همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: یکی از قدیمیترین چالشهای صنعت انرژی هستهای از دهه ۱۹۵۰ تاکنون، یافتن راهی مطمئن برای مدیریت پسماندهای رادیواکتیو بوده است. اکنون فنلاند مدعی است که برای این چالش بزرگ یک راه حل مناسب پیدا کرده است.
به گزارش ساینسآلرت، تأسیسات «اونکالو» (Onkalo) در منطقه یورایوکی در جنوب غربی فنلاند، نخستین مخزن دائمی سوخت مصرفشده هستهای در جهان به شمار میرود که به مراحل نهایی راهاندازی رسیده است. این مجموعه در عمق ۴۳۳ متری زمین و در میان لایههای بسیار پایدار سنگ بستر ساخته شده و در صورت دریافت تأیید نهایی نهاد نظارت هستهای فنلاند، فعالیت خود را از اواخر امسال یا اوایل سال آینده آغاز خواهد کرد.
از منظر فناوری، اونکالو یکی از پیچیدهترین پروژههای مهندسی بلندمدت جهان محسوب میشود. برخلاف انبارهای موقت که سوخت مصرفشده را برای چند دهه نگهداری میکنند، هدف این تأسیسات ایزوله کردن مواد رادیواکتیو برای دستکم ۱۰۰ هزار سال است؛ بازهای زمانی که در مقیاس تمدن انسانی تقریبا غیرقابل تصور به نظر میرسد.
فرآیند ذخیرهسازی نیز بر پایه چندین لایه حفاظتی طراحی شده است. ابتدا میلههای سوخت مصرفشده که اکنون در استخرهای خنککننده نگهداری میشوند، در محفظههای مسی بسیار مقاوم در برابر خوردگی قرار میگیرند. سپس این محفظهها به درون چاهکهای حفاریشده در اعماق زمین منتقل میشوند. اطراف آنها نیز با خاک رس ویژهای موسوم به بنتونیت پر خواهد شد؛ مادهای که در تماس با آب متورم میشود و مانعی طبیعی در برابر نفوذ رطوبت و جابهجایی مواد رادیواکتیو ایجاد میکند.
پس از تکمیل هر تونل ۳۰۰ متری، ورودی آن با سازههای بتنی تقویتشده و فولادی مسدود میشود. مهندسان این پروژه میگویند ساختار چندلایه مخزن به گونهای طراحی شده که بتواند پسماندهای رادیواکتیو را دستکم برای ۱۰۰ هزار سال از محیطزیست ایزوله نگه دارد. این طراحی چندلایه به گونهای انجام شده که حتی در صورت بروز تغییرات اقلیمی شدید، عصرهای یخبندان آینده یا تحولات زمینشناختی، احتمال نشت مواد رادیواکتیو به حداقل برسد.
بیشتر بخوانید:
- دانشمندان: رآکتور هستهای بیلگیتس ناایمن است
- سمّیترین مناطق کره زمین که پر از تشعشعات رادیواکتیو هستند + عکس
- مهمان ناخوانده چرنوبیل | قارچ سیاه چطور زنده مانده است
با این حال، فناوری نیز نمیتواند تمام ابهامهای آینده را از میان بردارد. کارشناسان ایمنی هستهای فنلاند سناریوهای مختلفی را تا یک میلیون سال آینده بررسی کردهاند. مهمترین نگرانیها مربوط به خوردگی احتمالی محفظههای مسی یا زمینلرزههایی است که ممکن است در دورههای یخبندان آینده رخ دهند. با وجود این، ارزیابیهای رسمی تاکنون نتایج مثبتی داشتهاند و نهادهای نظارتی معتقدند سطح ایمنی پروژه قابل قبول است.
اونکالو همچنین نمادی از استراتژی جدید انرژی فنلاند محسوب میشود. این کشور در سالهای اخیر سرمایهگذاری گستردهای روی انرژی هستهای انجام داده و حتی ساخت رآکتورهای مدولار کوچک (SMR) را نیز بررسی میکند. موفقیت یا شکست این پروژه میتواند مسیر آینده مدیریت پسماندهای هستهای را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار دهد.
نظر شما