به گزارش همشهری آنلاین، در استان کرمانشاه بیش از ۴۲۰۰ اثر تاریخی و طبیعی شناسایی و از این میان ۲۲۰۰ مورد در فهرست میراث ملی کشور ثبت شده است. این آثار در کنار ۳ اثر ثبت شده جهانی مجموعه تاریخی بیستون، منظر فرهنگی اورامانات و کاروانسرای شاهعباسی بیستون (در قالب پرونده کاروانسراهای ایران) از ظرفیت بالای گردشگری در کرمانشاه حکایت دارد.
به گفته کیومرث اعظمی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کرمانشاه میزان خسارت به این اماکن تاریخی حدود ۱۸ میلیارد تومان برآورد شده و از این میان، مرمت اضطراری مسجد ابوتراب آل آقا و تکیه بیگلربیگی در اولویت قرار گرفته است. مسجد ابوتراب آل آقا به واسطه برگزاری مراسم مذهبی و نماز جماعت و تکیه بیگلربیگی نیز به دلیل بازدید گردشگران در اولویت مرمت قرار دارند. در مسجد ابوتراب آل آقا بخشی از دیوار بنای الحاقی آسیب دیده و اصل بنا سالم مانده است. در تکیه بیگلربیگی نیز بیشتر در و پنجرهها و سقف شیروانی بنا آسیب دیده است.
نسبت به موقعیت حمله و اصابت
آشنایی مختصر با برخی بناهای آسیب دیده در کرمانشاه
تکیه بیگلربیگی
تکیه بیگلربیگی از مناطق دیدنی کرمانشاه و آثار ملی ایران محسوب میشود که موزه پارینه سنگی زاگرس و موزه خط و کتابت را در خود جای داده است. قدمت این اثر ثبت ملی به روزگار قاجار برمیگردد که نهتنها از نظر معماری درخور توجه است، بلکه تزئینات آینهکاری و گچبری زیبایی دارد که جذابیت مضاعفی به آن بخشیدهاند. نخستین موزه پارینهسنگی خاورمیانه با نام موزه پارینهسنگی زاگرس و همینطور موزه خط و کتابت در این تکیه برپا شده است.
تکیه در گذشته مساحتی بیش از ۴۰۰۰ متر مربع داشت و فضای متعددی در چپ و راست در ورودی آن قرار گرفته بود. از بناهای سمت چپ برای پذیرایی مهمانان غریبه استفاده میشد و فضاهای سمت راست مخصوص احشام و دام بود. امروزه بهدلیل واگذاری این بخشها، تکیه بیگلربیگی مساحتی حدود ۲۰۰۰ متر مربع دارد. ساخت تکیه بیگلربیگی از سوی مرحوم خادمالحسین عبدالله خان فراشباشی ملقب به بیگلربیگی از مقامات مشهور و بانفوذ کرمانشاه در دوره قاجار شروع شد و عملیات ساخت این تکیه ۶ سال طول کشید.
در جریان جنگ تحمیلی سوم، هر دو ارسی بنا، تعدادی از پنجرهها و شیشهها، سقف شیروانی و ناودانی بنا دچار شکستگی و خسارت شدند.
دبیرستان کزازی
این دبیرستان به عنوان یک نهاد آموزشی مهم در تاریخ معاصر ایران شناخته میشود و با عمری بیش از یک قرن بهعنوان موزه آموزش و پرورش کرمانشاه فعالیت میکند.
ساخت دبیرستان کزازی به کوشش سید حسین کزازی آغاز شد. او با هدف تاسیس یک مدرسه مدرن، اقدام به جمعآوری اعانه و برگزاری تئاتر کرد. دبیرستان کزازی در شرق مسجد جامع کرمانشاه واقع و سال ۱۳۷۷ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شدهاست. از سال ۱۳۸۸، ساختمان دبیرستان به موزه آموزش و پرورش تبدیل شده است. این موزه شامل دو بخش اصلی است: یک سالن چندمنظوره و بخش اصلی موزه که در دو طبقه شامل اسناد، تصاویر و اشیای تاریخی مرتبط با آموزش و پرورش است. در جریان جنگ تحمیلی سوم، سازه این بنا آسیب ندیده و خسارات شامل شکستگی در و پنجرهها و سقف است.
مسجد تاریخی ابوتراب آلآقا
مسجد دولتشاه یا مسجد حاج ابوتراب آلآقا از آثار دوره قاجاریه است که از سوی محمد علی میرزا دولتشاه حاکم کرمانشاه و سرحددار عراقین ساخته شد. مسجد دارای سردر، صحن و شبستان زنانه و مردانه است. ستونهای سنگی مارپیچ، محراب مقرنسکاری شده است و گچبریهای شبستان زنانه از تزئینات این بنا هستند. این مسجد در ابتدا به نام سازنده و واقف آن نامگذاری شدهبود و بعدها به مسجد آیتالله ابوتراب آلآقا معروف شد که در دورهای پیشنماز این مسجد بود. سازه این مسجد نیز در جریان جنگ تحمیلی سوم آسیب ندیده است و خسارات شامل گچبریها و ترئینات بنا میشود.
خانه سوری کرمانشاه
این خانه تماشایی به قدمت عصر قاجار در کرمانشاه به شکل سفرهخانه اداره میشود. سال ۱۳۸۵ خانه سوری ثبت ملی شد. این بنا متعلق به حاج جعفر سوری بود که در سال ۱۳۵۲ به سازمان میراث فرهنگی اهدا کرد. مصالح به کار رفته در این بنا آجر و خشت و سقف این بنای تاریخی چوبی است و در بعضی قسمتهای سقف آهن هم به کار رفته. خانه دو طبقه سوری تزئینات آجرکاری دارد که در جریان حملات جنگ تحمیلی سوم تزئینات بنا آسیب دیدهاست.
خانه شهید آیتالله اشرفی اصفهانی
قدمت خانه شهید آیتالله اشرفی اصفهانی که در بافت تاریخی کرمانشاه قرار دارد به دوره معاصر برمیگردد و در سال ۱۳۴۱ شهید اشرفی اصفهانی ساکن آن خانه شد و به همین دلیل ارزش فرهنگی دارد. این خانه دو طبقه در سال ۱۳۸۰ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. در جریان جنگ تحمیلی سوم، این خانه بر اثر برخورد مستقیم پرتابههای دشمن بهطور کامل تخریب شد، اما با توجه به اینکه پلان و نقشه اصلی بنا موجود است، با اخذ اعتبارات بازسازی آن امکانپذیر است.
کاروانسرای بیستون
کاروانسرای بیستون معروف به کاروانسرای شاه عباسی در روستای بیستون کهنه در مقابل فرهاد تراش (نقش برجسته مشهور داریوش بر سینه کوه بیستون) در محوطه تاریخی و فرهنگی بیستون قرار دارد. این اثر در سال ۱۳۵۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است و سال ۱۴۰۲ در یونسکو ثبت جهانی شد. در جریان جنگ تحمیلی سوم آسیب جزئی به این بنای کهن نیز وارد شد.
بیشتر بخوانید:
- جزئیات خسارت میراث در استان ایلام در جنگ تحمیلی سوم + تصاویر قبل و بعد | آسیب به موزه دو هزار ساله درهشهر
- جزئیات خسارت میراث فرهنگی در لرستان در جنگ تحمیلی سوم + تصاویر قبل و بعد | آسیب به بناهای تاریخی در قلعه فلکالافلاک
- جزئیات خسارت به میراث تاریخی اصفهان در جنگ تحمیلی سوم + تصاویر قبل و بعد | آسیب به ۳ اثر جهانی
نظر شما