گروه دیپلماتیک - همشهری آنلاین: در تازهترین پیشنهاد آتشبس مورد حمایت آمریکا میان لبنان و رژیم صهیونیستی، مفهوم جدیدی به نام مناطق آزمایشی (Pilot Zones) مطرح شده که بحثهای زیادی را در لبنان برانگیخته است.
به گزارش تارنمای میدل ایست آی، این طرح در شرایطی از سوی آمریکا مطرح شده که حزب الله لبنان به عنوان کلیدیترین نیرو تاثیرگذار در این کشور ضمن رد این پیشنهاد تاکید کرده تا زمانی که اشغالگران در خاک لبنان حضور دارند مقاومت هم ادامه خواهد داشت.
مناطق آزمایشی چیست؟
- بر اساس طرح آمریکا، مناطقی تعیین میشوند که در آنها ارتش لبنان تنها نیروی مسلح مجاز باشد و هیچ گروه دیگری اجازه فعالیت نداشته باشد.
- به گفته بسام یاسین، سرتیپ بازنشسته ارتش لبنان، ارتش در این مناطق مستقر شده، بازرسی انجام میدهد و اطمینان حاصل میکند که فقط تسلیحات متعلق به دولت لبنان وجود دارد.
- این طرح بهصورت مرحلهای اجرا میشود و در صورت موفقیت، به مناطق دیگر گسترش مییابد.
این مناطق کجا خواهند بود؟
- ژوزف عون رئیسجمهور لبنان، پیشنهاد داده اجرای طرح از چند منطقه در جنوب لبنان از جمله روستاهای زوطر شرقی، زوطر غربی، یحمر و اطراف قلعه شقیف (بوفور) آغاز شود.
- اما محل این مناطق محل اختلاف است. برخی از آنها در شمال رود لیتانی قرار دارند، در حالی که توافقهای امنیتی موجود عمدتاً بر جنوب لیتانی متمرکز هستند.
- همچنین هنوز مشخص نیست که آیا مناطق اشغالشده توسط رژیم صهیونیستی نیز شامل این طرح خواهند شد یا خیر.
- دولت لبنان اعلام کرده اجرای طرح باید با خروج نیروهای رژیم صهیونیستی از مناطق اشغالی همراه باشد، اما اشغالگران صهیونیست خواستار این هستند که مناطق آزمایشی ابتدا خارج از مناطق تحت اشغال فعلی ایجاد شوند.
تفاوت با قطعنامه ۱۷۰۱ چیست؟
- این طرح شباهتهایی با قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت دارد که پس از جنگ سال ۲۰۰۶ استقرار ارتش لبنان در جنوب لیتانی و محدود شدن تسلیحات غیردولتی را خواستار شده بوده بود.
- تفاوت اصلی آن است که طرح جدید به جای پوشش کل منطقه، بر مناطق محدود و آزمایشی تمرکز دارد که پس از ارزیابی ممکن است گسترش یابند.
- همچنین نظارت بر اجرای آن ظاهراً تحت رهبری آمریکا خواهد بود، نه صرفاً سازوکار فعلی متشکل از سازمان ملل، فرانسه و یونیفل.
اختلافات بیروت و تلآویو
- رژیم صهیونیستی این طرح را راهی برای مقابل هم قرار دادن ارتش لبنان و حزب الله (بر سر موضوع خلع سلاح) میبیند؛ هدفی که اشغالگران از طریق عملیات نظامی نتوانستند به آن دست یابند.
- در مقابل، دولت لبنان این مناطق را ابزاری برای بازگرداندن حاکمیت دولت بر اراضی اشغالشده میداند و معتقد است عقبنشینی اسرائیل باید پیششرط اجرای طرح باشد.
چه کسی بر اجرای طرح نظارت میکند؟
- اگرچه اجرای عملی طرح بر عهده ارتش لبنان خواهد بود، اما طبق چارچوب اعلامشده، آمریکا نقش اصلی در ارزیابی موفقیت مناطق آزمایشی خواهد داشت.
- منتقدان میگویند این طرح به جای سازوکار فعلی نظارت بر آتشبس، چارچوب جدیدی ایجاد میکند که در آن واشنگتن و تلآویو تصمیمگیرندگان اصلی هستند.
ابهامات طرح
یکی از ابهامات مهم این است که وضعیت سایر مناطق جنوب لبنان چگونه خواهد بود. در حالی که تعهدات مورد ادعای لبنان، از جمله استقرار ارتش و محدود کردن فعالیت گروههای مسلح، بهوضوح مشخص شده، موضوعاتی کلیدی مانند عقب نشینی رژیم اشغالگر، توقف عملیات نظامی صهیونیستها، بازسازی مناطق آسیبدیده، وضعیت زندانیان و بازگشت آوارگان لبنانی هنوز روشن نشده است.
چرا حزبالله طرح را رد کرده است؟
- حزبالله هرگونه توافقی را که پایان درگیریها را به خلع سلاح مقاومت مشروط کند، رد کرده است.
- نعیم قاسم، دبیرکل حزبالله، این طرح را تحقیرآمیز خوانده و تاکید کرده تا زمانی که نیروهای اشغالگر اسرائیلی در خاک لبنان حضور داشته باشند، مقاومت ادامه خواهد داشت.
- به گفته او، اولویت اصلی دولت لبنان باید توقف حملات اسرائیل، برقراری آتشبس و خروج نیروهای صهیونیستی از لبنان باشد.
نظر شما