهد برد و پروژههایی مانند نئوم و گردشگری دریای سرخ را متوقف خواهد کرد.
۵- بحران عدم حمایت متحدان: عربستان حتی در جلب همکاری نظامی متحدان بینالمللی خود برای ورود به جنگ علیه یمن با چالش روبرو بوده است. پاکستان و ترکیه به عنوان اعضای پیمان مکه، تا کنون دخالت نظامی در جنگ یمن را رد کردهاند. آکسیوس گفته است که ترامپ هم سه بار درخواست بن سلمان برای ورود به جنگ یمن را رد کرده است. تایمز هم گزارش داد که عربستان از نخست وزیر انگلیس درخواست حمایت نظامی در جنگ یمن را کرده که نخست وزیر انگلیس هنوز به این درخواست پاسخ نداده است. همچنین سفر بن سلمان به مصر برای جلب حمایت قاهره برای ورود به جنگ علیه یمن بی نتیجه ماند و به بن بست رسید.
۶- آسیب دیدن زیرساختها: جنگ یمن برای عربستان تنها به تأسیسات نفتی محدود نمانده و زیرساختهای حیاتی این کشور نیز در طول جنگ پیشین در حد فاصل سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۲ بارها هدف حملات موشکی و پهپادی قرار گرفتند. از جمله فرودگاههای ابها، جیزان و نجران، نیروگاه برق الشقیق، تأسیسات آبشیرینکن الشقیق، شبکههای انتقال برق، تأسیسات گاز خمیسمشیط و ینبع و برخی پایگاههای نظامی. در برخی موارد حملات موجب خسارت مستقیم و در موارد دیگر باعث توقف یا اختلال فعالیت تأسیسات شده است. این وضعیت هزینههای امنیتی و دفاعی عربستان را افزایش داده و آسیبپذیری زیرساختهای حیاتی این کشور را در برابر حملات انصارالله آشکار کرده است. روز گذشته نیز همزمان با شدت گرفتن تنشها، فرودگاه ملک خالد ریاض هدف حمله موشکی یمن قرار گرفت و ستونهای دود در اطراف فرودگاه به هوابرخاست.
۷- ناامنشدن عمق استراتژیک جنوب عربستان: حملات پهپادی و موشکی یمن علیه عربستان توانسته شهرهایی مانند ابها و خمیس مشیط و زیرساختهای مناطق جنوبغربی را تحت فشار امنیتی قرار دهد و در روزهای اخیر نیز هشدارهای امنیتی در این مناطق صادر شده است. در واقع عمق شهرهای عربستان نیز دچار ناامنی شده و تهدید یمن دیگر به مناطق مرزی جنوبی محدود نیست.
۸- دشواری بازسازی جبهه ضدانصارالله: عربستان برای ایجاد یک نیروی یمنی متحد و منسجم با اختلافات گروههای مختلف، از جمله نیروهای جنوبی، روبهرو است؛ اختلافاتی که توان ریاض برای مقابله زمینی با انصارالله را محدود کرده است. عربستان با حضور میلیون ها دلار هزینه برای ایجاد یک جبهه ضدانصارالله، اما در نهایت نتوانست به هدف خود دست یابد و نیروهای وابسته به عربستان در برابر پیشروی نیروهای مقاومت یمن دست به فرار زدند.
نظر شما