همشهری آنلاین_فاطمه عسگری نیا: همه حاضر امسال با همین مسئله شروع شده است؛ پویشی که قرار است دستکم بخشی از نیازهای تحصیلی دانشآموزان تحت پوشش سازمان بهزیستی را تأمین کند، اما هدفش در همین دفتر و مداد خلاصه نمیشود. امسال این پویش با هدف حمایت از ۱۶۸ هزار دانشآموز و به یاد ۱۶۸ دانشآموز شهید میناب آغاز شده است. بهزیستی میگوید تأمین نوشتافزار، کیف، کفش، پوشاک و تجهیزات کمکآموزشی، بخش ملموس ماجراست؛ بخش مهمتر اما آنجاست که این حمایت بتواند دانشآموز را در مدرسه نگه دارد و مانع از آن شود که مشکلات اقتصادی یا اجتماعی، او را از مسیر تحصیل خارج کند.
۲۴۲ هزار دانشآموز زیر چتر حمایت
عدد بزرگتر اما جای دیگری است. اکنون ۲۴۲ هزار دانشآموز از خدمات سازمان بهزیستی استفاده میکنند. براساس آمار اعلامشده از سوی سیدجواد حسینی رئیس سازمان بهزیستی، ۱۷۲ هزار نفر از این دانشآموزان در دهک یک قرار دارند و ۱۰۴ هزار نفر نیز به نوعی دارای معلولیت هستند. یعنی مسئله فقط تهیه لوازمالتحریر نیست؛ بخشی از این دانشآموزان با مجموعهای از مشکلات اقتصادی، اجتماعی یا محدودیتهای ناشی از معلولیت دستوپنجه نرم میکنند. در چنین شرایطی، شروع سال تحصیلی برای همه یکسان نیست. ممکن است یک دانشآموز با خیال راحت فهرست مدرسه را دست خانواده بدهد و چند روز بعد با کیف و کفش و دفترهای نو راهی مدرسه شود؛ اما برای خانوادهای دیگر، همین فهرست میتواند بهمعنای چند میلیون تومان هزینه باشد. به همین دلیل همه حاضر تلاش میکند دستکم بخشی از این فاصله را کم کند.
بهگفته حسینی در استانهای مختلف نیز اجرای این پویش آغاز شده است. برای نمونه، بهزیستی بوشهر اعلام کرده است که در قالب این طرح، نوشتافزار، کیف، کفش، پوشاک و تجهیزات کمکآموزشی برای دانشآموزان نیازمند تأمین میشود. تجربه سال گذشته این استان نیز نشان میدهد که مشارکت مردمی میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای تحصیلی را پوشش دهد؛ در بوشهر بیش از ۵۵میلیارد ریال مشارکت نقدی و غیرنقدی برای این حوزه جذب شده است.
یک کیف، یک فرصت
اما اگر قرار باشد خدمات «همه حاضر» فقط به رساندن یک بسته نوشتافزار بهدست دانشآموز محدود شود، بخش مهمی از مسئله دیده نشده است. آمار کودکان بازمانده از تحصیل، تصویر روشنتری از این موضوع میدهد. سال گذشته ۳۱۵۵ کودک دارای سابقه کار که از تحصیل بازمانده بودند، با پیگیری بهزیستی دوباره ثبتنام کردند و به چرخه آموزش برگشتند. امسال نیز ۲۸۰۸ کودک بازمانده از تحصیل شناسایی شدهاند و هدفگذاری بهزیستی این است که تا پایان سال آنها را به مدرسه بازگرداند. برای کودکانی که دوباره به مدرسه بازمیگردند نیز حمایت تحصیلی درنظر گرفته شده است. اینطور که رئیس سازمان بهزیستی کشور میگوید، برای هر دانشآموز ماهانه ۲ میلیون تومان کمکهزینه تحصیلی پیشبینی شده و برای اجرای این طرح در سالجاری ۷۰ میلیارد تومان اعتبار اختصاص یافته است.
این اعداد یک نکته مهم را نشان میدهد؛ بازگرداندن کودک به کلاس درس یک مرحله است و نگه داشتن او در مدرسه مرحلهای دیگر. کودکی که بهدلیل فقر، کار یا مشکلات خانوادگی از مدرسه دور شده، فقط به ثبتنام دوباره نیاز ندارد. باید هزینههای تحصیلش، شرایط خانواده، وضعیت روانی و انگیزهاش برای ادامه تحصیل هم دیده شود.
حمایت بعد از زنگ مدرسه
در طرف دیگر ماجرا، دانشآموزانی هستند که نهتنها باید در مدرسه بمانند، بلکه ظرفیت آن را دارند که مسیر متفاوتی را طی کنند. امسال ۱۶۹ دانشآموز تحت پوشش بهزیستی در مدارس استعدادهای درخشان و نمونه دولتی پذیرفته شدهاند؛ بالاترین میزان قبولی این گروه در این مدارس براساس اعلام سازمان بهزیستی. یکی از آنها امیرحسین اسماعیلصباغ، دانشآموز دارای معلولیت شدید جسمی و حرکتی از قرچک است که امسال به مدرسه استعدادهای درخشان راه پیدا کرده است. این موفقیت فقط خبری خوش برای یک خانواده نیست. امیرحسین یادآوری میکند که معلولیت یا شرایط اقتصادی، لزوماً بهمعنای نبودن استعداد نیست؛ مسئله این است که آیا فرصت دیده شدن و رشد کردن برای این استعداد وجود دارد یا نه.
استعداد، منتظر فرصت است
در حال حاضر ۵۵۰۰ دانشآموز تحت پوشش بهزیستی در شمار نخبگان دانشآموزی قرار دارند و ۷۰ نفر از آنان در کنکور سال گذشته رتبههای یک و دو رقمی بهدست آوردهاند. برای ۲۰۰ دانشآموز مستعد حوزه رایانه نیز برنامه آموزش تخصصی هوش مصنوعی با همکاری معاونت علمی ریاستجمهوری پیشبینی شده است.
نخبگانی از میان نیازمندان
بهزیستی در سالهای اخیر تلاش کرده حمایت تحصیلی را از پرداخت کمکهزینه فراتر ببرد. براساس اطلاعات اعلامشده، برای حدود ۳۰ هزار دانشآموز غربالگری، استعدادیابی و مهارتآموزی انجام شده و بیش از ۳۰ هزار دانشآموز نیز آموزشهای مهارت نرم و فنیوحرفهای دریافت کردهاند. حدود ۴۰ هزار نفر هم در مسیر آمادهسازی شغلی قرار گرفتهاند. این یعنی قرار نیست حمایت از دانشآموز در لحظهای که دفتر و مداد تحویل میگیرد تمام شود. مسیر ایدهآل باید از مدرسه شروع شود، به کشف استعداد و مهارت برسد و در نهایت به توانمندی و استقلال فردی و اقتصادی منتهی شود. حتی برای مشارکت خود دانشآموزان نیز برنامههایی درنظر گرفته شده است. پارلمان دانشآموزی بهزیستی در ۳۱ استان و ۴۷۶ شهرستان فعال است و ایجاد خانههای خلاق و انجمنهای مشورتی نخبگان نیز در دستور کار قرار گرفته است.
«همه حاضر»؛ به یاد ۱۶۸ دانشآموز
انتخاب نام «همه حاضر» برای این پویش از همین زاویه قابل توجه است؛ قرار نیست فقط بستههای تحصیلی بهدست ۱۶۸ هزار دانشآموز برسد، بلکه پیام اصلی آن این است که هیچ کودکی نباید بهدلیل نداشتن امکانات، از کلاس درس جا بماند.این پویش امسال به یاد ۱۶۸ دانشآموز شهید میناب برگزار میشود و افتتاح آن نیز در هرمزگان با همین محور انجام شده است. در میناب، بهگفته مدیرکل بهزیستی استان، نیازهای لوازمالتحریر و پوشاک دانشآموزان تحت پوشش تأمین شده و همزمان بر حمایت روانی و فراهم کردن شرایط مناسب برای آغاز سال تحصیلی تأکید شده است.
نظر شما