به گزارش همشهری آنلاین، بررسی دادههای اولیه از هفتههای نخست این بحران نشان میدهد که اثرات قیمتی این جنگ، بهویژه از مسیر افزایش هزینه انرژی به شکلی زنجیرهای به سایر بخشهای اقتصاد جهانی منتقل شده است.
جنگ تحمیلی سوم ابتدا منجر به افزایش قیمت نفت و گاز شد و سپس بهسرعت به سایر بخشها ازجمله حملونقل، تولید و مواد غذایی منتقل و یک موج تورمی جهانی ایجاد کرد.
انرژی؛ منشأ اصلی موج گرانی
نقطه شروع این موج تورمی، بازار انرژی بود. قیمت نفت خام در روزهای ابتدایی جنگ تا ۴۰ درصد افزایش یافت و در برخی مقاطع حتی به سطوحی رسید که تحلیلگران از احتمال رشد بیشتر درصورت تداوم تنشها خبر دادند.
همزمان، قیمت گاز طبیعی نیز در اروپا تا ۳۰ درصد رشد کرد. از آنجا که بسیاری از صنایع و خانوارها در اروپا وابسته به گاز هستند، این افزایش بهسرعت به قبوض انرژی و هزینه تولید منتقل شد. بهطور کلی میتوان گفت که جهش قیمت انرژی مهمترین محرک موج گرانی در سایر بخشها بوده است.
جهش بیسابقه قیمت بنزین و بلیت هواپیما
یکی از ملموسترین اثرات این جنگ برای شهروندان در کشورهای مختلف، افزایش قیمت بلیت هواپیما بوده است. در ایالات متحده قیمت پروازهای داخلی در برخی مسیرها تا 2 برابر افزایش یافت و در کنار افزایش میانگین 38درصدی قیمت بنزین، باعث نارضایتی شدید مردم آمریکا شد.
اروپا؛ بیشترین فشار از ناحیه انرژی
کشورهای اروپایی بیشترین تأثیر را از این جنگ پذیرفتند. وابستگی بالا به واردات انرژی باعث شد قیمت برق در برخی کشورها تا ۲۵درصد و قیمت گاز تا ۳۰ درصد افزایش یابد. این افزایش، بهویژه در صنایع انرژیبر مانند فولاد، محصولات شیمیایی و سیمان منجر به رشد هزینه تولید و در برخی موارد کاهش ظرفیت تولید شد.
در بخش مصرفی نیز قیمت مواد غذایی در اروپا بین ۸ تا ۱۸ درصد افزایش یافت. این افزایش عمدتا ناشی از بالا رفتن هزینه حملونقل، کودهای شیمیایی و انرژی در زنجیره تولید غذا بوده است. بهاینترتیب، خانوارهای اروپایی با افزایش همزمان هزینه انرژی و خوراک مواجه شدند؛ وضعیتی که فشار تورمی قابلتوجهی ایجاد کرده است.
ژاپن و کرهجنوبی؛ آسیبپذیری بهدلیل وابستگی انرژی
در شرق آسیا، کشورهایی مانند ژاپن و کرهجنوبی بهدلیل وابستگی بالا به واردات انرژی بهشدت تحتتأثیر قرار گرفتند. در ژاپن قیمت بنزین تا ۲۰ درصد و برق بین ۱۰ تا ۱۸ درصد افزایش یافت. همچنین هزینه حملونقل و مواد غذایی وارداتی نیز رشد محسوسی را تجربه کرد.
در کرهجنوبی، علاوه بر افزایش قیمت سوخت (۱۰ تا ۱۸ درصد)، صنایع پتروشیمی با رشد ۱۲ تا ۲۵درصدی مواجه شدند، حتی در بخش فناوری، هزینه تولید تراشهها و محصولات الکترونیک بهدلیل افزایش قیمت انرژی و مواداولیه تا ۱۰ درصد افزایش یافت.
مصر؛ یکی از آسیبپذیرترین اقتصادها
در میان کشورهای در حال توسعه، مصر ازجمله اقتصادهایی بود که بیشترین فشار را تجربه کرد. وابستگی بالا به واردات مواد غذایی و انرژی در کنار محدودیتهای ارزی باعث شد قیمت سوخت در این کشور بین ۲۰ تا ۳۵ درصد افزایش یابد.
در بخش مواد غذایی نیز افزایش قیمتها به ۱۵ تا ۳۰ درصد رسید؛ موضوعی که بهویژه در کالاهای اساسی مانند نان و روغن خوراکی محسوس بود. همچنین هزینه حملونقل و برق نیز بهترتیب بین ۲۵ و ۲۰ درصد افزایش یافت. این روند، نگرانیها درباره تشدید فشار معیشتی بر اقشار کمدرآمد را افزایش داده است.
هند و آسیای جنوب شرقی؛ انتقال تدریجی شوک
در هند قیمت سوخت بین ۱۵ تا ۲۵ درصد و مواد غذایی بین ۸ تا ۱۸ درصد افزایش یافت. همچنین هزینه نهادههای کشاورزی، بهویژه کود تا ۳۰ درصد رشد کرد که میتواند در میانمدت بر تولید محصولات کشاورزی اثر بگذارد.
در کشورهای آسیای جنوب شرقی مانند اندونزی، تایلند و ویتنام نیز افزایش قیمت سوخت ۱۰ تا ۲۵درصد، حملونقل ۱۰ تا ۲۰درصد و مواد غذایی ۵ تا ۱۵درصدگزارش شده است. در برخی موارد، حتی کمبودهای مقطعی سوخت نیز مشاهده شده که ناشی از اختلال در زنجیره تامین جهانی بوده است.
نظر شما