درس المپیکی ازبکستان به فوتبال ایران

به گزارش همشهری آنلاین؛ ناکامی‌های همیشگی تیم ملی فوتبال امید ایران در رقابت‌های بین‌المللی، روز گذشته با شکست یک بر صفر از لبنان در مرحله گروهی جام ملت‌های ۲۰۲۶ عربستان ادامه یافت و این بار امیدرضا روانخواه به نقش اول فصل جدید این سریال ناتمام تبدیل شد. امیدهای ایران دهه‌هاست با ثبت خاطره خوش برای فوتبالدوستان خداحافظی کرده‌ و آخرین بار در بازی‌های آسیایی بوسان ۲۰۰۲ توانستند با استفاده از برخی بازیکنان بزرگسال مثل یحیی گل‌محمدی، ابراهیم میرزاپور به موفقیت و مدال طلا برسند اما از آن زمان به بعد همواره در بازی‌های آسیایی، جام ملت‌های زیر ۲۳ سال و انتخابی المپیک شاهد حذف این تیم بوده‌ایم. نسل‌های مختلف و انبوهی از ستارگان آمدند و رفتند، مربیانی مثل حسن حبیبی، یورگن گده، مهدی مناجاتی، محمد مایلی‌کهن، رنه سیموئز، هومن افاضلی، وینگو بگوویچ، غلامحسین پیروانی، علیرضا منصوریان، نلو وینگادا، محمد خاکپور، امیرحسین پیروانی، زلاتکو کرانچار، حمید استیلی، فرهاد مجیدی، مهدی مهدوی‌کیا، غلامرضا عنایتی روی این نیمکت نشستند اما هیچ، حاصل دست آورد همگی آنها بود.
در طول این سال‌ها چالش‌های مدیریتی بین فدراسیون فوتبال و کمیته ملی المپیک برای در اختیار گرفتن امور تیم امید، به یکی از موانعی تبدیل شده بود که فرصت زیادی را برای آماده‌سازی از این تیم می‌گرفت اما این بار مسئولیت کامل به فدراسیون فوتبال تفویض شد. پس از کش و قوس‌های مختلف درحالیکه نام مربیانی مثل مهدی رحمتی، سعید دقیقی، مجتبی حسینی، محمد ربیعی، حسین عبدی و... و. برای سرمربیگری تیم امید مطرح شده بود، در نهایت فدراسیون امیدرضا روانخواه را به عنوان سرمربی جدید تیم انتخاب کرد. روانخواه در نیم فصل دوم سال گذشته پس از انتخاب به عنوان سرمربی هوادار با وجود ایجاد تغییرات چشمگیر در سبک و میزان امتیازهای بنفش‌پوشان تهرانی، نتوانست مانع سقوط این تیم به لیگ یک شود و انتخابش برای سرمربیگری تیم امید، در ابتدا انتقاداتی را به همراه داشت. با این حال عملکرد وی در مرحله مقدماتی با ارائه سبک بازی هجومی توسط این تیم در تقابل با گوام، هنگ‌کنگ و امارات و کسب ۹ امتیاز کامل در این مرحله سبب شد از آزمون اول خود سربلند بیرون بیاید. اولین مرحله از اردوی آماده‌سازی این تیم برای مرحله نهایی جام ملت‌ها در اصفهان برگزار و اواخر آبان ماه نیز شاگردان امید روانخواه در تورنمنت ماناس قرقیزستان شرکت کردند که آنجا با شکست از میزبان و روسیه و برتری مقابل بحرین به رتبه سوم رسیدند. پیش از اعزام به این تورنمنت، تیم امید با یک شوک مواجه شد و آن هم استعفای سرمربی جوان در اعتراض به انجام نشدن برخی امور اداری تیم بود که پس از جلسه با رئیس فدراسیون، امیدرضا تصمیم گرفت به کارش ادامه بدهد.
اردوی نهایی تیم امید ایران برای جام ملت‌های زیر ۲۳ سال نیز درحالی از ۷ دی در دبی آغاز شد که ازبکستان، کره جنوبی و حتی لبنان اردوهای منسجم خود را برای حضور در جام ملت‌ها از مدت‌ها قبل آغاز کرده بودند. در این میان قرار نگرفتن بازیکنانی مثل سعید سحرخیزان، اسماعیل قلی‌زاده، افشین صادقی، یعقوب براجعه و... و. در فهرست نهایی مورد سوال از روانخواه قرار گرفت. با تمام این مسائل، ایران کار خود را در گروه مرگ جام ملت‌ها مقابل کره جنوبی و ازبکستان با تساوی بدون گل شروع کرد. تیم‌هایی که سابقه بسیار خوبی در این تورنمنت دارند اما اصرار بیش از حد کادرفنی روی حفظ مالکیت توپ، بدون ایجاد موقعیت‌های خطرناک در این ۲ بازی، جزو نکاتی بود که با وجود رضایت نسبی از عملکرد تیم، تا پیش از بازی با لبنان نگران‌کننده به نظر می‌رسید. این موضوع در دیدار سوم مرحله گروهی به شکل واضحی خودش را نشان داد. آن هم در روزی که شاگردان روانخواه برای صعود باید حریف خود را شکست می‌دادند اما با وجود خلق موقعیت‌های خطرناک روی دروازه حریف نتوانستند کاری از پیش ببرند. در نهایت استفاده از محمد محبی، مدافع وسط تیم در ۲۰ دقیقه پایانی بازی به عنوان یک مهاجم، ثابت می‌کند تیم ملی امید در بحث نفرات متخصص هجومی به ویژه پس از مصدومیت رباط صلیبی محمد عسگری با محدودیت‌های خود ساخته‌ای مواجه بود.
ایران درحالی به عنوان سومین تیم جوان جام ملت‌ها وارد عربستان شد که سرمربی‌اش نیز لقب جوان‌ترین تیم تورنمنت را یدک می‌کشید و هدفش از ابتدا کسب تجربه لازم از حضور در این تورنمنت برای حضور در دوره بعدی جام ملت‌ها بود که حکم انتخابی المپیک ۲۰۲۸ لس آنجلس را دارد و بازی‌های آسیایی ناگویا بود اما در نهایت با عملکردی پر انتقاد در گروهش آخر شد. در شرایطی که ۲ تیم جوان‌تر تورتمنت توانستند با اقتدار مرحله گروهی را به پایان برسانند. با نگاهی به شرایط تیم ژاپن و ازبکستان متوجه می‌شویم که تیم فعلی آنها متشکل از نفراتی است که سال‌ها در تورنمنت‌های مختلف کنار هم به زمین می‌روند. به صورت مثال ژاپن در حال حاضر با بازیکنانی در عربستان به سر می‌برد که در جام ملت‌های زیر ۱۷ سال در سال ۲۰۲۳ به قهرمانی رسید، در جام جهانی نوجوانان شرکت کرد، با حذف ایران به جام جهانی زیر ۲۰ سال در ۲۰۲۵ راه یافت، با ۹ امتیاز صدرنشین گروه A جام جهانی شیلی شد و در نهایت با بسیاری از نفرات همان تیم در حال حاضر بهترین نتایج مرحله گروهی جام ملت‌های زیر ۲۳ سال را به دست آورده است. همچنین ازبکستان هم با نسلی به جام ملت‌های عربستان آمده که در جام ملت‌های نوجوانان در سال ۲۰۲۳ به نیمه نهایی و در جام جهانی آن سال به یک چهارم نهایی صعود کردند. هرچند در جام ملت‌های زیر ۲۰ سال در سال ۲۰۲۵ توفیقی نداشتند و در مرحله گروهی با نتیجه ۲ بر یک مغلوب شاگردان حسین عبدی شدند اما در نهایت یک سال بعد با نزدیک به ۹۰ درصد ترکیب همان تیم، اکنون در گروهی که ایران قعرنشین آن شده به عنوان صدرنشین راهی مرحله یک چهارم جام ملت‌های زیر ۲۳ شدند.
پس نیاز است ما هم با الگوبرداری از این ۲ کشور در فوتبال پایه خود، جایی که افراد زیادی فقط دنبال منفعت‌های شخصی هستند و کمتر به بروز استعدادهای ناب در فوتبال ملی فکر می‌کنند، راهی برای آینده روشن فوتبال کشور پیدا کنیم. عملکرد ژاپن و ازبکستان نشان می‌دهد یک برنامه‌ریزی مدون حتی اگر در مقطعی با توقف و کسب نتیجه همراه نشود، ثمرات بسیار زیادی دارد. پس با توجه به شرایط فعلی تیم‌هایی مثل ازبکستان و ژاپن ما هم اگر قصد پایان دادن به طلسم ۵۲ ساله نرسیدن به المپیک را داریم، از همین فردا با درس گرفتن از حذف تلخ شاگردان روانخواه، کار را برای تیم امید آغاز کنیم.