ایران در یک قدمی ساخت سلاح استراتژیک

به گزارش همشهری‌آنلاین، در سال‌های اخیر هر بار که ایران از یک موشک جدید رونمایی می‌کند موجی از تحلیل‌ها و گمانه‌زنی‌ها در رسانه‌های بین‌المللی شکل می‌گیرد. بخشی از این موج به طرح این پرسش بازمی‌گردد که آیا ایران به فناوری موشک بالستیک قاره‌پیما (ICBM) دست یافته است؟ این پرسش بیش از آنکه برپایه شواهد علنی و قطعی باشد، بر تحلیل روند پیشرفت فناوری موشکی ایران، برد موشک‌های موجود و ظرفیت‌های مهندسی کشور استوار است.

از این خبرها نیست که رویای «جنگ ۲ ساعته» تعبیر شود | هشدار صریح به ترامپ

پیشرفت‌های کلیدی

ایران تاکنون به‌صورت رسمی از داشتن موشک قاره‌پیما سخنی نگفته و هیچ آزمایش عمومی نیز که مشخصات یک ICBM را داشته باشد، گزارش نشده است. با این حال، برخی تحلیلگران غربی معتقدند مسیر فنی‌ای که ایران در توسعه موشک‌های بالستیک طی می‌کند، می‌تواند از نظر تئوریک به چنین قابلیتی منتهی شود. ایران در 2 دهه اخیر تمرکز زیادی بر توسعه موشک‌های بالستیک با برد متوسط (MRBM) و برد بلند (IRBM) داشته است. موشک‌هایی مانند شهاب-3، قدر، عماد، خرمشهر و اخیرا سجیل و فتاح نشان‌دهنده پیشرفت در چند حوزه کلیدی‌اند:
‌

گذار از سوخت مایع به سوخت جامد پیشرفته

افزایش دقت اصابت (CEP)
توسعه موشک‌های دومرحله‌ای
فناوری کلاهک‌های مانورپذیر (MaRV)
توانایی پرتاب ماهواره به فضا (SLV)

ترامپ فرمان اجرایی جدیدش را امضا کرد

اگر اسرائیل دست به اقدامی بزند، ایران او را خُرد و خاکستر خواهد کرد

پرتاب‌های فضایی

نکته مهمی که توجه تحلیلگران را جلب کرده، شباهت فناوری پرتابگرهای ماهواره‌ای ایران با فناوری مورد نیاز برای ساخت ICBM است.

در واقع، یک پرتابگر فضایی و یک موشک قاره‌پیما از نظر اصول مهندسی تفاوت بنیادینی ندارند؛ هر دو نیازمند چندمرحله‌ای بودن، خروج از جو و هدایت دقیق در فاز بازگشت هستند. به همین دلیل است که هر بار ایران ماهواره‌ای را با یک پرتابگر جدید به مدار می‌فرستد، برخی کارشناسان آن را نشانه‌ای از «قابلیت بالقوه» برای ساخت ICBM تلقی می‌کنند، نه لزوما داشتن آن در عمل.

موشک قاره‌پیما چه ویژگی‌هایی دارد؟

موشک بالستیک قاره‌پیما (Intercontinental Ballis‌tic Missile) به موشکی گفته می‌شود که بردی بیش از ۵۵۰۰کیلومتر داشته باشد و بتواند کلاهکی را از یک قاره به قاره دیگر منتقل کند. این موشک‌ها معمولا سه‌مرحله‌ای یا چندمرحله‌ای هستند، از سوخت‌های پیشرفته جامد یا مایع استفاده می‌کنند، از جو زمین خارج می‌شوند و سپس در مسیر بالستیک به هدف بازمی‌گردند.

ویژگی‌های اصلی یک ICBM عبارتند از:
‌چندمرحله‌ای بودن برای رسیدن به سرعت و ارتفاع لازم
‌سامانه هدایت بسیار دقیق در خارج از جو
‌قابلیت حمل کلاهک‌های سنگین یا چندگانه (MIRV)
‌توان عبور از سامانه‌های پدافند موشکی پیشرفته

آنچه ایران دارد

براساس اطلاعات علنی، برد اعلام‌شده موشک‌های ایران کمتر از محدوده تعریف‌شده برای ICBM است و بیشترین برد مطرح‌شده حدود ۲۵۰۰کیلومتر است. اما گمانه‌زنی‌ها از اینجا ناشی می‌شود که ایران توان ساخت موتورهای چندمرحله‌ای را نشان و فناوری سوخت جامد پیشرفته را توسعه داده است.

همچنین تجربه عملی در پرتاب به مدار پایین زمین دارد و زیرساخت مهندسی لازم برای توسعه بردهای بیشتر را بالقوه داراست. به بیان دیگر، بحث بر سر داشتن ICBM نیست، بلکه بر سر این است که ما توانسته‌ایم به آستانه فنی لازم برای ساخت آن نزدیک شویم، بنابراین می‌شود نتیجه گرفت که داشتن چنین موشکی دور از دسترس ایران نیست.