همشهری آنلاین_فاطمه عسگری نیا:حل مشکلات یک محله همیشه قرار نیست از پشت میز یک دستگاه دولتی شروع شود. گاهی خود اهالی محله بهتر از هر نهاد دیگری میدانند مشکل کجاست و چه ظرفیتی برای حل آن وجود دارد؛ از خدمات و مسائل اقتصادی گرفته تا نیازهای اجتماعی. حالا قرار است همین ظرفیت در قالب تعاونیهای محلی سازمان پیدا کند؛ مدلی که ادارهکل تعاون استان تهران میگوید در حال حرکت به سمت اجرای آن است. بهزاد سام دلیری، مدیرکل تعاون استان تهران در گفتوگو با همشهری با بیان اینکه تعاونیها فقط یک بنگاه اقتصادی نیستند تأکید میکند اساس تعاونی، یک تشکل اجتماعی با رویکرد اقتصادی است، یعنی گروهی از مردم که برای انجام یک فعالیت و حل یک نیاز مشترک کنار یکدیگر قرار میگیرند. بر همین اساس، ایده تعاونیهای محلی میتواند فراتر از ایجاد یک کسبوکار باشد. مردم یک محله میتوانند با شناسایی مسائل مشترک برای حل آنها در قالب یک ساختار جمعی مشارکت کنند.
مسئلهای که از داخل محله دیده میشود
مدیرکل تعاون استان تهران میگوید: این ادارهکل در حال حرکت به سمت تعاونی محلههاست تا مردم بتوانند در کنار یکدیگر مسائل داخل محله را پیگیری و برای آنها راهحل پیدا کنند. این رویکرد با تأکید دولت بر تقویت نقش محلهها نیز همسوست. در چنین مدلی محله فقط یک محدوده جغرافیایی نیست، بلکه به یک شبکه از آدمهایی تبدیل میشود که یکدیگر را میشناسند، مسئله مشترک دارند و میتوانند برای حل آن مشارکت کنند.
سرمایه اصلی اعتماد است
تعاونیها در نگاه مدیرکل تعاون استان تهران، برخلاف تصور رایج فقط با سرمایه مالی سنجیده نمیشوند. او تأکید دارد که موفقیت یک تعاونی به قدرت شبکه ارتباطی و اجتماعی اعضای آن نیز وابسته است. سام دلیری معتقد است تقویت این روابط میتواند به افزایش کارگروهی، همیاری و همکاری میان مردم و در نهایت افزایش تابآوری اجتماعی منجر شود.
تجربهای که در بحران خودش را نشان داد
مدیرکل تعاون استان تهران برای توضیح اهمیت شبکههای محلی به تجربه مردم در جنگ ۱۲روزه اشاره میکند. بهگفته او در شرایط بحران، حضور مردم در محلهها بسیار پررنگ بود و در مواردی مردم یک محله سریعتر از برخی نهادهای حمایتی برای کمک به یکدیگر وارد عمل شدند. همین تجربه نشان میدهد شبکههای اجتماعی محلی، حتی پیش از آنکه ساختار رسمی پیدا کنند در زمان بحران میتوانند فعال شوند. حالا ایده تعاونیهای محلی میتواند این ظرفیت را از یک واکنش مقطعی به یک مشارکت سازمانیافتهتر تبدیل کند.
از مدرسه تا محله
رئیس ادارهکل تعاون استان تهران در ادامه به فعالیت تعاونیهای دانشآموزی اشاره میکند و میگوید: تجربه تعاونیهای دانشآموزی نیز در برخی مراکز آموزشی تهران دنبال شده است، بهگونهای که بخشهایی مانند بوفه و خدمات مدارس در قالب تعاونی در اختیار دانشآموزان قرار گرفته تا آنها از دوران مدرسه با مفهوم مشارکت و کارگروهی آشنا شوند. این تجربهها میتواند بخشی از همان فرهنگی باشد که بعدها در سطح محله بهکار میآید؛ فرهنگی که به جای حل تمام مسائل از بالا مردم را برای حل بخشی از مشکلات در کنار یکدیگر قرار میدهد.
تعاونی برای گروههای کمبرخوردار
تعاونیهای محلی تنها یک ابزار برای مشارکت اجتماعی نیستند و میتوانند کارکرد اقتصادی نیز داشته باشند، بهخصوص در محلههای کمبرخوردار تعاونیهای فراگیر ملی در واقع در این دسته قرار میگیرند. سام دلیری میگوید: در تعاونیهای فراگیر ملی ۷۰درصد اعضا باید از دهکهای پایین جامعه باشند. بهگفته او چنین ساختاری میتواند به افزایش سطح اقتصادی گروههای کمبرخوردار کمک کند، در نتیجه اگر تعاونیهای محلی بتوانند بهدرستی شکل بگیرند ظرفیتشان میتواند از حل یک مسئله خدماتی یا اجتماعی فراتر برود و به بستری برای ایجاد فرصتهای اقتصادی برای ساکنان محله تبدیل شود.
زنان؛ بخشی از ظرفیت محله
زنان میتوانند یکی از گروههای مهم در این ساختار باشند. بهگفته مدیرکل تعاون استان تهران، حدود ۱۰ تا ۲۰ درصد اعضای تعاونیهای استان را زنان تشکیل میدهند. با این حال، برخی تعاونیهای زنان در حوزههایی مانند صنایعدستی، نساجی، پوشاک، تولید پوشاک و آموزش عملکرد موفقی داشتهاند. این تجربه نشان میدهد که در مدل تعاونیهای محلی میتوان از ظرفیتهای اقتصادی و مهارتی زنان هر محله نیز استفاده کرد؛ ظرفیتهایی که ممکن است به شکل فردی پراکنده باشند اما در یک ساختار جمعی امکان تبدیل شدن به فعالیت اقتصادی پایدار را پیدا کنند.
نظر شما