همشهری آنلاین – گروه سیاسی: پس از اینکه آمریکا و رژیمصهیونیستی در ۹ اسفندماه ۱۴۰۴ حملات هوایی علیه ایران را آغاز کردند، رئیسجمهور آمریکا مجموعه اهدافی را مطرح کرد که ترسیمکننده چشمانداز مورد انتظار واشنگتن و تلآویو در جنگ علیه تهران بود؛ راهبردهایی که طیف متنوعی از اهداف را دربرمیگرفت. اکنون اما پس از تفاهم بهدست آمده میان ایران و آمریکا، تحلیلگران بینالمللی متفقالقول، براین اعتقادند که کاخسفید نه تنها به هیچیک از اهداف اولیه و اعلامی خود در قبال جمهوریاسلامی دست نیافته، بلکه مجبور به عقبنشینی و امتیازدهی به ایران شدهاست.
۱
صنعت هستهای ایران
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- تحقق «غنیسازی صفر»
- عدم اجازه غنیسازی به ایران حتی برای اهداف غیرنظامی
- نابودسازی زیرساختهای هستهای ایران
- از میان بردن کامل توانایی غنیسازی ایران
- خارج کردن اورانیوم غنی شده از ایران
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- براساس یادداشت تفاهم اصل برنامه به رسمیت شناخته شدهاست.
- مذاکرات ۶۰ روزه بر محور «موضوع غنیسازی» متمرکز خواهد بود، نه «سرنوشت غنیسازی»
- محور مذاکرات آینده، رقیقسازی اورانیوم غنی شده در داخل کشور است، نه خروج آنها از کشور
- ترامپ در حاشیه اجلاس «جی ۷» از موضع قبلی خود عقب نشست و گفت: «اصلا تحویل گرفتن مواد غنی شده ایران نیز الزامی ندارد، زیرا این مواد ارزش خاصی ندارند».
- رئیسجمهور آمریکا پس از نهایی شدن یادداشت تفاهم با ایران، ۲۵ خرداد در گفتوگو با «نیویورک تایمز»، از هدف اعلامی «غنی سازی صفر» عقب نشست و گفت: «ایران به غنیسازی سطح پایین اورانیوم محدود خواهد شد؛ سطحی که هرگز نمیتواند برای اهداف نظامی استفاده شود».
- به اذعان منابع غربی، از جمله رویترز (۲۶ خردادماه ۱۴۰۵) جنگ تغییر قابلتوجهی در توانایی هستهای ایران ایجاد نکردهاست.
- ایران همچنان توان تولید رادیودارو، تولید برق هستهای و غنیسازی اورانیوم را دارد.
۲
تسلیم کردن ایران
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- تکرار سناریوی ونزوئلا در ایران
- تسلیم شدن بی قید و شرط ایران
- تاکید تهران بر اینکه تسلیم آمریکا شده است
- امضای یک «توافق خوب» برای آمریکا با ایران با دربرگیری موشکی و...
- دستیابی به توافق «سریع» و «خوب» با ایران
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- پذیرش پیش شرط های ایران برای مذاکره و تفاهم با وجود تاکید بر تسلیم شدن ایران
- مجبور شدن آمریکا به تن دادن به یک توافق دو مرحلهای با ایران
- امتیازدهی به ایران برای پیشبرد سریع مذاکرات، برخلاف ادعاهای ترامپ
- پذیرش اصل «اقدام در برابر اقدام» برای به نتیجه رساندن توافق با ایران
۳
نابود کردن توان نظامی ایران
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- به قعر دریا فرستادن نیروی دریایی ایران
- نابود کردن نیروی هوایی
- نابود کردن بیش از ۸۰ درصد از توان پدافند هوایی ایران
- وارد آوردن ضربات حداکثری به توان موشکی ایران و نابود کردن ۸۰ درصد از قدرت ایران در این حوزه
- از بین بردن «کامل» توان نظامی ایران
- از میان بردن ارتش ایران
- کاهش چشمگیر توانایی نظامی متعارف ایران برای اعمال قدرت در منطقه
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- اهداف ترامپ در نابود کردن توان نظامی ایران نه تنها محقق نشد، بلکه ایران در طول جنگ ضربات سنگینی به اهداف آمریکایی وارد کرد؛ از جمله:
- انهدام حداقل ۴۲ فروند هواگرد، از جنگنده و آواکس گرفته تا بالگردهای آپاچی و انواع پهپادهای رزمی – شناسایی از جمله پهپاد پیشرفته ام. کیو.۹
- آمریکاییوارد آمدن ضربات و خسارتهای سنگین به حداقل ۱۵ پایگاه آمریکایی در منطقه
- برخی تخمینهای بینالمللی از وارد آمدن آسیبهای ۴ میلیارد دلاری به تجهیزات آمریکایی در جریان جنگ خبر دادهاند.
- گزارش منابع آمریکایی نشان میدهد حداقل به بیش از ۲۲۸ ساختمان، آشیانه هواپیما، سامانههای راداری و تجهیزات نظامی آمریکا آسیب سنگین وارد شدهاست.
- براساس گزارشهای غربی، ایران در جریان جنگ حداقل ۱۴ رادار راهبردی آمریکا در سطح منطقه را منهدم کردهاست.
- آخرین ضربات وارد شده به اهداف آمریکایی در جریان تبادل آتش روزهای پایانی هم مهر تایید دیگری بود بر ادعاهای ترامپ درباره نابود کردن توان نظامی ایران؛ از جمله:
- انهدام محل استقرار جنگندههای اف.۳۵ و اف.۱۵ و اف.۱۶ در پایگاه هوایی و مرکز کنترل الازرق اردن
- اصابت به ۱۸ هدف راهبردی در پایگاههای هوایی «علی السالم» و «احمدالجابر» کویت و همچنین پایگاه هوایی «شیخ عیسی» در بحرین
- انهدام رادار راهبردی «ای. آر۳۲۷» در بحرین
۴
کنترل تنگه هرمز
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- در دست گرفتن تسلط راهبردی بر تنگه هرمز
- بیاثرسازی سیطره ایران بر تنگه هرمز
- بینالمللی اعلام کردن آبراهه تنگه هرمز
- اتئلاف سازی بینالمللی برای بازگشایی تنگه هرمز
- گرفتن «سلاح تنگههرمز» از دست ایران
- عبور و مرور از تنگه هرمز بدون هیچ هزینهای
- اعمال محاصره دریایی برای وادار کردن ایران به بازگشایی تنگههرمز
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- تثبیت «مدیریت ایرانی» بر تنگه هرمز در متن یادداشت تفاهم ایران و آمریکا
- تن دادن به آزادی عمل ایران در تنگه هرمز
- براساس تفاهم تهران و واشنگتن، ایران حق دریافت هزینه خدمات دریانوردی از کشتیهای عبوری خواهد داشت.
- دست کشیدن از ادعای بینالمللی بودن تنگه هرمز با پذیرش حاکمیت ایران و عمان برای اداره تنگههرمز در متن یادداشت تفاهم
- مخالفت بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی برای مشارکت با آمریکا در بازگشایی در تنگه هرمز و افزایش اختلاف آمریکا و ناتو و اتحادیه اروپا در این زمینه
۵
تغییر رژیم
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- کمک به مردم ایران برای «آزادی»
- نابودی کامل تمدن ایران
- محو کردن ایران از نقشه جهان
- تغییر رهبری در ایران
- تعیین رهبر آینده برای ایران
- حل و فصل کردن موضوع ایران (جمهوری اسلامی) یک بار برای همیشه
- تسلیح و حمایت از گروهکهای تجزیهطلب برای ورود به درگیری با ایران
- مطرح کردن رضا پهلوی به عنوان آلترناتیو «ایران آینده»
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- براساس یادداشت تفاهم ایران و آمریکا، واشنگتن متعهد به احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی جمهوریاسلامی ایران شدهاست.
- پذیرش این بند ازسوی کاخسفید، به معنای تضعیف جریانهای ضدایرانی و اپوزسیون خارجنشین است.
- درصورت دستیابی به توافق نهایی، آمریکا برای نخستینبار در ۴۸ سال گذشته، براساس یک قطعنامه الزامآور شورایامنیت، متعهد به عدم دخالت در امورداخلی ایران و برنامهریزی علیه آن خواهد شد.
- دونالد ترامپ در حاشیه اجلاس «جی.۷» از هدف «تغییر رژیم» عقب نشست و گفت: «من به تغییر رژیم اعتقادی ندارم. این اتفاق باید خودش [از درون] بیفتد».
- جی. دی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا نیز در روزهای اخیر طی گفتوگویی رسانهای، تاکید کرد که هدف اقدامات ترامپ به قدرت رساندن رضا پهلوی نبودهاست.
- رسانههای بینالمللی و آمریکایی نیز در روزهای اخیر بارها بر شکست ترامپ در تحقق راهبرد «تغییر رژیم» تاکید کردهاند.
۶
راهبرد نابود سازی اقتصاد ایران
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- فروپاشی اقتصاد ایران
- به صفر رساندن صادرات نفت ایران
- به مرحله انفجار رساندن ذخایر نفتی ایران
- نابودی زیرساختهای اقتصادی ایران، از جمله پلها و نیروگاهها
- نابود کردن زیرساختهای انرژی و پتروشمی ایران
- تلاش برای جایگزین سازی محاصره اقتصادی با «گزینه نظامی»
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- براساس مفاد یادداشت تفاهم، در توافق نهایی همه تحریمهای آمریکا، شورای امنیت و سازمان ملل علیه ایران برداشته خواهد شد.
- در دوره ۶۰روزه اجرای تفاهم از طریق معافیتهای تحریمی، فروش نفت و پتروشیمی، خدمات مالی و حملونقل دریایی ایران بدون محدودیت انجام خواهد شد.
- آمریکا متعهد شده طی ۶۰روز همه داراییهای بلوکهشده ایران را بهگونهای آزاد کند که امکان انتقال و استفاده از آنها بدون محدودیت وجود داشته باشد.
- براساس تفاهمنامه، آمریکا و شرکای منطقهای آن باید برنامهای برای سرمایهگذاری گسترده و بازسازی اقتصادی ایران ارائه کنند.
- منوط شدن آغاز فاز دوم (مذاکرات برای توافق دائمی) به اجرای دقیق بندهای اقتصادی و نظامی یعنی رفع محاصره، آزادی پولهای بلوکه شده و معافیتهای نفتی ایران
۷
تضعیف برنامه موشکی ایران
- اهداف اعلامی اولیه ترامپ:
- تعیین برنامه موشکی ایران به عنوان بخشی از مذاکرات
- نابود کردن ۸۰ درصد از توان موشکی ایران
- از میان بردن زیرساختهای تولید موشک و پهپاد در ایران
- آنچه در عمل اتفاق افتاد:
- براساس مفاد یادداشت تفاهم، برنامه دفاعی (موشکی و پهپادی) ایران، کاملا از دستورکار هر نوع مذاکرهای خارج شدهاست.
- با وجود ادعاهای ترامپ درباره نابودسازی حداکثری برنامه موشکی ایران، رسانههای آمریکایی در هفتههای اخیر به کرات از احیای برنامه موشکی و پهپادی ایران خبر دادهاند.
- در روزهای اخیر رسانههای بینالمللی، از جمله رویترز (گزارش ۲۶ خرداد)، تاکید کردهاند که قدرت راهبردی ایران در بسته نگه داشتن تنگه هرمز تا روز آخر، نشانه پابرجا ماندن قدرت موشکی ایران است.
نظر شما