همشهری آنلاین: اما استفاده خودسرانه از این ذخایر دارویی، میتواند به جای نجات جان افراد، به یک تهدید جدی تبدیل شود.
دکتر نگار فیروزآبادی، متخصص فارماکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با هشدار نسبت به عوارض جبرانناپذیر خوددرمانی در زمان بحران، ۵ قانون طلایی را برای استفاده ایمن از داروهای موجود در خانه ارائه کرده است که دانستن آنها برای هر شهروندی حیاتی است.
۱- نسخههای قدیمی برای دردهای جدید ممنوع!
نخستین و مهمترین قانون، پرهیز از تعمیم دادن داروهاست. دارویی که پیشتر پزشک برای یک بیماری خاص تجویز کرده، به هیچ وجه نباید برای مشکل جدید یا عضو دیگری از خانواده مصرف شود. یک اشتباه رایج، مصرف بقایای آنتیبیوتیکهای قدیمی برای هر نوع تب یا گلودرد است؛ اقدامی که نه تنها درمانگر نیست، بلکه عوارض شدید دارویی و مقاومت میکروبی به همراه دارد.
۲- خط قرمز انقضا و تغییر شکل ظاهری
در روزهای بحران، جستوجو در کابینتها ممکن است ما را به داروهایی برساند که ماهها از فراموش شدنشان میگذرد. مصرف داروی تاریخگذشته نه تنها اثر درمانی ندارد، بلکه به شدت مسمومکننده است. هشدار مهم این است: حتی اگر تاریخ انقضای دارویی نگذشته باشد اما رنگ، بو یا شکل ظاهری آن تغییر کرده است، باید فوراً دور ریخته شود.
۳- بومرنگ دوزهای اشتباه
بسیاری گمان میکنند مصرف بیشتر یک دارو به معنای تسکین سریعتر است. اما دستکاری مقدار توصیهشده، خصوصاً در داروهای تببر و مسکن، مستقیماً کبد، کلیه و دستگاه گوارش را هدف قرار میدهد. به عنوان مثال، مصرف بیش از حد و خودسرانه «استامینوفن» میتواند آسیبهای شدید و غیرقابل بازگشتی به کبد وارد کند.
۴- تله تداخلات دارویی
ترکیب داروها در بدن میتواند مانند یک واکنش شیمیایی خطرناک عمل کرده و اثر یکدیگر را خنثی یا به شکلی مرگبار تشدید کنند. بیمارانی که از داروهای قلبی یا رقیقکننده خون استفاده میکنند، باید بدانند که مصرف همزمان مسکنهای ضدالتهابی پرکاربردی مانند «ایبوپروفن» یا «دیکلوفناک» با این داروها، نیازمند احتیاط شدید است.
۵- هویت داروها را گم نکنید
خارج کردن قرصها و شربتها از بستهبندی اصلی و ریختن آنها در ظروف بدون برچسب، یک خطای استراتژیک است. حفظ بستهبندی اولیه به معنای حفظ شناسنامه دارو (نام، دوز، تاریخ انقضا و هشدارهای مصرف) است و از بروز اشتباهات مرگبار، به ویژه برای کودکان و سالمندان، جلوگیری میکند.
چه زمانی باید از خانه خارج شد؟
باید به خاطر داشت که مدیریت خانگی داروها تنها یک اقدام موقت است. دکتر فیروزآبادی تاکید میکند که در صورت بروز علائم خطرناکی نظیر تنگی نفس، دردهای شدید قفسه سینه، افت سطح هوشیاری، خونریزیهای غیرقابل کنترل و تبهای بالا و مقاوم، ماندن در خانه جایز نیست و بیمار باید تحت هر شرایطی به مراکز درمانی منتقل شود.
نظر شما