همشهریآنلاین - پروانه بندپی: خیلیها تصور میکنند مسواک زدن یا شستن دهان بعد از خوردن شیرینی، شکلات، نوشیدنیهای قندی و سایر مواد مضر، به جلوگیری از پوسیدگی دندانهایشان و حفظ سلامت آنها کمک میکند. در حالی که متخصصان دندانپزشکی میگویند این کار مفید نیست و گاهی میتواند به دندان آسیب بزند.
شستشو با آب خالی کافی است؟
سلامت دندانها یکی از ارکان مهم سلامت عمومی بدن است و همواره دغدغهی بسیاری از افراد، بهویژه در مواجهه با مواد غذایی مضر برای دندان، بوده است. این سوال که آیا پس از هر بار مصرف خوراکیهای مضر، باید بلافاصله دندانها را شست، و آیا شستوشوی زیاد به دندانها آسیب نمیرساند، از جمله پرسشهای رایجی است که پاسخ به آنها میتواند ابهامات بسیاری را برطرف کند.
دکتر مصطفی محاوری، دندانپزشک در گفتگو با همشهریآنلاین در این باره توضیح میدهد: «شستن دهان با آب خالی تا حدی ریسک پوسیدگی دندان را پایین میآورد، اما آن را از بین نمیبرد. مسواک زدن هم بلافاصله پس از مصرف مواد قندی توصیه نمیشود. چون مواد خوراکی به خصوص قندی حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بعد از مصرف، محیط دهان را به نقطه بحرانی PH میرسانند و حالت اسیدی ایجاد میکنند. حداقل ۳۰ دقیقه بعد از مصرف مواد اسیدی یا قندی باید صبر کنید تا pH دهان به حالت طبیعی برگردد و مینای دندان مجدداً سخت شود.»
او اضافه میکند: «این پدیده که به "حمله اسیدی" معروف است، باعث میشود مینای دندان (سختترین بافت بدن) نرم شده و در برابر سایش آسیبپذیرتر شود. اگر در این بازه زمانی که دندانها در حالت آسیبپذیری بالایی قرار دارند، مسواک زده شود، "اگرچه دندان تمیز به نظر میرسد، اما سایش سطوح دندانی افزایش مییابد و در بلندمدت مشکلاتی ایجاد میشود که اهمیت آنها کمتر از پوسیدگی نیست.» این مشکلات میتوانند شامل فرسایش دندان (Erosion) و سایش مکانیکی (Abrasion) باشند که منجر به حساسیت دندانی و حتی تحلیل رفتن ساختار دندان میشوند.
یک راهکار ناقص اما مفید
با این اوصاف، آیا شستن دهان با آب خالی میتواند راهگشا باشد؟ دکتر محاوری پاسخ میدهد: «شستن دهان با آب میتواند میزان ریسک پوسیدگی را کاهش دهد، اما آن را به طور کامل حذف نمیکند. دلیل هم دارد؛ اول این که معمولاً این کار بلافاصله بعد از مصرف مواد قندی انجام نمیشود. اغلب زمانی سپری میشود تا دهان به همان pH بحرانی برسد. همچنین، انجام مداوم این کار همیشه نه عملی است و نه مطلوب. فکر کنید در یک مهمانی هستید و هر خوراکیای که خودتان یا کودکتان میخورید، مدام برای شستن دندانها و دهانتان به دستشویی بروید. واقعا عملی نیست و میتواند مهمانی را برایتان ناخوشایند کند.
او ادامه می دهد: «دلیل دوم این است که شستوشوی دهان با آب به تنهایی نمیتواند تمام سطوح دندان، بهویژه سطوح بیندندانی را بهطور کامل تمیز کند و همه مواد قندی را از دهان خارج سازد. بخشی از این مواد میتوانند در دهان باقی بمانند. باکتریهای عامل پوسیدگی بهویژه در مناطق صعبالعبور مانند شیارهای دندان و بین دندانها تجمع مییابند و حتی پس از شستوشو با آب نیز میتوانند به فعالیت خود ادامه دهند.»
بیشتر بخوانید؛
- دلیل شیوع بالای پوسیدگی دندان در ایرانیها چیست؟
-
آیا خوردن تهدیگ باعث خرابی و پوسیدگی دندانها میشود؟
-
شایعترین مشکلات دندانی در کودکان چیست؟
-
استرس چطور به دندانهایتان آسیب میزند؟
برای مراقبت از دندانها چه کنیم؟
دکتر محاوری تاکید میکند: «برای مراقبت درست از دندانها بحث همافزایی اهمیت پیدا میکند. بهترین اقدام این است که تا حد امکان، دفعات مصرف مواد قندی کاهش پیدا کند؛ یعنی در صورت مصرف مواد قندی، دهان با آب شسته شود، همیشه بهداشت دهان رعایت شود، بعد از هر وعده غذایی از نخ دندان برای خارج کردن مواد غذایی از فواصل بیندندانی استفاده شود و اقدامات درمانی و پیشگیرانهای انجام گیرد که محیط دهان مستعد پوسیدگی نشود. زمانی که همه این اقدامات بهصورت همزمان انجام شوند، میتوان سرعت و ریتم بروز پوسیدگی را به طور محسوسی کاهش داد.»
چند نکته ساده اما کلیدی
مراقبت از دندانها نیازمند برنامهای دقیق و متعادل است. نه صرفاً مسواک زدن بعد از خوردن هر خوراکی. کاهش مصرف مواد قندی، شستوشوی دهان با آب، استفاده از نخ دندان و مسواک زدن با فاصله زمانی مناسب، ترکیبی است که سلامت دندانها را تضمین میکند و در بلندمدت از پوسیدگی و فرسایش مینای دندان پیشگیری میکند. رعایت این نکات ساده، تفاوت بزرگی در سلامت دهان و دندان ایجاد میکند و نیاز به تغییر سبک زندگی شیرین روزانه را به شکلی عملی و پایدار یادآوری میکند.
نظر شما