همشهری آنلاین - بهنام صدقی:
جان مرشایمر جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران را فاجعهای راهبردی برای ایالات متحده توصیف کرده است، جنگی که به گفته او حتی از جنگ عراق نیز فراتر رفته و میتواند در تاریخ به عنوان بزرگترین خطای سیاست خارجی آمریکا ثبت شود.
مرشایمر کیست؟
-نام: جان مرشایمر
-جایگاه علمی: استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو
-حوزه تخصصی: نظریه روابط بینالملل
-مکتب فکری: رئالیسم تهاجمی
-آثار شاخص: «تراژدی سیاست قدرتهای بزرگ»
مرشایمر یکی از شناختهشدهترین نظریهپردازان رئالیست در جهان است که تحلیلهای او در سیاست خارجی آمریکا بهطور گسترده مورد توجه محافل دانشگاهی و سیاستگذاری قرار میگیرد.
ادعای کلیدی مرشایمر
به گفته او، جنگ علیه ایران در حال تبدیل شدن به بزرگترین اشتباه تاریخ سیاست خارجی آمریکا است.
او تأکید میکند:
«این جنگ، با پیشی گرفتن از جنگ عراق، به عنوان بزرگترین اشتباه تاریخ سیاست خارجی آمریکا ثبت خواهد شد.»
این مقایسه از آن جهت اهمیت دارد که جنگ عراق یکی از پرهزینهترین جنگهای تاریخ معاصر آمریکا محسوب میشود.
مقایسه تاریخی: جنگهای پرهزینه آمریکا
جنگ عراق
- آغاز: ۲۰۰۳
- مدت درگیری مستقیم آمریکا: حدود ۸ سال
- پیامد: بیثباتی منطقهای و هزینههای سنگین مالی و انسانی
جنگ افغانستان
- آغاز: ۲۰۰۱
- طولانیترین جنگ تاریخ آمریکا
- مدت حضور نظامی: حدود ۲۰ سال
مرشایمر معتقد است جنگ ایران میتواند از نظر خطای راهبردی و پیامدهای ژئوپلیتیکی حتی از این جنگها نیز فراتر رود.
ارزیابی مرشایمر از نتیجه جنگ
به گفته این نظریهپرداز برجسته:
- نتیجه جنگ برای آمریکا: شکست مطلق
- تحقق اهداف راهبردی واشینگتن: ناموفق
- تغییر رفتار ایران: رخ نداده است
مرشایمر تأکید میکند:
«وقتی به آنچه در این جنگ رخ داده نگاه کنید، این یک شکست مطلق برای آمریکا است.»
او حتی تصریح میکند که میتواند تمام دلایل این شکست را بهصورت مورد به مورد توضیح دهد.
بنبست راهبردی واشینگتن
از نگاه مرشایمر، آمریکا اکنون در وضعیتی قرار گرفته که خروج از آن بسیار دشوار است.
واقعیتهای این بنبست:
- تداوم جنگ = افزایش هزینهها
- توقف جنگ = پذیرش شکست
- توافق با ایران = امتیاز دادن به تهران
به گفته او:
«تنها راه توقف جنگ، تسلیم شدن و اذعان به شکست است.»
او همچنین میگوید:
«هیچ راهی وجود ندارد که ما بتوانیم این وضعیت را نجات دهیم.»
محاسبات سیاسی ترامپ
مرشایمر معتقد است عامل مهم ادامه جنگ، محاسبات سیاسی دونالد ترامپ است.
دو گزینه پیش روی ترامپ:
گزینه اول
پذیرش شکست
و انجام توافقی که به نفع ایران باشد
گزینه دوم
ادامه فشار نظامی
با امید به تسلیم ایران
به گفته مرشایمر، ترامپ گزینه دوم را ترجیح میدهد.
او توضیح میدهد:
«ترامپ نمیخواهد بگوید که ما شکست خوردیم و باید توافقی انجام دهیم که به نفع ایران باشد.»
محاسبه ترامپ درباره ایران
برداشت ترامپ از شرایط جنگ:
- احتمال به زانو درآوردن ایران
- وادار کردن تهران به تسلیم
- حفظ تصویر پیروزی در داخل آمریکا
به همین دلیل، مرشایمر تأکید میکند:
«او تصور میکند شاید بتواند ایرانیها را به زانو درآورد و آنها را وادار به تسلیم کند.»
نتیجه این محاسبه:
ترامپ در این مقطع عقبنشینی نمیکند.
جمعبندی راهبردی مرشایمر
ارزیابی نهایی این نظریهپرداز روابط بینالملل از جنگ ایران بسیار صریح است:
ویژگیهای این جنگ از نگاه او:
- فاجعه عظیم راهبردی
- شکست مطلق برای آمریکا
- بزرگترین اشتباه سیاست خارجی آمریکا
به گفته مرشایمر:
این جنگ در آینده در کتابهای تاریخ به عنوان
«بزرگترین اشتباه فاجعهبار سیاست خارجی ایالات متحده»
ثبت خواهد شد.
نظر شما