گستره فعالیت «بنیادعلمی و فرهنگی تعزیه و همایش‌های آیینی» که سال ۱۳۸۹ در انتهای میدان بهاران و در کنار ورزشگاه‌الزهرا(س) تأسیس شد، کشوری و حتی فراملی است و گروه‌های تعزیه زیادی از نقاط مختلف برای استفاده از امکانات آموزشی و حمایتی بنیاد، به این مکان مراجعه می‌کنند.

بنياد تعزيه

 همشهری آنلاین- رابعه تیموری:  اما با آنکه ساختمان این مرکز در قلب منطقه ما قرار گرفته و حسن محمدباقر، مدیرعامل بنیاد، گروه‌های تعزیه منطقه را در اولویت برخورداری از تسهیلات و آموزش‌های آن ذکر می‌کند، در آستانه ماه محرم و صفر امسال هیچ یک از گروه‌های تعزیه منطقه به این مکان مراجعه نکرده‌اند! شاید یکی از دلایل ارتباط برقرار نکردن اصحاب تعزیه منطقه با این بنیاد، ضعف در اطلاع‌رسانی مؤثر و ناشناخته ماندن این نهاد در میان اهالی باشد. در گزارش زیر با معرفی قسمت‌های مختلف مجموعه و در گفت‌وگو با مدیرعامل و رئیس هیئت‌مدیره بنیاد تلاش کرده‌ایم در شناساندن این ظرفیت فرهنگی بزرگ و مغفول منطقه سهمی داشته باشیم.  

قصه‌های خواندنی تهران را اینجا دنبال کنید

تابلویی هنری از آیینی ایرانی ‌ـ اسلامی

 حتی اگر بی‌توجه به نقوش اسلیمی سر در ساختمان «بنیاد علمی و فرهنگی تعزیه و همایش‌های آیینی» به داخل آن پا بگذاریم، با دیدن چیدمان هنری لابی ساختمان حتماً دقایقی طولانی به تماشای قسمت‌های مختلف آن خواهیم نشست. گزارش زیر تصویری گذرا از این موزه و نمایشگاه فرهنگی و مذهبی منطقه است.  با ورود به لابی ساختمان، گلدان‌های طبیعی سبز و پربرگ وبار ردیف شده در کنار دیوار کوتاه اطلاعات منظره پیش روی ماست. چرخ‌های نخ‌ریسی کوچک و سفالینه‌ها و آبگینه‌های رنگارنگ و خوش نقشی که داخل بوفه‌های چوبی ساده‌ای چیده شده در دو سوی تخت و نشیمن‌های قدیمی، ترکیب زیبا و چشمنوازی را به وجود آورده است. بالش‌های لوله‌ای و تشک‌هایی با روکش مخمل قرمز روی تخت‌ها را پوشانده و بر روی دیوار، در دو قسمت قدیمی با طاق هلالی و پارچه نوشته‌هایی با نقش نام ائمه(ع) نصب شده است.

دیدار از میراث کم‌نظیر پایتخت در میدان بهاران | اینجا «بنیاد فراملی تعزیه» است

 موزه‌ای برای یادآوری گذشته

 در زیر نور ملایم و تاریک و روشن سالن بزرگ طبقه دوم که به موزه تعزیه اختصاص پیدا کرده، همان جریان تاریخی که در انتظار تماشای آن بودیم، پیش روی ماست: موزه با پرده‌ای قهوه‌خانه‌ای از واقعه عاشورا که به دیوار آویخته شده، شروع می‌شود. نقش‌های روی پرده مانند نقل‌های قهوه‌خانه‌ای غلیظ و تصنعی به نظر می‌رسد. رنگ نور کشو شیشه‌ای که تبرزین و کشکول درویشی داخل آن قرار دارد، با رنگ سبز قسمتی که کلاهخود و پرچم سرداران سپاه سیدالشهدا(ع) را به نمایش گذاشته متفاوت است. تعداد لباس‌های داخل موزه انگشت‌شمار است و گویا پیراهن‌های راسته عربی با جلیقه‌های زردوزی یا عباها و روپوش‌های رنگارنگ بیش از آنکه نمایانگر پوشش لشکریان یزید و امام حسین(ع) در واقعه عاشورا باشد، به معرفی نوع پوشش مردم عرب در آن دوره اشاره دارد.  

 نمادهای فرهنگی

در قسمتی از موزه، گله‌ای از اسبان و شتران در حال حرکت در زیر طاقی از پرهای سرخ و سیاه جای گرفته و داخل ویترینی شیشه‌ای کلاه‌های پر زینتی و شاهانه به نمایش گذاشته شده است. چرخ نخ‌ریسی و کوزه‌های سفالی نمادهایی هستند که در موزه تکرار شده‌اند، اما حتی زین‌های اسب، چکمه‌های چرمی ساق‌دار، مشک چوبی، تیر و کمان‌ها و جامه‌های زنانه و مردانه عرب و شمشیر و سپرهایی که در گوشه گوشه نمایشگاه به چشم می‌خورند، چندان هیبت و ظاهر مردان کربلا را تداعی نمی‌کنند و فقط روایت اشاره‌گونه‌ای از فرهنگ و پوشش ساکنان سرزمین نینوا که این دوره از تاریخ اسلام را رقم زده‌اند، به بیننده القا می‌شود.  

دیدار از میراث کم‌نظیر پایتخت در میدان بهاران | اینجا «بنیاد فراملی تعزیه» است

 کتابخانه‌ای مجهز

جای تابلو راهنمایی در کنار نسخ خطی که در زیر روکشی شیشه‌ای قرار گرفته‌اند، خالی است تا تاریخ و نگارنده این آثار برای بازدیدکننده مشخص شود. نسخ اصلی این دستنوشته‌ها را در موزه واتیکان نگهداری می‌کنند. ۷ هزار جلد کتاب نفیسی که در مرکز اسناد و کتابخانه بنیاد گردآوری شده، مجموعه‌ای کامل و بی‌نظیر درباره مقتل‌خوانی، شعرهای حماسی، تاریخچه، آیین‌ها و باید و نبایدهای تعزیه‌خوانی در ایران و جهان است و به گفته محمدباقر دانشجویان، استادان و علاقه‌مندان هنر تعزیه می‌توانند برای استفاده از این منابع به بنیاد مراجعه کنند. لباس‌هایی که در آرشیو نگهداری می‌شود، رنگ‌ها و طرح‌های مختلفی دارد و در کنار آنها تعداد زیادی سپر و کلاهخودهای آهنی ردیف شده‌اند. بنیاد این وسایل را به امانت در اختیار گروه‌های تعزیه قرار می‌دهد.  

دیدار از میراث کم‌نظیر پایتخت در میدان بهاران | اینجا «بنیاد فراملی تعزیه» است

 جریان فرهنگ و تاریخ

چوب بوفه‌های متعدد لابی که در داخل آنها سینی و ظروف مسی گذاشته شده بکر و رنگ نخورده است و قفل لوله‌ای که بر روی زنجیر سردر آنها نصب شده، قفل و کلون پستوها و صندوق‌های مادربزرگ‌ها را به خاطر می‌آورد. قرار گرفتن وسایلی مانند دیزی مسی، فانوس، ساعت زنگدار، چراغ لامپا، سماور، بادیه مسی، قوری‌های چینی بسیار قدیمی و استکان‌های باریک لبه طلایی بر روی چهارپایه‌ها و میزهایی با گل و بته‌های چوبی به نرمشی زیرکانه ذهن را برای تماشای پرده‌هایی از فرهنگ و آیین سنتی ایرانی ‌ـ اسلامی آماده می‌کند. از پلکان مارپیچ طبقات ساختمان که بالا می‌رویم، تابلوها و عکس‌هایی از مراسم عزاداری محرم و صفر در شهر و روستاهای مختلف به نمایش گذاشته شده است.  

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

*منتشر شده در همشهری محله منطقه ۱۶ در تاریخ ۱۳۹۴/۰۷/۲۸

کد خبر 780690

دیدگاه خوانندگان امروز

پر بیننده‌ترین خبر امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha