به گزارش همشهریآنلاین به نقل از فارس، در حالی که اخیراً گزارشهایی از تلاش عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای وارد کردن بازیگرانی چون هند و پاکستان به میدان رقابت فزاینده میان دو طرف منتشر شده، افشای مجموعهای از اسناد محرمانه، ابعاد تازهای از این تقابل را آشکار میکند. این ابعاد نشان میدهند که اختلافات ریاض و ابوظبی نه تنها وارد فازهای تازهای شده، بلکه در حال حرکت به سمت شکلهای پیچیدهتر و بالقوه خطرناکتری از مواجهه غیرمستقیم هستند.
این اسناد نشان میدهند که رقابت میان دو قدرت شورای همکاری خلیج فارس از اختلافات دیپلماتیک و اقتصادی فراتر رفته و وارد عرصهای به نام «جنگ ترکیبی» شده است. جنگی که در آن به طور همزمان از ابزارهای رسانهای، اطلاعاتی و روانی برای تأثیرگذاری بر رقبا استفاده میشود و بازیگران ثالثی همچون بحرین و اسرائیل نقش فعالی در آن ایفا میکنند.
عبور از اختلافات پشت پرده به جنگ روایتها
بر اساس اسناد منتشر شده، نهادهای عالیرتبه در امارات و بحرین یک تیم مشترک متشکل از فعالان رسانهای، کنشگران دیجیتال و چهرههای حقوق بشری ایجاد کردهاند. مأموریت اصلی این تیم، هدفگیری مستقیم عربستان سعودی و مخدوشسازی تصویر منطقهای و بینالمللی این کشور است.
این اقدامات دقیقاً همزمان با شدت گرفتن اختلافات سیاسی و راهبردی میان ریاض و ابوظبی در پروندههای حساس منطقهای از جمله جنوب یمن و سودان رخ داده است. تیم مشترک با استفاده از رسانههای عربی و غربی، شبکههای اجتماعی و حسابهای دیجیتال هماهنگ، در پی القای این گزاره بوده که عربستان عامل یا مقصر اصلی بحرانهای منطقهای است. این روایت به صورت هدفمند برای مخاطبان آمریکایی و اروپایی طراحی و بازتولید شده است.
بحرین؛ شریک اجرایی در سایه
یکی از مهمترین ابعاد این افشاگریها، نقش فعال بحرین در این سازوکار است. نهادهای امنیتی و اطلاعاتی بحرین نه تنها در جریان عملیات بودهاند، بلکه در اجرای آن مشارکت مستقیم داشتهاند. این در حالی است که منامه در سطح رسمی، همواره بر حفظ وحدت شورای همکاری و پرهیز از تشدید تنش تأکید میکرده است.
پیوندهای عمیق اقتصادی بحرین با امارات، از جمله سرمایهگذاریهای گسترده ابوظبی در بخشهای مالی، املاک و زیرساختها، به نفوذ امارات در مراکز تصمیمگیری بحرین منجر شده و زمینه را برای ایفای نقش پنهان اما مؤثر منامه فراهم کرده است.
اسرائیل و انتقال رقابت به سطح فرامنطقهای
نقش اسرائیل یکی از حساسترین بخشهای اسناد افشاشده است. یک سند «بسیار محرمانه» مورخ اکتبر ۲۰۲۴، به تشکیل یک تیم سهجانبه متشکل از امارات، بحرین و اسرائیل تحت نظارت موساد اشاره میکند. این تیم، با نام رمز APS، دارای اتاق عملیات مشترک بود که مأموریتهای رسانهای، اطلاعاتی و مدیریت روایتهای منطقهای را بر عهده داشت.
رئیس موساد برای افزایش کارایی این ساختار، گفتوگوهای امنیتی فشردهای در بحرین انجام داده و در نهایت برخی عناصر دستگاه اطلاعات ملی بحرین به تیم سهجانبه پیوستهاند. این همکاری، رقابت درونعربی را به سطح فرامنطقهای و پیچیدهتر منتقل میکند.
استفاده ابزاری از حقوق بشر و اتهامسازی هدفمند
اسناد همچنین نشان میدهند که افرادی همچون امجد طه، عیسی العربی و عیسی الشایجی، با عناوین پژوهشی، حقوق بشری و رسانهای، نقش کلیدی در عملیات ایفا کردهاند:
امجد طه تولید تحلیلهای سیاسی با پوشش آکادمیک، عیسی العربی انتشار گزارشهای گزینشی حقوق بشری و عیسی الشایجی هماهنگسازی پیامها و فعالیتهای رسانهای در شبکههای مختلف را برعهده داشتهاند.
این فعالیتها بخشی از راهبرد گسترده برای مدیریت روایت و فشار بر عربستان سعودی است. حتی مواضع انتقادی برخی روزنامهنگاران و فعالان سعودی نسبت به سیاستهای اسرائیل، به صورت هدفمند بازنمایی و در قالب اتهامهای ضدیهودی عرضه شدهاند تا تصویر عربستان در افکار عمومی آمریکا و اروپا تخریب شود.
تضعیف انسجام شورای همکاری خلیج فارس
این افشاگریها همزمان با بحران انسجام داخلی شورای همکاری رخ داده است. رقابت فزاینده ریاض و ابوظبی، تلاش برای یارگیری از بازیگران منطقهای و فرامنطقهای و ورود ابزارهای جنگ ترکیبی، نشان میدهد که مفهوم «امنیت جمعی» در این سازمان راهبردی تضعیف شده است.
تحلیلگران منطقهای معتقدند زمانی که اختلافات به عرصه رسانه و عملیات روانی منتقل شود، مدیریت آن از مسیرهای سنتی دیپلماتیک دشوارتر میشود و هزینههای سیاسی افزایش مییابد.
تحلیل پایانی: شکافی که تنها اسرائیل از آن سود میبرد
اسناد نشان میدهند که این اختلاف فراتر از یک منازعه دوجانبه است. تشدید شکاف میان کشورهای عربی خلیج فارس، تماما با منافع راهبردی اسرائیل مرتبط است. تضعیف انسجام عربی و مشغولسازی بازیگران اصلی منطقه، فضایی ایجاد میکند که اسرائیل بدون پرداخت هزینه مستقیم، آزادی عمل بیشتری در پیگیری اهداف خود خواهد یافت.
افشای این اسناد تنها روایت یک عملیات رسانهای یا اطلاعاتی نیست؛ بلکه هشداری درباره مسیر رقابتهای درونعربی است. ادامه این روند میتواند معادلات امنیتی خلیج فارس را بازتعریف کند و بیشترین بهره آن نصیب بازیگران بیرونی، به ویژه اسرائیل، شود.
نظر شما