همشهری آنلاین: این پدیده، پرسشهای اساسی را درباره مرز میان معنویت و تجارت، و یا سوءاستفاده از باورهای شخصی مردم، پیش کشیده است. حجتالاسلام محمد سعیدیآریا در گفتوگو با همشهری، میگوید: «قرآن کریم به صراحت میفرماید یعنی دعا کنید تا اجابت کنم. همچنین در روایات متعددی از اهل بیت (ع) بر دعا تأکید شده. ذکر گفتن و یاد خدا کردن نیز جایگاه والایی دارد؛ چراکه ذکر به معنای یاد است، چه به شکل کلامی و چه به شکل یاد قلبی. خداوند در قرآن نیز بر ذکر خود سفارش کرده است.»
او تاکید میکند: «همانگونه که علم پزشکی واقعیت دارد و دارو وجود دارد، اما هر کسی که لباس سفید پوشید، پزشک نیست و مدعیان دروغین در این حوزه، اصل پزشکی را منتفی نمیکنند؛ در حوزه دعا نیز چنین است. اصل دعا در قرآن و روایات وجود دارد و نمونه بارز آن، تسبیحات حضرت زهرا (س) است که حضرت رسول (ص) به ایشان آموزش دادند و ما همان را بعد از نماز میگوییم. اما سوال اینجاست که آیا هر کسی میتواند از این نسخههای اهل بیت (ع) برداشت شخصی کند؟»
سواستفاده از گرایش فطری مردم
این کارشناس دینی در پاسخ به علت گرایش مردم به این پدیدهها، میگوید: «انسانها فطرتاً به خدا، دعا و راز و نیاز تمایل دارند و اساس دین نیز بر همین فطرت بنا شده است. اما متأسفانه، همواره افرادی سودجو بودهاند که از این گرایش فطری سوءاستفاده میکنند. آنچه امروز در فضای مجازی میبینیم، ادامه همان روند است، اما با ابزارهای جدید.» سعیدیآریا با اشاره به خطرات عمیقتر این پدیده، بیان میکند: «این مسئله فقط به کلاهبرداری و شیادی مالی ختم نمیشود؛ بلکه یک لایه بالاتر و خطرناکتر دارد و آن، تخریب اعتقادات یک فرد یا حتی یک ملت است. وقتی فردی موفقیت را موکول به چند ذکر خاص، یا نوع خاصی از نماز یا عمل عبادی میکند که هیچکدام در منابع دینی یافت نمیشود، اگر آن عمل انجام شد و نتیجهای نگرفت، اصل انتقاد او به دین و امیدش صدمه میبیند. اینجاست که بدعت، اثرات مخرب خود را نشان میدهد.» وی در پاسخ به این پرسش که آیا از نظر شرعی، دریافت پول در قبال آموزش دعا قابل قبول است یا خیر، میافزاید: «یک مورد پیدا کنید که یکی از اهل بیت (ع) فرموده باشد پولی به من بدهید تا دعایی به شما یاد بدهم. الگوی ما در همه چیز، از نماز و روزه گرفته تا اعمال عبادی، اهل بیت (ع) و پیامبر اکرم (ص) هستند. وقتی در همه امور از ایشان پیروی میکنیم، چرا در اینجا باید به سراغ بدعت و دروغپردازان برویم؟ اصطلاحاً به این کار بدعت میگویند که در قدیم هم وجود داشته، اما امروز در فضای مجازی ابعاد گستردهتری یافته است.»
جهل عامل اصلی گرایش به دامها
حجتالاسلام سعیدیآریا درباره نقش فشارهای اقتصادی در گسترش این پدیده، اظهار میکند: «مردم در شرایط سخت و تحت فشار اقتصادی، بیشتر به سمت خرید این دعاها میروند. اما باید توجه داشت که قشرهای مرفه و افرادی که در مناطق مرفهنشین تهران و سایر شهرها زندگی میکنند نیز به شدت در این دامها میافتند و مبالغ عجیب و غریبی پرداخت میکنند؛ مبالغی که حتی به ذهن قشر کمدرآمد هم نمیرسد.»
وی در ادامه تأکید میکند: «فشار اقتصادی جای خود دارد، اما من میخواهم بگویم که جهل مسئله اصلی است. افرادی هستند که از نظر رفاه و مسائل مادی، زندگی معمولی و حتی مناسبی دارند، اما همین جهل و ناآگاهی باعث میشود مبالغ عجیب و غریب پرداخت کنند. در واقع، افرادی که سطح مالی بسیار پایینی دارند، اساساً توان تأمین پولهای هنگفتی که این مدعیان میخواهند را ندارند؛ پس این پدیده بیشتر گریبانگیر کسانی است که پول دارند اما آگاهی ندارند و به جای پرداخت هزینه برای علم و دانایی، گرفتار این دامها میشوند.»
راهکارهای اصیل دینی به جای بدعتها
این کارشناس مذهبی در پایان، با اشاره به راهکارهای ساده و بیهزینهای که در روایات برای افزایش رزق و روزی سفارش شده است، تصریح میکند: «چرا به جای مراجعه به مدعیان دروغین، به سراغ آموزههای ناب اهل بیت (ع) نمیرویم؟ روایات متعددی داریم که میفرمایند نیکی به پدر و مادر، رزق را افزایش میدهد و کسی که عاق والدین شود، روزیاش گرفته میشود. همچنین خوشاخلاقی، بهویژه با خانواده، و انفاق به دیگران، از عوامل گسترش روزی هستند. پیامبر اکرم (ص) بارها بر این موارد تأکید فرمودهاند.»
نظر شما