همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: ما اغلب زمان را چیزی دقیق و ثابت و وابسته به چرخش کره زمین میدانیم؛ اما در حقیقت زمین همیشه با سرعت ثابت حرکت نمیکند و همین اختلاف کوچک میان چرخش سیاره و ساعتهای بسیار دقیق اتمی، سالهاست دانشمندان را مجبور به اصلاح زمان رسمی جهان کرده است.
حالا قرار است در ماه اکتبر، بیستوهشتمین کنفرانس عمومی اوزان و اندازهگیریها (CGPM) در ورسای فرانسه برگزار شود و یکی از موضوعات مهم این کنفرانس، آینده «ثانیه کبیسه» خواهد بود. ثانیه کبیسه، همان ثانیهای که تاکنون برای هماهنگ نگهداشتن زمان رسمی جهان با چرخش واقعی زمین به ساعتها اضافه شده است. این نشست ممکن است مسیر تازهای برای مدیریت اختلاف میان زمان اتمی و چرخش زمین تعیین کند.
به گزارش نیواطلس، مشکل از آنجا آغاز میشود که چرخش زمین کاملا منظم نیست. عواملی مانند ذوبشدن یخهای قطبی، تغییر الگوهای باد و جابهجایی نیروهای کشندی میتوانند توزیع تکانه زاویهای زمین را تغییر دهند و باعث شوند طول شبانهروز اندکی کوتاهتر یا بلندتر شود. این تغییرات برای زندگی روزمره تقریبا نامحسوسند، اما برای سامانههایی که با دقت میلیثانیه کار میکنند اهمیت زیادی دارند.
به همین دلیل، در سال ۱۹۷۲ مفهوم «ثانیه کبیسه» وارد سیستم زمانسنجی جهانی شد. از آن زمان تاکنون ۲۷ ثانیه به زمان رسمی اضافه شده و آخرین مورد آن در سال ۲۰۱۶ اتفاق افتاده است. هدف این سازوکار این بوده که زمان هماهنگ جهانی (UTC) بیش از حد از سرعت واقعی چرخش زمین فاصله نگیرد اما ماجرا از سال ۲۰۲۰ کمی عجیبتر شد.
در سال ۲۰۲۰ زمین دوباره شروع به چرخش سریعتر کرد. این تغییر بسیار کوچک، آنقدر مهم بود که دانشمندان را به این فکر انداخت که شاید در آینده به جای افزودن یک ثانیه، مجبور شوند یک «ثانیه منفی» از زمان رسمی کم کنند.
این سناریو برای دنیای فناوری مسئله سادهای نیست. برخی سامانههای رایانهای و شبکههای جهانی برای چنین تغییری طراحی نشدهاند و اصلاح ناگهانی زمان میتواند باعث اختلال در نرمافزارها، شبکههای ارتباطی و سامانههای مالی شود. اضافهکردن ثانیههای کبیسه نیز پیشتر برای برخی شرکتهای فناوری دردسرساز شده و حتی به اختلال در سرویسهای اینترنتی و سامانههای حملونقل انجامیده است.
بیشتر بخوانید:
- امروز کوتاهترین روز تاریخ است | حذف یک ثانیه از ساعت زمین
- ساعت عجیبی که زمان کیهانی را هم نشان میدهد | شاهکار مکانیکی لگو دانشمندان را شگفتزده کرد
- اگر سرعت هواپیما از سرعت چرخش زمین بیشتر باشد، چه میشود؟
راهحل احتمالی، تغییر رویکرد و سازوکار محاسبه زمان است. به جای آنکه اختلاف میان ساعت اتمی و چرخش زمین مرتبا با افزودن یا حذف یک ثانیه اصلاح شود، میتوان اجازه داد این اختلاف برای مدت بسیار طولانیتری افزایش پیدا کند و تنها زمانی که به حدود «یک ساعت» رسید، اصلاح بزرگتری انجام شود.
چنین روشی به معنای اضافهشدن یک «ساعت کبیسه» در فواصل چندصدساله خواهد بود؛ ایدهای که در نگاه اول عجیب به نظر میرسد، اما میتواند برای زیرساختهای دیجیتال مدرن قابلاعتمادتر باشد. برخی شرکتهای فناوری نیز هماکنون برای جلوگیری از شوک زمانی، از روشهایی استفاده میکنند که اختلاف زمان را بهتدریج پخش میکنند.
با این حال، هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است. کنفرانس اکتبر میتواند نقطه عطفی در تاریخ زمانسنجی باشد؛ زیرا این بار مسئله فقط یک ثانیه نیست، بلکه این پرسش مطرح است که چقدر باید ساعتهای ساخت بشر را با سیارهای هماهنگ کنیم که خودش همیشه دقیق و منظم حرکت نمیکند؟
نظر شما