به گزارش همشهری آنلاین، در تازهترین مورد از این خسارات، بامداد امروز (سهشنبه ۲۶ اسفند) حملهای به حریم مجموعه فرهنگی–تاریخی سعدآباد که بزرگترین مجموعه فرهنگی تاریخی ایران است، صورت گرفت. هرچند آثار و اشیای موزهای کاخموزههای این مجموعه پیشتر با هدف صیانت از میراثفرهنگی کشور جمعآوری و به مخازن امن منتقل شده بود، اما موج انفجارهای متعدد موجب وارد آمدن آسیبهای جدی به برخی بناهای تاریخی این مجموعه شده است و بخشهایی از تزئینات ارزشمند معماری شامل گچبریها، آیینهکاریها و سنگکاریهای تاریخی متعلق به دوره قاجار و پهلوی اول بر اثر موج انفجار آسیبهای قابل توجه و در مواردی جبرانناپذیر دیدهاند.
محسن میر، مدیر کاخ موزه سعدآباد نیز به پیشتر به همشهری گفته بود که در زمان تعطیلی کاخ موزه سعد آباد از جنگ ۱۲ روزه به بعد، اموال تاریخی کاخ موزه ساماندهی شد و ۱۵۰ هزار شی تاریخی کاخ موزه سعدآباد در سامانه جام میراث ثبت و مرمت برخی از آثار تاریخی که به دلیل نگهداری در زیرزمین کاخها دچار رطوبت شدهبودند نیز در مدت تعطیلی موزه انجام شد.
قدیمیترین کاخ سعدآباد کوشک احمدشاهی نام دارد که همان طور که از نامش پیداست متعلق به احمدشاه قاجار است(با کوشک احمدشاهی کاخ نیاوران متفاوت است). ساخت این بنا اواخر سلطنت احمد شاه قاجار از سال ۱۲۹۷ شروع شد و زمانی که رضا خان سردار سپه وزیر جنگ احمد شاه بود ساخت این بنا به پایان رسید. جدیدترین کاخ مجموعه سعدآباد هم متعلق به لیلا پهلوی دختر کوچک محمدرضا پهلوی بوده است که از سال ۱۳۷۳ به عنوان موزه از آن استفاده میشود. محله سعد آباد دارای ۱۸ کاخ کوچک و بزرگ است که این کاخها از بزرگترین و مهمترین موزههای ایران به شمار میآیند.
۵۶ درصد خسارات متعلق به تهران است
با گذشت ۳ روز از آخرین اعلام رسمی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی مبنی بر خسارت به ۵۶ موزه، بنای تاریخی و محوطه فرهنگی در استانهای مختلف کشور، شمار آثار تاریخی و فرهنگی آسیبدیده در پی حملات نظامی اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی تا بامداد امروز (سهشنبه ۲۶ اسفند) به ۱۰۸ اثر افزایش یافت. استان تهران با ۶۰ اثر تاریخی بیشترین میزان آسیب را متحمل شده است. کاخ گلستان تنها بنای ثبت جهانی شده تهران نیز از خسارتهایی دیدهاست. برخی از این آثار علاوه بر کاخ سعد آباد و کاخ گلستان شامل آثار بیبدیلی همچون ارگ تاریخی تهران، بازار تاریخی تهران، کاخ مرمر، عمارت تاریخی شهربانی، ساختمان سنای سابق، مسجد سپهسالار و کاخموزه فرحآباد از جمله بناهایی هستند که هدف حملات مستقیم قرار گرفتهاند. این آثار شناسنامه تاریخی ایرانزمین و گنجینهای از هنر، مقاومت و شکوه تمدن ایرانی محسوب میشوند.
- بیشتر بخوانید: زخم جنگ بر تنها اثر جهانی تهران
پس از تهران، استانهای اصفهان با ۱۹ اثر در رتبه بعدی خسارات است. کاخموزه چهلستون، مسجد جامع عباسی، بازار قیصریه، مسجد شیخ لطفالله، عمارت عالیقاپو، عمارت رکیبخانه، تالار اشرف، تالار تیموری و مجموعه دولتخانه صفوی از مهمترین آثار آسیب دیده در اصفهان هستند. محمدجمالینژاد، استاندار اصفهان نیز حجم خسارات مادی وارده را بیش از ۵۰۰ میلیون دلار برآورد کرد و گفت که خسارات معنوی بسیار فراتر از ارزیابی مالی است.
کردستان با ۱۲ اثر، لرستان و کرمانشاه هر کدام با ۴ اثر، بوشهر و قم هر کدام با ۲ اثر و استانهای ایلام، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، مازندران و سیستان و بلوچستان هر کدام با یک اثر در شمار مناطق آسیبدیده قرار دارند.
فرهاد عزیزی مدیرکل امور پایگاههای میراث فرهنگی وزرات میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی کشور در مورد خسارت به بناهای ثبت ملی استان کردستان به همشهری آنلاین گفت: «عمارت خسروآباد، عمارت سالار سعید و عمارت آصف وزیری در سنندج به دلیل همجواری با اهداف نظامی و اداری در حمله صهیونی آمریکایی به ایران دچار خسارت شدهاند. آسیب به این بناهای شاخص ملی از تخریب ارسیهای اصلی تا تزئینات گچبری و آرایههای چوبی و تزئینات داخلی را در بر میگیرد.»
پویا طالبنیا، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی کردستان به همشهری گفت: « ۳ بنای عمارت خسروآباد، عمارت سالار سعید و عمارت آصف وزیری در سنندج جزو نفیسترین آثار میراثی کشور است که در فهرست آثار نفیس میراث فرهنگی کشور ثبت شدهاند. بنای ملک تجار، امامزاده پیر عمر، منزل متوسل، منزل مجتهدی و امین الاسلام در داخل بافت تاریخی که در نزدیکی محل اصابت واقع بودند نیز دچار آسیب شدهاند.»
آثار آسیب دیده در استانهای مختلف مجموعهای از میراثجهانی، آثار ثبتشده در فهرست آثار ملی و همچنین بناها و محوطههای واجد ارزش تاریخی و فرهنگی را دربرمیگیرند.
آسیب به بافت تاریخی شهری
علاوه بر این خسارات، ۶ بافت تاریخی شهری نیز در شهرهای تهران، اصفهان، سنندج، کرمانشاه، قم و خوانسار نیز در جریان این حملات از ۹ اسفند تا کنون دچار آسیبهایی شدهاند. وزارت میراثفرهنگی در این بیانیه با اشاره به اصول شناختهشده حقوق بینالملل و اسناد معتبر جهانی، از جمله کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حمایت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، تاکید کرده است که هرگونه اقدام نظامی منجر به آسیب به میراثفرهنگی، نقض آشکار تعهدات بینالمللی و تهدیدی علیه حافظه تاریخی انسانیت به شمار میآید.
نظر شما