همشهری آنلاین: جنگ آمریکا با ایران دیگر محدود به غرب آسیا نیست، بلکه تاثیرات جنگ علیه ایران یک اثر دومینووار و بازتابی علیه بسیاری از کشورها بویژه کشورهای غربی و آمریکایی در کنار کشورهای عربی منطقه داشته است:
۱- کاهش تولید نفت عربستان: گزارشها حاکی از آن است که تولید نفت خام عربستان نسبت به روز قبل از شروع جنگ علیه ایران، بیش از ۴۰ درصد کاهش داشته است. بر اساس دادههایی که عربستان سعودی به اوپک گزارش داده است، تولید نفت خام این کشور در نیمه مرداد و شهریورماه امسال به پایینترین سطح خود از سال ۱۹۹۰ رسیده است. این کاهش تولید نفت عربستان در شرایطی رخ داده که این کشور یکی از میزبانان نظامیان آمریکایی در جنگ علیه ایران بوده و تاثیرات این جنگ حالا دامن سعودیها را هم گرفته است.
۲- درآمد سالانه قطر کمتر شد: قطری کشوری است که پایگاه العدید آن میزبان همان جنگندههایی است که در تجاوز علیه ایران نقش داشتند و جالب است که این کشور در نتیجه جنگ آمریکا علیه ایران، زیان بسیاری دید، از جمله تأسیسات راسلفان حدود ۱۷ درصد ظرفیت صادرات ال.ان.جی خود را از دست داد. برآورد قطرانرژی هم نشان میدهد این وضعیت حدود ۲۰ میلیارد دلار درآمد سالانه برای قطر را از بین برد. رویترز هم در گزارش دو هفته پیش خود اعلام کرد صادرات گاز مایع قطر در شش ماه نخست جنگ حدود ۹۶ درصد کاهش یافته است.
۳- کویت و کاهش ۶۹ درصدی صادرات نفت: کویت به دلیل وابستگی شدید به تنگه هرمز یکی از آسیبپذیرترین کشورهای نفتی منطقه است و در نتیجه اختلال در تنگه هرمز از زمان آغاز جنگ علیه ایران، صادرات خام کویت حدود ۸۲۵ هزار بشکه در روز یا تقریباً ۶۹ درصد کاهش داشته است. اگر صرفاً برای درک مقیاس مالی، این کاهش ۸۲۵ هزار بشکهای را با نفت ۱۰۰ دلاری محاسبه کنیم، ارزش نفتی که روزانه امکان صادراتش از بین رفته حدود ۸۲.۵ میلیون دلار است. این در حالی است که پایگاه عریفجان در شهر کویت یک پایگاه نظامی محل استقرار نیروی زمینی آمریکا در منطقه است که در جنگ علیه ایران به کرات مورد استفاده قرار میگرفت.
۴- رکود اقتصادی امارات: وضع امارات متفاوت است، زیرا ابوظبی از خط لوله حبشان–فجیره توانسته تا حدودی زیان چالش در تنگه هرمز را کم کند، اما زیان اصلی امارات اختلال در تجارت، افزایش هزینه حملونقل و کاهش درآمدهای گردشگری بوده است. دبی یکی از مهمترین مقاصد گردشگری در خاورمیانه است که سالانه حدود ۱۹.۵ میلیون گردشگر را می پذیرد و ۸۲۷ هتل دارد که ۱۷۳ هتل پنج ستاره هستند و ضریب اشغال اتاقهای آنها قبل از شروع جنگ، بیش از ۸۰ درصد بود، در حالی که جنگ باعث شد این ضریب به حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یابد. آمارها نشان میدهد که جنگ علیه ایران باعث کاهش ۵۰ درصدی قیمت هتلها و ریاضت اقتصادی در امارات شده است. این در حالی است که براساس اظهارات مقامات اماراتی و آمریکایی، نزدیک به ۵ هزار نیروی نظامی عمدتا از نیروی هوایی آمریکا در پایگاه هوایی «الظفره» امارات حضور دارند که در جنگ علیه ایران مشارکت داشتند.
۵- بحرین؛ ضربه مستقیم به پالایشگاه و اقتصاد: بحرین از نظر اندازه اقتصاد و ظرفیت مالی، در برابر شوک جنگ آسیبپذیرتر است و مهمترین ضربه، حمله به پالایشگاه سیترا بود. ظرفیت پالایشگاه سیترا حدود ۴۰۵ هزار بشکه در روز است و پاسخهای موشکی ایران باعث آتشسوزی در تنها پالایشگاه بحرین شد و صادرات فرآوردههای نفتی کشور را مختل کرد. رویترز گزارش داده است که اقتصاد بحرین در سال ۲۰۲۶ تحت تاثیر جنگ علیه ایران حدود ۳ درصد کوچک شده و کسری بودجه به حدود ۸.۵ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده است.
۶- بحران انرژی در اروپا: جنگ علیه ایران و اختلال گسترده در تردد کشتیها از تنگه هرمز، بحران انرژی را در اروپا وارد مرحله تازهای کرده است؛ بحرانی که آثار آن از بازار نفت و گاز عبور کرده و مستقیماً به قیمت بنزین و گازوئیل، هزینه حملونقل و ذخایر سوخت کشورهای اروپایی رسیده است. بر اساس دادههای کمیسیون اروپا، متوسط قیمت بنزین یورو سوپر ۹۵ از حدود ۱.۶۴ یورو در هر لیتر پیش از آغاز جنگ به حدود ۲.۰۴ یورو در اوایل سپتامبر رسیده که نشاندهنده افزایش حدود ۲۴ درصدی است. در همین مدت قیمت گازوئیل از حدود ۱.۵۹ یورو به ۲.۱۱ یورو در هر لیتر رسیده و حدود ۳۳ درصد افزایش یافته است. بحران در برخی کشورهای اروپایی شدیدتر بوده است. در بلغارستان قیمت گازوئیل حدود ۴۷ درصد، در جمهوری چک حدود ۴۴ درصد، در فنلاند حدود ۴۲ درصد و در لهستان حدود ۳۹ درصد افزایش یافته است.
۷- جهش بی سابقه در آمریکا: آمریکا به عنوان طرف اصلی تجاوز علیه ایران از آثار زیان بار این جنگ در امان نبود و این جنگ به جهش کمسابقه قیمت سوخت در آمریکا منجر شد. میانگین قیمت گازوئیل در ۱۰ سپتامبر برای نخستینبار از ۶ دلار در هر گالن عبور کرد و نسبت به آغاز جنگ در اواخر فوریه تقریباً ۶۰ درصد افزایش یافت. قیمت بنزین معمولی نیز در اوایل سپتامبر به حدود ۴.۱۸ دلار در هر گالن رسید که حدود ۳۰ درصد بیشتر از یک سال قبل بود. رویترز علت اصلی این جهش را اختلال در مسیرهای انرژی غرب آسیا، کاهش عرضه جهانی و افزایش قیمت نفت میداند. طبق برآورد مؤسسه واتسون دانشگاه براون، خانوارهای آمریکایی طی ۶ ماه نخست جنگ حدود ۱۰۰ میلیارد دلار هزینه اضافی سوخت پرداخت کردهاند؛ یعنی بهطور متوسط حدود ۷۶۳ دلار برای هر خانوار.
۸- جهان تکان خورد: تاثیرات جنگ علیه ایران تا آن جا بوده که برخی احتمال فروپاشی جهان بدلیل کمبود سوخت را مطرح کردهاند. از جمله مکس اوته، اقتصاددان آلمانی با استناد به آمار نوشته است که موجودی ذخایر نفت جهان با سقوطی آزاد در حال کاهش است و اگر این خط به ۶٫۸ برسد، اقتصاد جهان وارد رکود نمیشود؛ بلکه فرو میپاشد.
نظر شما