به گزارش همشهری آنلاین، در نشست یکشنبه (۳ خرداد) که به بهانه هفته میراث فرهنگی با عنوان «میراث فرهنگی در تیررس» در موزه ملی ایران برگزار شد، استاد جعفر مهرکیان، باستانشناس و عضو هیئت علمی پژوهشکده باستانشناسی در این نشست گفت: «عصر چنین روزی در سال ۱۳۶۳ را به یاد دارم که همه به دلیل آزادسازی خرمشهر به شدت خوشحال بودند و در کوچهها و خیابانها شیرینی پخش میشد.»
مهرکیان در ادامه جنگ و زاد را همزاد دانست که عمری به اندازه طول عمر بشر دارند و افزود: «جنگ در طول تاریخ فقط به خونریزی نبوده و غارت فرهنگی و هویت زدایی را هم به دنبال داشته است. جنگ تحمیلی قبل از ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ آغاز شد؛ زمانی که مرزبانان ما را با تک تیرانداز کشتند و بعد فرودگاه مهرآباد را زدند و آغاز رسمی جنگ اعلام شد.»
مهرکیان از خاطرات آن روزها و لحظات نخست آغاز جنگ گفت: «با تماس تلفنی با شیراز از حال و هوای تخت جمشید میپرسیدیم که نکند دشمن تخت جمشید را زده باشد. بعد میپرسیدیم که شوش چه خبر است و مدام میگفتیم موزههای خوزستان در معرض تجاوز دشمن هستند و باید برای آن کاری کرد.»
این باستانشناس از خاطرات خود که به همراه ۲ باستانشناس دیگر در مهر ۱۳۵۹ راهی خوزستان شدند تا آثار ارزشمند موزه را از زیر آتش بمباران نجات دهند نیز گفت: «ما ۳ داوطلب با لندرور و چند کارتن برای بستهبندی راهی خوزستان شدیم. همه در حال بازگشت بودند و فقط ما ۳ باستانشناس و سربازان برخلاف همه به سمت خوزستان میرفتیم. جاده بسته بود و از بیراهه و زمینهای کشاورزی خودمان را به هفتتپه رساندیم.»
آثار با ارزش موزه شوش نخستین جایی بود که از سوی این باستانشناسان با مشقفت فراوان بستهبندی شد و با قطار به تهران رسید و در انبار موزه ملی به امانت نگهداری شد. او افزود: «تمام درهای موزه شوش در آن روزها باز بود و هیچ شی تاریخی دزدیده نشد. قبل از طلوع آفتاب از هفت تپه به شوش میرفتیم و آثار کارگاه طبقه بندی سفال در موزه شوش اولین جایی بود که بستهبندی شد. آثار موزهای بزرگ که امکان جابهجایی نداشت را همانجا داخل زمین دفن کردیم. با گونی هم تعدادی سنگر درست کردیم.»
او با اشاره به اینکه، باستانشناسان در روزگار جنگ تحمیلی تا جایی که از دستشان برمیآمد، آثار موزهای را محافظت و مراقبت کردند، ادامه داد: «بعد از شوش به سراغ چغازنبیل و بعد هم آبادان رفتیم. آبادان در حصر بود و ما را راه ندادند. اشیای موزه فلکالافلاک خرمآباد، که کلکسیونی از مهمترین اشیای مفرغی ایران در آن نگهداری میشود، در چند کارتن قرار دادیم و لندرور به تهران آوردیم.»
مهرکیان جنگ را ابداع شوم و کشف زشت بشر دانست که روز به روز مدرنتر میشود. او در پایان یادآور شد: «امیدوارم این تجریبات سبب منجر به نجان آثار میراث فرهنگی و تاریخی ایران در زمان جنگ و بحران بشود.»
نظر شما