به گزارش همشهری آنلاین، روزنامه نیویورک تایمز روز دوشنبه در گزارشی نوشت وقتی رئیسجمهور دونالد ترامپ بار دیگر از تهدید به تشدید تنش نظامی علیه تهران عقبنشینی کرد، خوراک تازهای برای روایتی فراهم کرد که مقامهای ایرانی مشتاق ترویج آن هستند: این تهران نیست که از جنگ هراس دارد، بلکه ترامپ است.
رهبران ایران معتقدند که پاشنه آشیل جهان را پیدا کردهاند. تهران طی هفته گذشته بار دیگر بر تواناییاش برای تهدید شماری از حیاتیترین تأسیسات انرژی و آبراههای راهبردی جهان تأکید کرده است.
ایران همچنین به تشدید رویارویی خود با واشنگتن بر سر این موضوع ادامه داده است که خصومتهای ازسرگرفتهشده چگونه و در چه زمانی متوقف شود و دو طرف به توافقی کوتاهمدت برای آغاز مذاکرات صلح بازگردند؛ توافقی که ماه گذشته از هم پاشید.
وقتی ترامپ در روزهای اخیر این پیام را مخابره کرد که اگر امتیازی داده نشود، تشدید درگیریها قریبالوقوع خواهد بود، دو مقام پیشین ایرانی گفتند که رهبران تهران به او پیام دادند که اگر میخواهد این کار را انجام دهد.
یک دیپلمات پیشین ایرانی اظهار داشت: آنها برای جنگ آمادهاند و عقبنشینی نخواهند کرد.
در جریان تبادل پیامهایی که آخر هفته از طریق مقامهای پاکستانی و قطری میان مسئولان آمریکایی و ایرانی انجام شد، ترامپ هشدار داد که اگر ایران مذاکرات را از سر نگیرد، حملهای شدید به زیرساختهای غیرنظامی، از جمله نیروگاههای برق، انجام خواهد داد.
این دیپلمات تاکید کرد که ایران این درخواست را رد کرد، مگر آنکه واشنگتن به «یادداشت تفاهم» قبلی بازگردد؛ سندی که بسیاری از کارشناسان معتقدند به سود تهران تنظیم شده بود.
او گفت که ایرانیها به آمریکاییها چنین پاسخ دادند: ما هیچ مشکلی با جنگ نداریم و برای رویارویی بزرگ کاملاً آمادهایم.
این دیپلمات ایرانی افزود: ترامپ به ایرانیها گفت: «من شبکه برق ایران را هدف قرار خواهم داد». در پاسخ، ایرانیها گفتند: «اگر شما حمله کنید، ما هم حمله خواهیم کرد».
ساسان کریمی، مقام ارشد پیشین دولت ایران و استاد مطالعات ایران در دانشگاه تهران، گفت مقامهای ایرانی الگویی را در شیوه تلاش ترامپ برای هدایت مذاکرات تشخیص دادهاند.
او گفت: هر بار که پیامهایی میان دو طرف ردوبدل میشود، ترامپ با تهدید ایران تلاش میکند فضا را تحت فشار قرار دهد تا امتیازهای بیشتری بگیرد. اما ایران به این سادگی قابل هدایت یا تحت تأثیر قرار گرفتن نیست.
ترامپ روز یکشنبه گفت که از برنامه خود برای تشدید تنش عقبنشینی کرده است، زیرا ایران و دیگر کشورهای خاورمیانه درخواست کرده بودند که این اقدام به تعویق بیفتد.
با این حال، هیچ نشانه آشکاری از ازسرگیری مذاکرات میان آمریکا و ایران دیده نمیشود. آنچه به نظر میرسد رخ داده باشد، این است که عربستان سعودی و قطر درباره توانایی خود برای دفاع کافی از تأسیسات نفت و گازشان ابراز نگرانی کردهاند.
محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی، اخیراً با ترامپ گفتوگو کرده و بر «ضرورت اولویت دادن به گفتوگو برای کاهش تنشها» و «جلوگیری از گسترش درگیری» تأکید کرده است.
حملات اخیر در منطقه، شدت این نگرانیها را نشان میدهد.
دو هفته پیش، حوثیهای یمن، تردد عربستان از بابالمندب در دریای سرخ را مسدود کردند. عربستان برای دور زدن تسلط ایران بر مسیرهای اصلی کشتیرانی جهان از طریق تنگه هرمز ــ که مهمترین مسیر انتقال نفت از خلیج فارس به شمار میرود ــ نفت خود را از طریق خط لوله به بندرهای ساحل غربیاش در دریای سرخ منتقل میکرد.
سپس هفته گذشته، پهپادها دو تأسیسات بزرگ نفتی در عربستان سعودی را هدف قرار دادند؛ حملهای که ریاض آن را به گروههای مقاومت در عراق نسبت داد. یک روز بعد نیز دو کشتی در بندر دمیاط مصر دچار آتشسوزی شدند؛ رخدادی که مقامهای مصری اعلام کردند به نظر میرسد ناشی از حمله پهپادی بوده باشد و بسیاری از تحلیلگران منطقهای آن را یکی دیگر از حملات ایران یا گروههای مسلح همسو با تهران ارزیابی کردند.
نظر شما