به گزارش همشهری آنلاین، ایران و پاکستان در یک همکاری راهبردی برای مقابله با محاصره دریایی آمریکا در تنگه هرمز، مسیرهای زمینی جدیدی برای انتقال کالاهای صادراتی و وارداتی ایجاد کردهاند.
این اقدام که بخشی از سیاستهای تهران برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی جنوب و افزایش تابآوری اقتصادی است، فرصتهای تازهای برای توسعه تجارت منطقهای و ترانزیت کالا در غرب آسیا و آسیای مرکزی فراهم کرده است.
به گفته مقامات تجاری پاکستان، شش مسیر ترانزیتی اصلی از بنادر کراچی، بندر قاسم و گوادر به گذرگاههای مرزی ایران در گبد و تفتان تعریف شده است. این مسیرها از بلوچستان عبور کرده و امکان انتقال مستقیم کالا از خاک پاکستان به ایران را فراهم میکنند.
کوتاهترین کریدور، گوادر-گبد، زمان رسیدن محمولهها به مرز ایران را به دو تا سه ساعت کاهش میدهد و هزینه حمل و نقل را به شکل قابل توجهی پایین میآورد.
این همکاری نه تنها محدودیتهای ناشی از محاصره دریایی آمریکا را کاهش میدهد، بلکه نقش مهمی در تقویت زنجیرههای تأمین منطقهای دارد. ایران با دسترسی به مسیرهای زمینی جایگزین، قادر است کالاهای اساسی، مواد اولیه صنعتی و محصولات استراتژیک را بدون وابستگی به تنگه هرمز به مقصد برساند.
از سوی دیگر، پاکستان نیز با ارائه خدمات لجستیکی و ترانزیت، سهم خود را در توسعه تجارت منطقهای افزایش میدهد و درآمد ارزی خود را تقویت میکند.
رسانه پاکستانی «AAJ TV» (وابسته به چین) با اشاره به جزئیات فنی این کریدور مینویسد: «پاکستان پایانه مرزی گبد در مرز ایران را تحت نظام بینالمللی TIR عملیاتی کرده است.
این توسعه به پاکستان اجازه میدهد تا از طریق ایران به بازارهای آسیای مرکزی دسترسی پیدا کند و مسیر سنتی افغانستان که بارها با اختلال روبهرو شده را دور بزند.»
به گفته این رسانه، از اکتبر سال گذشته، تنشهای مرزی و بسته شدنهای مکرر در مرز افغانستان، صادرات پاکستان به آسیای مرکزی را مختل کرده بود.
کارشناسان حمل و نقل و ترانزیت میگویند که این مسیرهای زمینی علاوه بر کاهش فشار اقتصادی ایران، زمینه را برای تقویت تجارت با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز فراهم میکنند.
مسیرهای جدید، امکان دسترسی مستقیم به بازارهایی همچون قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان را فراهم ساخته و باعث افزایش سهم ایران در شبکه ترانزیت غرب آسیا میشود.
از منظر اقتصادی، توسعه ترانزیت جادهای ایران و پاکستان مزایای فراوانی دارد؛ اشتغالزایی در بخش حمل و نقل، خدمات مرزی، بیمه و لجستیک، ارزآوری غیرنفتی، کاهش هزینههای تجارت و سرعت بالای انتقال کالا از جمله آنهاست.
کارشناسان تاکید دارند که استفاده از فناوریهای هوشمند، سیستمهای گمرکی یکپارچه و حذف بوروکراسیهای زائد ترانزیتی-تجاری، میتواند بهرهوری این کریدورها را به حداکثر برساند و رقابتپذیری همکاری ایران و پاکستان در بازارهای منطقهای را افزایش دهد.
این همکاری همچنین نشاندهنده پیوند میان امنیت ملی و دیپلماسی اقتصادی است. ایران و پاکستان با ایجاد مسیرهای جایگزین، نه تنها از محدودیتهای تحریمی عبور میکنند، بلکه امکان استفاده از ترانزیت جادهای و داخلی را برای تقویت موقعیت خود در بازارهای بینالمللی فراهم میسازند.
شبکه خبری «اندیتیوی» (NDTV) وابسته به هند، با اشاره به اظهارات درک جی. گروسمن، کارشناس امنیت ملی آمریکا گزارش داد که دولت ترامپ یک مشکل بزرگ دارد، چراکه دوست شما پاکستان، بهظاهر شش مسیر زمینی را برای ایران گشوده است تا تهران تحریم شما را دور بزند.
این رسانه به نقل از گزارش «دان» پاکستان خاطرنشان کرده که بیش از ۳۰۰۰ کانتینر متعلق به ایران در بندرهای کراچی منتظر ترخیص هستند و اکنون میتوانند از طریق این کریدور زمینی جابهجا شوند.
تحلیلگران معتقدند که موفقیت این طرح میتواند به الگویی برای سایر کشورهای منطقه تبدیل شود تا با کاهش وابستگی به مسیرهای محدود، انعطافپذیری شبکه ترانزیتی خود را افزایش دهند.
همزمان، سرمایهگذاری در زیرساختها، بهبود ناوگان حمل و نقل و توسعه پایانههای مرزی، تضمینکننده استمرار تجارت و ارتقای جایگاه ایران و پاکستان در زنجیره تأمین جهانی خواهد بود.
در مجموع، همکاری راهبردی ایران و پاکستان، نمونهای از مدیریت هوشمندانه ترانزیت و دیپلماسی اقتصادی است که نه تنها چالشهای محاصره دریایی را دور میزند، بلکه فرصتهای توسعه تجارت منطقهای و ارتباط با بازارهای آسیای مرکزی را نیز افزایش میدهد.
این مسیرها میتوانند ستون فقرات شبکه ترانزیت غرب و مرکز آسیا شوند و نقش کلیدی در تقویت اقتصاد دو کشور ایفا کنند.
نظر شما