همشهری آنلاین: در میان انواع چرخههای فیلمسازی که بعد از پیروزی انقلاب اسلامی در دهه ۱۳۶۰ پدید آمد، چرخه فیلمهای جنگی از نمونههای بارز تولید صنعتی براساس مقتضیات بومی و ویژگیهای فرهنگی است.
فیلمهای جنگی ایرانی براساس اتفاق پیشآمده برای کشور که وقوع جنگ تحمیلی از سوی عراق بود و براساس یک نیاز واقعی ساخته شدند. بخش دولتی از فیلمهای مورد نظر خود حمایت میکرد، اما بخش خصوصی نیز تولیدات قابل توجهی عرضه کرد. چه تولیدات بخش دولتی که در آن نهادها مانند استودیو عمل میکردند و چه فیلمهای تولیدشده در بخش خصوصی توانستند جنگ را وارد سازوکار تجاری سینما کنند و سینماهای پشت جبهه در زمان جنگ و صلح را فعال و صنعت سینما را زنده نگه دارند و موفقیتهای تجاری و صنعتی قابل توجهی بهدست آورند. این موفقیت بعد از ارتباط ارگانیک تولید و مصرف، محصول تنوع گونهای/ زیرژانری کمنظیری در سینمای ایران است.
سینمای جنگی ایرانی تنها ژانری است که نمونههای قابل توجهی در انواع زیرژانرها و تلفیقهای بینژانری دارد. برای مثال میتوان به فیلمهای اردوگاهی با خط روایی فرار از اسارت اشاره کرد. خط روایی این فیلمها از تلفیق متنوعی از الگوهای فیلم فرار از اسارت با تریلرهای سیاسی، رزمی، کماندویی، کمدی و روانشناختی ساخته شدهاند.
به فهرست این فیلمها دقت کنید تا متوجه جریان پویای این زیرژانر در سینمای ایران شوید: در سال ۱۳۶۲ «بازداشتگاه» ساخته کوپال مشکوه، در سال ۱۳۶۳ «زندان دوله تو» ساخته رحیم رحیمیپور، در سال ۱۳۷۲ «پرواز از اردوگاه» ساخته حسن کاربخش، در سال ۱۳۷۸ «رنجر» ساخته احمد مرادپور، در سال ۱۳۸۷ «اخراجیها۲» ساخته مسعود دهنمکی، در سال ۱۳۸۷ «نفوذی» ساخته احمد کاوری و در سال ۱۴۰۱ «شماره۱۰»ساخته حمید زرگرنژاد.
در سینمای جهان هم فیلمهای فرار از اردوگاه مثل «فرار بزرگ» جان استورجس، «بازداشتگاه شماره ۱۷» بیلی وایلدر و «پل رودخانه کوای» دیوید لین از برترین نمونههای فرار اسرا از زندان هستند.
نظر شما