گرانی خودرو؛ اختلال عرضه یا تب هیجانی؟! | عواملی که باعث افزایش قیمت بازار خودرو شد

همشهری آنلاین، سینا احدیان :‌ بازار خودرو ایران در روزهای ابتدایی اردیبهشت ۱۴۰۵ بار دیگر وارد فاز التهابی شده است. در شرایطی که بسیاری از متقاضیان واقعی خرید خودرو توان ورود به بازار را از دست داده‌اند، روند صعودی قیمت‌ها همچنان ادامه دارد و نگرانی‌ها درباره آینده این بازار را افزایش داده است.

بررسی میدانی نشان می‌دهد از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، قیمت خودروها بین 10 تا 45درصد افزایش داشته است؛ افزایشی که بین ۱۲۰ تا ۵۰۰میلیون تومان به قیمت خودروها اضافه کرده است. به‌زعم کارشناسان، بخشی از دلایل رشد به کمبود قطعات و افزایش قیمت نهاده‌های تولید با توجه به شرایط اخیر کشور و بخشی دیگر به‌وجود هیجان در بازار برمی‌گردد.

نگرانی؛ بخشی از علت گرانی

در اقتصاد ایران، گاهی ترس از گرانی، خود عامل گرانی می‌شود. افزایش ناگهانی تقاضا و هجوم خریداران به بازار، حتی بدون تغییر واقعی در عرضه، قیمت‌ها را افزایش می‌دهد. تجربه نشان داده متقاضیان واقعی نیز به‌صورت هیجانی و ترس از دست دادن فرصت خرید، دست به خرید می‌زنند.

در شرایط تورمی، بسیاری از خریداران نه برای مصرف، که برای حفظ ارزش دارایی‌های خود وارد بازار می‌شوند و این تقاضای هیجانی و سرمایه‌ای، فشار مضاعفی بر قیمت‌ها وارد می‌کند.

همچنین گره‌خوردن بازار خودرو به‌ روند مذاکرات سیاسی، وضعیت واردات و چشم‌انداز نرخ ارز باعث شده هر خبر مثبت یا منفی به سرعت بر قیمت‌ها به‌صورت هیجانی اثر بگذارد. در چنین شرایطی هر نوع خبر مثبت سیاسی می‌تواند حباب قیمت‌ها را بشکند و منجر به متضرر شدن خریداران شود.

افزایش هزینه‌های تولید و مشکل تامین قطعه

بخشی از دلایل رشد قیمت خودرو به تامین قطعات و افزایش هزینه‌های تولید بازمی‌گردد. حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو، در این‌باره معتقد است افزایش قیمت خودرو در شرایط فعلی بیش از آنکه ناشی از انتظارات تورمی باشد، حاصل واقعیت‌های تورمی در اقتصاد است. به‌گفته وی، از ابتدای سال‌جاری، هزینه نهاده‌های تولید و قطعات اصلی خودرو به‌دلیل مشکلات ایجادشده برای صنایع بالادستی مانند پتروشیمی و فولاد و همچنین دشواری‌های واردات، افزایش قابل توجهی داشته است.

تحلیلگران همچنین معتقدند که عرضه خودرو از سوی خودروسازان متناسب با نیاز بازار نیست. انباشت خودروهای ناقص در پارکینگ‌ها به‌دلیل نبود قطعات کلیدی و مدیریت عرضه برای اصلاح قیمت‌های کارخانه‌ای، باعث شده که بازار در وضعیت گرسنگی قرار بگیرد.

چشم‌انداز بازار

کارشناسان معتقدند ترکیب تورم تولید، کمبود قطعه و فضای هیجانی ناشی از نااطمینانی سیاسی، خودرو را بیش از گذشته به یک کالای سرمایه‌ای تبدیل کرده است.

با توجه به شرایط موجود، چند سناریو برای آینده بازار قابل تصور است. از یک سو درصورت تشدید تنش‌های منطقه‌ای نمی‌توان انتظار داشت قیمت خودرو کاهش یابد اما درصورتی که سطح تنش‌ها کاهش یابد و اخبار سیاسی مثبت به بازار مخابره شود می‌توان انتظار داشت قیمت خودرو با نزول سنگینی مواجه شود و این موضوعی است که خریداران امروز باید به آن توجه کنند.