روددره فرحزاد به بوستان نهج البلاغه وصل می شود

همشهری- پریسا نوری: سال گذشته فاز اول روددره فرحزاد به بهره‌برداری رسید تا محدوده‌ای که چند دهه پاتوق معتادان متجاهر و کارتن‌خواب‌ها بود به‌عنوان یکی از زیباترین تفرجگاه‌های پایتخت میزبان شهروندان شود. در مراسم افتتاحیه، مسئولان شهری قول دادند فازهای بعدی این پروژه یعنی محدوده‌ای حدود ۲ کیلومتری از پل سنگی تا بوستان نهج‌البلاغه را تکمیل کنند و در اختیار شهروندان بگذارند. حالا با گذشت یک سال، به این محدوده سر زدیم تا در جریان روند آماده‌سازی‌ آن قرار بگیریم.

کاشت ۲ هزار درخت
در اطراف سنگفرش دوطرف رودخانه، تپه‌های خاکی دیده می‌شود که کم و بیش با نخاله و زباله پوشیده شده است. مهندس ناظر پروژه اینطور توضیح می‌دهد: قرار است تپه‌های خاکی اطراف بابیش از ۲ هزار درخت و پوشش گیاهی متناسب با محیط سبز شود. درخت‌های بومی منطقه زبان گنجشک، سپیدار، گردو و بید است و پیش‌بینی شده علاوه بر آن درختانی مثل ‌ انار، بلوط و انجیر سازگار با اکوسیستم محل کاشته شود. ۲ درخت چنار کهنسال ۵۰۰ تا ۶۰۰ ساله هم در مسیر دیده می‌شوند که در پروژه احیای فضای سبز محدوده توجه ویژه‌ای به آنها می‌شود.

ساخت تصفیه‌خانه و پارکینگ
در ادامه مسیر، چند تیر چوبی بزرگ کنار رودخانه جلب توجه می‌کند. به‌گفته مهندس ناظر این تیرها قرار است برای ساخت پل چوبی و اتصال دوطرف رودخانه استفاده شود. علاوه بر این ۳ پل چوبی و یک پل روگذر بزرگ تا انتهای مسیر تعبیه می‌شود. همچنین ۳ تصفیه‌خانه برای بازچرخانی آب و ۳ پارکینگ ۲هزار مترمربعی با ظرفیت ۳۶۰ خودرو در اطراف جانمایی شده تا گردشگران به راحتی به این محدوده تردد کنند.

اولین نمونه در ایران
بازدید ما از انتهای فاز یک، یعنی پل سنگی بزرگی که روی رودخانه بنا شده، شروع می‌شود. صابر محتشمی، مهندس ناظر پروژه که ما را همراهی می‌کند، توضیح می‌دهد: سازه پل بر مبنای قوس ایلامی ساخته شده که نخستین نمونه از این نوع در ایران است و طراحی و ساخت بسیار دقیق و حرفه‌ای دارد.

سنگ‌کاری دیواره
در مسیر رودخانه به سمت جنوب حرکت می‌کنیم. سروصدای کامیون‌ها و ماشین‌های لایروبی که مشغول آماده‌سازی‌ بستر رودخانه هستند به گوش می‌رسد. کمی جلوتر یک لودر مشغول خالی‌کردن سنگ‌های بزرگی در حاشیه رودخانه است. مهندس ناظر پروژه می‌گوید: این سنگ‌ها، از مقاوم‌ترین و بهترین سنگ‌ها برای ساخت دیواره رودخانه است.

تکمیل ۸۰ درصدی پیاده‌راه سنگی
به‌گفته محتشمی قرار است مسیر رودخانه، حدفاصل پل سنگی تا بوستان نهج‌البلاغه بهسازی شود و این بهسازی شامل ایجاد پیاده‌راه سنگفرش در دوطرف رودخانه، بهسازی پوشش گیاهی محدوده، ایجاد پل روگذر روی بزرگراه نیایش، جانمایی ۳ پل چوبی روی رودخانه و نصب مبلمان و نیمکت‌های چوبی در پیاده‌راه است. تاکنون بیش از ۸۰ درصد پیاده‌راه ساخته شده و نیمکت‌ها و همه نمادهایی که قرار است در مسیر قرار بگیرند از چوب و سنگ ساخته می‌شوند تا با طبیعت هماهنگ باشند.

از دارکوب و سنجاب تا عقاب و روباه
هرچند هنوز طبیعت این محدوده که سال‌ها در حصار زباله، نخاله و فاضلاب بوده، کامل احیا نشده، اما سروصدا و پرواز پرندگان بر شاخ و برگ درختان از بهبود اوضاع خبر می‌دهد. به‌گفته محتشمی این محدوده از پوشش حیوانی غنی است و در آن دارکوب، بلبل‌خرما، روباه، شغال، سنجاب، کاکایی، کلاغ ابلق، کلاغ زاغ، طوطی، شاهین و حتی عقاب دیده می‌شود و برای اینکه در اکوسیستم این حیوانات خللی ایجاد نشود قرار نیست در این محدوده از سیستم روشنایی استفاده شود، تا حیوانات در سکوت و تاریکی شب آرامش داشته باشند.

خروش رودخانه با شروع بارش‌ها
آب باریک و کم جانی در پیچ و خم مسیر رودخانه به آرامی جریان دارد. محتشمی توضیح می‌دهد در این فصل معمولا حجم آب همین‌قدر است، اما با شروع بارش‌ها و در فصل بهار این مقدار آب به چند برابر می‌رسد، البته ۴ قنات در طول مسیر به رودخانه می‌ریزند. این قنات‌ها در تابستان برای آبیاری باغ‌ها استفاده و در فصل زمستان و پاییز به بستر رودخانه هدایت می‌شوند.

بهره‌برداری از فاز ۲ فرحزاد تا پایان سال
عباسعلی نوبخت، مدیرعامل سازمان بوستان‌ها و فضای سبز شهرداری تهران: اجرای فاز ۲ پروژه احیای روددره فرحزاد، از ابتدای امسال شروع شده است، در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد از فضاسازی‌ها، ایجاد پیاده‌راه و احیای فضای سبز انجام شده و پیش‌بینی می‌شود این پروژه تا پایان سال تکمیل شود و به بهره‌برداری برسد. رود دره فرحزاد به‌عنوان یک میراث طبیعی و ملی و یکی از معدود عرصه‌های سبز و طبیعی در دل کلانشهر تهران است و می‌تواند نقش یک ریه تنفسی و فضایی را به دور از هیاهوی شهر ایفا کند و باید برای استفاده و بهره‌مندی عموم مردم حفظ شود.