همشهری- مهدی مقاری، فعال رسانه و کنشگر اجتماعی: نهم اسفندماه ۱۴۰۴، نقطهعطفی در تاریخ معاصر ایران رقم خورد؛ آغاز «جنگ تحمیلی سوم» یا «جنگ رمضان»، تهاجمی تمامعیار که تهران را در کانون یک طوفان امنیتی و انسانی قرار داد. در این چهار ماه و اندی پرالتهاب، مدیریت شهری پایتخت نهفقط در قامت یک نهاد خدمترسان، که بهمثابه ستون فقرات تابآوری شهری ظاهر شد. آنچه میآید، نگاهی مستند و حرفهای به کارنامهٔ این مجموعه، از لحظهٔ نخستین اصابت تا امروز، در ابعاد امدادی، عمرانی، معیشتی و فرهنگی است.
با آغاز جنگ، شهرداری تهران قرارگاه عملیاتی خود را فعال کرد و نیروهای آتشنشانی و خدمات شهری بهعنوان نخستین گروههای حاضر در محل اصابتها، وارد عمل شدند. بر اساس آمار رسمی، ۶۲۴ نقطه از شهر تهران مورد هجوم قرار گرفت و ۴۰,۳۰۰ واحد مسکونی آسیب دیدند که این رقم در مقایسه با ۸,۵۲۰ واحد در جنگ ۱۲ روزهٔ پیشین، افزایشی چشمگیر را نشان میدهد. با این حال، نیروهای شهرداری در کمتر از دو ساعت، معابر مسدودشده را بازگشایی کردند و عملیات آواربرداری را با سرعتی کمنظیر به پیش بردند. معاون شهردار تهران با اشاره به این اقدامات تأکید کرده است: «خدمترسانی بیوقفه، مهمترین عامل در تابآوری شهری به شمار میرود». مدیریت شهری در گام دوم، با دستهبندی واحدهای آسیبدیده به چهار گروه «الف» (خسارت جزئی)، «ب» (تعمیرات متوسط)، «ج» (مقاومسازی) و «د» (تخریب کامل)، برنامهٔ جامعی برای حمایت از شهروندان تدوین کرد. بر اساس این طرح، برای گروههای «ج» و «د»، ودیعهٔ ۲ میلیارد تومانی و اجارهٔ ماهانهٔ ۴۰ میلیون تومانی در نظر گرفته شد و کارتهای ۴۰۰ میلیون تومانی برای جبران خسارت لوازم خانگی صادر گردید. تا نیمهٔ اردیبهشت ۱۴۰۵، ۸۴ درصد از واحدهای با خسارت جزئی بازسازی شدند و عملیات در سایر گروهها نیز با جدیت پیگیری میشود. همچنین ۲,۱۰۰ خانوار در ۴۱ هتل سطح شهر اسکان اضطراری یافتند.
نکتهٔ شایانتوجه، تداوم بیوقفهٔ خدمات روزمره در کنار مدیریت بحران بود. سازمان میادین میوه و ترهبار با حضور ۱۰۰ درصدی، ۳۱۵ میدان و ۵۳ فروشگاه زنجیرهای فعال بودند و کالاهای اساسی را بدون کمترین اختلال تأمین و توزیع کردند. در حوزهٔ حملونقل عمومی، خدمات مترو و اتوبوس بهصورت رایگان و ۲۴ ساعته ادامه یافت و ۲,۷۴۵ دستگاه اتوبوس برای جابهجایی شهروندان در مراسمها اعزام شدند. در عین حال، پروژههای اولویتدار عمرانی - از جمله افتتاح ایستگاههای جدید مترو و بزرگراه شوشتری به طول ۹.۲ کیلومتر - حتی در اوج جنگ متوقف نشد و شهرداری از برنامهٔ زمانبندی خود عقب نماند.
حماسهٔ وداع؛ مدیریت میدانی در تراز یک رویداد تمدنی
در ایام وداع و تشییع باشکوه رهبر شهید، شهرداری تهران با راهاندازی قرارگاه ویژهٔ مراسم، هماهنگی بینظیری با ستاد کل نیروهای مسلح، وزارت کشور و نهادهای امنیتی برقرار کرد. استقرار ۲,۷۴۵ دستگاه اتوبوس برای جابهجایی آزاد و رایگان شهروندان، فعالسازی ۱۲۰ اجتماع بزرگ و ۴۰۰ اجتماع محلی در تجمعات شبانه، اعزام بیش از ۳۰۰ گروه جهادی به نقاط مختلف شهر، و طراحی مسیرهای جایگزین با حداقل اختلال در زندگی روزمره، از جمله اقدامات عملیاتی و کاربردی این مجموعه بود. بازسازی سریع «تالار هنر» که در اثر حملات موشکی آسیب دیده بود و فضاسازی شهری با المانهای هویتی و مذهبی، توفیق قابلتوجهی در تلفیق «پیام مقاومت» و «زیبایی بصری» داشت و تصویری امیدآفرین از همدلی نهادهای اجرایی در سختترین شرایط به نمایش گذاشت. این اقدامات میدانی، نشان داد که مدیریت شهری درک عمیقی از «رسالت فرهنگی» خود در بستر بحران دارد و «فضای شهری» را از یک مکان صرفاً عبوری، به «عرصهای برای بازتولید همبستگی ملی» تبدیل کرده است.
کارنامهٔ شهرداری تهران در این چهار ماه و اندی، فراتر از یک اقدام محلی، یک «الگوی مدیریت بحرانِ ملی» است که در تراز یک پایتختِ درگیرِ جنگ، تدوین و اجرا شده است. این اقدامات عملی و میدانی، نهتنها در بازسازی کالبدی شهر و حمایت از آسیبدیدگان، که در تقویت و ثبات انسجام ملی و احیای گفتمان تمدنیِ امام سید مجتبی خامنهای (مدظلهالعالی) نقشی بیبدیل ایفا کرد. شهرداری تهران نشان داد که «خدمترسانیِ بیوقفه» و «مدیریتِ هوشمندِ بحران»، خود مصداق عینی «تمدنسازیِ نوینِ اسلامی» در بستر یک کلانشهر مدرن است. از نخستین دقایق اصابت تا امروز که بازسازی هزاران واحد آسیبدیده به ثبت رسیده، این مجموعه نشان داده است که «تهران» را نهتنها بهمثابه یک شهر، که بهعنوان «ارادهٔ یک ملت» و «نمادِ مقاومتِ تمدنی» مدیریت میکند.
مراتب امتنان و تفقد عمیق به تمامی کارکنان خدوم، از آتشنشانان تا پرسنل میادین و حوزههای فرهنگی، اعلام داشته و تداوم این مسیر افتخارآمیز را که در ترازِ گام دوم انقلاب و بیانیهٔ تمدنیِ
پروانه: رهبری است، از درگاه ایزد منان مسئلت میشود.
نظر شما