همشهری آنلاین - مریم سرخوش: افزایش هزینههای درمان، دولت را برای اجرای سراسری نظام ارجاع و پزشکی خانواده مصممتر کرده است. طرحی که البته جدید نیست اما نسخه جدید و اصلاح شده آن قرار است از اول تیرماه در ۲۰ دانشگاه علوم پزشکی کشور آغاز شود. چکشکاری نواقصش هم از صبح امروز ۱۶ خرداد در شهرهای منتخب آغاز میشود. این طرح تا پایان تابستان به سراسر کشور گسترش خواهد یافت و به گفته دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت یکی از مهمترین راهکارهای کاهش پرداخت از جیب مردم و ساماندهی مسیر درمان است.
او درباره اجرای کامل طرح و جزئیات موفقیت آن چند نکته را با همشهری مطرح کرده که در ادامه میخوانید.
چرا نظام ارجاع مهم است؟
تمام کارشناسان حوزه سلامت چه در سطح کشور خودمان و چه در سطح دنیا به این نتیجه رسیدهاند که نظام ارائه خدمت یا مدل ارائه خدمت نیاز به بازنگری دارد. این اولین نکتهای است که رئیسی به آن اشاره و عنوان میکند: علتهای مختلفی در این باره مطرح است؛ اول بحث اقتصاد سلامت. اینکه حتماً طبق یک سیستمی انجام خدمات اضافی و نیازهای القایی که باعث افزایش پرداخت از جیب مردم میشود مدیریت شوند، مثل آزمایشهای و عکسهای اضافی، داروهای غیرضروری.
البته او تاکید میکند که در این شرایط بیمار مقصر نیست؛ به پزشکان مراجعه میکند و آنها بر اساس تجربیات شخصی یا نبود یک راهنمای بالینی مشخص چنین تجویزهایی را دارند. اقدام پزشکان اشتباه نیست؛ مشکل اینجاست که ما چارچوب مشخصی در این باره نداریم و باید بازنگری صورت بگیرد.
معاون وزیر بهداشت ادامه میدهد: علت دیگر کنترل و کاهش پرداخت از جیب مردم است. طبق قانون باید ۳۰ درصد هزینههای درمان از سوی مردم پرداخت شود که اکنون اینگونه نیست و آنها پرداختیهای بالایی دارند. تکنولوژیهای جدید مثل امآرآی، پتاسکن و... هم هزینهزا شدهاند یا انواع مکملهایی که در داروخانهها عرضه میشود.
هزینهها کاهش خواهد یافت
او درباره این که چرا زودتر تصمیماتی برای کاهش هزینههای مردم گرفته نشده، بیان میکند: برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع موضوع جدیدی در کشور ما نیست و بیش از ۱۲ سال است که درباره آن صحبت میشود. در سطح دنیا بیش از ۱۰۰ کشور توسعهیافته یا در حال توسعه آن را اجرا کردهاند و یک نظام و الگوی ارائه خدمت است. البته قبل از نظام ارجاع، واژه مهم پزشکی خانواده را داریم. به این معنا که یک خانواده باید بداند پزشک و مراقبش کیست و باید از چه کسانی مشورت بگیرد؟ ما این تجربه را در دهههای گذشته در سطح روستا و خانهها و مراکز بهداشت داشتیم.
رئیسی در ادامه به تغییرات صورت گرفته نسبت به روند این طرح در گذشته اشاره و عنوان میکند: در سطح نخست ارائه خدمات، به ازای هر سه هزار نفر یک پزشک خانواده و دو مراقب سلامت در نظر گرفته شده است. همچنین به ازای هر ۱۵ هزار نفر یک دندانپزشک و به ازای هر ۲۰ هزار نفر یک کارشناس تغذیه فعالیت خواهند کرد. همه اینها تعریف شده و اگر فرد شرایط متفاوتی داشته باشد، توسط همین تیمها به سطوح بالاتر و متخصصان ارجاع میشوند.
به گفته معاون وزیر بهداشت، مهمترین مزیت این شرایط دریافت نوبت از سوی همان تیم پزشکی خانواده است، یعنی بیمار دیگر درگیر دریافت نوبت و معطلیهای چند ماهه نخواهد بود.
او به مزیت دیگری هم اشاره میکند و میگوید: قطعا هزینههای درمانی بیماران و خانوادهها در نظام ارجاع کاهش خواهد یافت. ۴ ویزیت اول در پزشکی خانواده طی یکسال رایگان است. دلیل در نظر گرفتن این عدد هم این است که ایرانیها سالانه ۲.۵ مرتبه برای ویزیت مراجعه میکنند. افرادی هم که ذیل نظام ارجاع به بخش دولتی بیایند تنها ۱۵ درصد فرانشیز بیمه را پرداخت خواهند کرد که رقم بسیار کمی است. در بخش بستری هم در صورت طی کردن مسیر نظام ارجاع، پرداختی بیمار صفر خواهد بود.
ضامن موفقیت طرح
با این حال به نظر میرسد، موفقیت طرحی که بیش از یک دهه در انتظار اجرا مانده، به میزان همراهی پزشکان، بیمهها، مراکز درمانی و البته اعتماد مردم به نظام ارجاع وابسته خواهد بود؛ موضوعی که در ماههای آینده و همزمان با آغاز اجرای سراسری برنامه، بیش از پیش محک خواهد خورد.
معاون بهداشت وزارت بهداشت هم این نکته را تائید و عنوان میکند: موفقیت طرح یعنی از رئیس جمهور تا رئیس و نمایندگان مجلس و همه مسئولان مراحل درمانی خود را از مسیر نظام ارجاع بروند. البته این نظام اجباری نیست و اگر کسی تمایل داشت که خدماتش را از بخش خصوصی دریافت کند، با پرداخت هزینه هیچ مانعی برای او نیست اما در بخش دولتی باید ذیل نظام ارجاع باشد. بدون نظام ارجاع به جای ۱۵ درصد فرانشیز باید ۳۰ درصد، ۵۰ درصد و فرانشیز بیشتری پرداخت کند.
رفع نواقص پیش از اجرای سراسری
گفتنی است دکتر بابک فرخی، رئیس مرکز مدیریت شبکه وزارت بهداشت هم هفته گذشته اعلام کرد برای رفع نواقص اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع از ابتدای تابستان، ۱۰ تیم پایش ملی از ۱۶ خرداد به شهرستانهای منتخب اعزام میشوند. این تیمها با حضور نمایندگان وزارت بهداشت، سازمان بیمه سلامت و سازمان تأمین اجتماعی، آمادگی دانشگاهها و شهرستانها را بررسی و نواقص احتمالی را در محل پیگیری خواهند کرد.
نظر شما