همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سرطان اغلب بهعنوان یک بیماری غیرقابل پیشگیری شناخته میشود که اگر بخواهد بروز کند، از آن گریزی نیست، اما یافتههای جدید سازمان جهانی بهداشت (WHO) این تصور با حقیقت فاصله دارد.
به گزارش ساینسآلرت و بر اساس یک تحلیل جامع که الگوهای بروز سرطان را در کشورهای مختلف بررسی کرده، حدود ۳۸ درصد از سرطانهای تشخیصدادهشده در جهان به عواملی مرتبط هستند که به راحتی قابل تغییر هستند؛ عواملی که با مداخلات پزشکی، سیاستگذاریهای بهداشتی و اصلاح سبک زندگی میتوان آنها را کنترل یا حذف کرد.
عادتهایی که میتوانند منجر به سرطان شوند
در سال ۲۰۲۲، نزدیک به ۱۹ میلیون مورد جدید سرطان در جهان ثبت شد. از این تعداد، بیش از یکسوم به ۳۰ عامل خطر قابل پیشگیری نسبت داده میشود. در میان انواع سرطان، سرطانهای ریه، معده و دهانه رحم نزدیک به نیمی از موارد قابل پیشگیری را تشکیل میدهند؛ موضوعی که نشان میدهد تمرکز بر چند حوزه کلیدی میتواند تأثیر قابل توجهی بر کاهش بار جهانی سرطان داشته باشد.
مهمترین عامل قابل پیشگیری بر اساس آمارهای موجود، همچنان «مصرف دخانیات» است. طبق این تحلیل، سیگار کشیدن بهتنهایی با ۱۵ درصد از کل موارد جدید سرطان در یکسال مورد بررسی، ارتباط داشته است.
آمارها همچنین نشان داد که این سهم در مردان بهطور چشمگیری بالاتر است؛ بهطوریکه حدود ۲۳ درصد از موارد جدید سرطان در مردان جهان به مصرف دخانیات نسبت داده میشود.
پس از دخانیات، «مصرف الکل» در رتبه دوم قرار دارد و مسئول حدود ۳.۲ درصد از کل موارد جدید سرطان، معادل نزدیک به ۷۰۰ هزار مورد در سال، بوده است.
عوامل غیررفتاری موثر در سرطان
در کنار این دو عامل رفتاری، «آلودگی هوا» نیز نقش قابل توجهی در ایجاد سرطانها از خود نشان داده است، هرچند اثر آن در مناطق مختلف جهان متفاوت است. برای مثال، در شرق آسیا حدود ۱۵ درصد از سرطانهای ریه در زنان به آلودگی هوا نسبت داده میشود، در حالیکه در شمال آفریقا و غرب آسیا این سهم در مردان به حدود ۲۰ درصد میرسد. این تفاوتهای منطقهای نشاندهنده اهمیت سیاستهای زیستمحیطی در پیشگیری از سرطان است.
بیشتر بخوانید:
- فناوری چگونه میتواند به مبتلایان به دمانس کمک کند؟
- پایان ژلهای سرد سونوگرافی | نوآوری ژاپنیها تجربه معاینات بارداری را راحتتر میکند
- کنترل دستگاهها با حرکات کوچک بدن | این ریموت پوشیدنی کار بیماران حرکتی را آسان میکند
از دیگر عوامل مهم، عفونتها** هستند که حدود ۱۰ درصد از موارد جدید سرطان را شامل میشوند. در میان زنان، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) سهم بزرگی از سرطانهای قابل پیشگیری، بهویژه سرطان دهانه رحم، را به خود اختصاص میدهد. با وجود در دسترس بودن واکسن مؤثر HPV، پوشش واکسیناسیون در بسیاری از کشورها همچنان پایین است.
به گفته پژوهشگران WHO، تحلیل الگوهای جمعیتی و منطقهای سرطان میتواند به دولتها و افراد کمک کند تا پیش از شکلگیری بیماری، اقدامات پیشگیرانه مؤثرتری انجام دهند.
این گزارش تأکید میکند که کاهش مصرف دخانیات و الکل، بهبود کیفیت هوا و گسترش واکسیناسیون، از مؤثرترین راهبردها برای کاهش بار جهانی سرطان در دهههای آینده خواهد بود.
نظر شما