آغاز کاوش برای تعیین عرصه و حریم محوطه تاریخی تپه زاغه | راه ‌اندازی موزه ‌ای از هزاره ششم قبل از میلاد 

سرپرست کاوش‌های محوطه باستانی تپه‌زاغه در شهرستان بوئین زهرا استان قزوین و دانشیار گروه باستان‌شناسی دانشگاه تهران به همشهری ‌آنلاین گفت: «با وجودی که از دهه ۱۳۴۰ تا کنون بیش از ۳۰ کاوش در این محوطه باستانی انجام و این محدوده ثبت ملی هم شده ‌است، هنوز عرصه و حریمی برای آن تعیین نشده‌است. فصل جدید کاوش‌های محوطه در ۲ فصل به این موضوع اختصاص دارد.»
حسن فاضلی‌نشلی با اشاره به اینکه عملیات فعلی با هدف شناسایی دقیق‌تر محدوده‌های باستانی و فراهم‌سازی زیرساخت‌های لازم برای حفاظت اصولی از محوطه و راه‌اندازی سایت‌موزه انجام می‌شود، ادامه داد: «موضوع جالب توجه فصل جدید این است که بر اساس مطالعات قبلی، وسعت تپه زاغه کمتر از ۵ هکتار بود، اما اکنون با گمانه‌زنی‌های جدید وسعت به حدود ۱۰ هکتار می‌رسد.»
فاضلی‌نشلی، اهمیت تعیین عرصه و حریم تپه‌زاغه را از دیدگاه فرهنگی و اجتماعی نیز بررسی کرد و گفت: «پدیده‌های اقلیمی بر روی فرهنگ‌ها اثرگذار بوده‌اند. در مورد تپه‌ زاغه، اگر برآورد ما درست و وسعت آن ۱۰ هکتار باشد، تقریبا در هر هکتار ۲۰۰ نفر زندگی می‌کردند و این بدین معناست که در این محل جمعیت بزرگی زندگی می‌کردند و چنین منطقه جمعیتی جز خوزستان نداشته‌ایم. از سوی دیگر در تپه زاغه آثاری از معبد، خیابان، خانه، سیستم حسابداری و مواردی از این دست یافته‌ایم که نشان می‌دهد اقشار مختلفی در این منطقه ساکن بودند.»
او اهمیت این کاوش‌ها را علاوه بر بعد جمعیت‌شناسی از بعد محیط‌زیستی نیز بررسی کرد و ادامه داد: «کاوش در جبر محیط زیستی و اقلیم، میزان تاب‌آوری و رویاوریی با بحران‌ها را به ما یاد می‌دهد. باستان‌شناسی به ما کمک می‌کند تا ببینیم چرا تپه زاغه به افسانه‌ها پیوست و این اطلاعات ارزشمند در اختیار جامعه قرار می‌گیرد.»
به گفته فاضلی نشلی، عملیات تعیین عرصه و حریم با راه‌اندازی ۲۰ کارگاه ادامه خواهد داشت. او افزود: «گمانه‌زنی‌های مختلف در لایه‌هایی به عمق ۵ متر در حال انجام است و به لایه‌های فرهنگی برخورده‌ایم.»
او درباره دستاوردهای جدید در این فصل کاوش برای تعیین عرصه و حریم تپه زاغه به رسوبات ناشی از سیلاب بزرگ اشاره کرد و گفت: «در این گمانه‌زنی‌ها به آثار شن و رسوبات سیلاب برخوردیم که هنوز نمی‌دانیم به ۷هزار سال پیش برمی‌گردد یا ۶۳۰۰ سال پیش. زیرا در این دو مقطع زمانی دو ویرانی بزرگ به دلیل سیلاب داشتیم. رسوبات تپه زاغه باید بررسی و تاریخ گذاری شود که متعلق به کدام دوره است. ایجاد سایت ‌موزه در این محوطه پیشینه تاریخی استان قزوین را به علاقه‌مندان معرفی می‌کند.»
تپه زاغه واقع در بخش جنوبی دشت قزوین در منطقه بوئین زهرا، شهر سگزآباد، به هزاره ششم و هفتم پیش از میلاد بازمی‌گردد.