عیسی کلانتری، رئیس سازمان محیط زیست و معاون رئیس جمهوری گفت: از هزاران تقابل محیط‌بان و شکارچی، الان به سالانه ۵ تا ۶ مورد رسیده‌ایم، عده‌ای از شکارچیان غیرمجاز ارشادناپذیرند. پس اگر محیط‌بان در این موارد مسلح نباشد، قطعا کشته خواهد شد.

عیسی کلانتری

به گزارش همشهری آنلاین، مشکلات محیط‌زیست ایران فهرستی بلند بالا دارد؛ از گونه‌هایی که به انقراض نزدیک‌تر می‌شوند تا زیستگاه‌هایی که هر روز به‌دلیل اجرای طرح‌های توسعه‌ای بی‌ضابطه از وسعت‌شان کم می‌شود. در سالی که فصل آخر آن را سپری می‌کنیم، گزارش‌های بسیاری در مورد وضعیت یوزپلنگ آسیایی ایران، آتش‌سوزی‌های عمدی زیست‌بوم‌های جنگلی و مرتعی، توسعه شکارگاه‌ها و قرق‌های اختصاصی به جای افزایش بیشتر مناطق حفاظت شده، شهادت محیط‌بان‌ها در تقابل با شکارچی‌ها، صید ترال، کشت موادمخدر در ذخیره‌گاه‌های زیست کره، ساخت تله‌کابین در بکرترین مناطق جنگلی، انتقال آب بین حوضه‌ای و... منتشر شد.

عمده این مشکلات قدیمی هستند و برای حل آنها نه راه‌حل ارائه شده نه توانی برای برطرف کردن چالش‌ها وجود دارد. عیسی کلانتری، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست اما در یکی از معدود روزهایی که هوای تهران به‌دلیل وزش باد از آلودگی فارغ شد، درباره چالش‌های محیط‌زیست ایران با روزنامه همشهری به گفت‌وگو نشست.

  • نظر شخصی شما در مورد شکار چیست؟

شکار یک مسئله فنی است و صاحب‌نظران باید در مورد آن نظر بدهند. در مواردی که جمعیت حیوانات کم باشد مجوز شکار داده نمی‌شود. اما اگر به لحاظ کارشناسی جمعیت فشرده‌تر، احتمال فراگیری بیماری بیشتر و رقابت غذایی شدیدتر باشد، با نظر کارشناسان، مجوز شکار داده می‌شود.

  • ایرادی که به سازمان حفاظت محیط‌زیست گرفته می‌شود این است که به جای افزایش مناطق حفاظت شده، در حال افزایش قرق‌های اختصاصی است. قرار است با تشکیل شورای‌عالی حفاظت محیط‌زیست، از میان ۷۰درخواست مجوز قرق اختصاصی با ۳۰درخواست که بررسی‌های فنی آنها انجام شده موافقت شود. درحالی‌که مناطق شکار ممنوع بارها تمدید می‌شوند، اما به مناطق ۴‌گانه ارتقا نمی‌یابند.

هر دوی این مسائل همزمان رخ می‌دهد. با تشکیل شورای‌عالی محیط‌زیست، نزدیک به یک میلیون هکتار به مناطق حفاظت شده اضافه خواهد شد. با این حال در برخی مناطق، پس از بررسی‌های کارشناسی در حوزه جانوری و شکار، ترجیح می‌دهیم قرق اختصاصی تشکیل شود. باید بگویم که البته با همه ۳۰درخواست قرق اختصاصی هم موافقت نخواهد شد. سالانه معمولاً با یک یا ‌دو درخواست موافقت می‌شود. این دو نیز تضادی با یکدیگر ندارند و در موازات هم هستند. برقراری قرق اختصاصی اتفاق خوبی است. چون عمده شکارچیان سابق به حامیان محیط‌زیست در این مناطق تبدیل شده‌اند و نتایج مطلوبی نیز گزارش شده است. مثلا تعداد حیوانات زیاد و نگهداری از حیات‌وحش بهتر شده است.

  • برخی کارشناسان معتقدند؛ حیوانی که برایش آبشخور و علوفه دستی فراهم و وابستگی به انسان داشته باشد از چرخه حیات‌وحش خارج می‌شود و به همین دلیل قرق‌ را دامداری می‌دانند.

ویژگی قرق همین است. ما در مناطق حفاظت‌شده آبشخور می‌سازیم. در زمستان‌های سخت و یا خشکسالی‌های شدید نیز علوفه‌رسانی می‌کنیم. نمی‌توانیم حیوان به این دلایل رها کنیم. به مرگ حیوان به‌دلیل گرسنگی و تشنگی هم نگهداری از محیط‌زیست نمی‌گویند. قرق اختصاصی امر حفاظتی است و فقط می‌توانند با نظارت محیط‌زیست تعداد محدودی از جمعیت داخل قرق را شکار کنند.

  • مأموران یگان حفاظت گزارشاتی از کاشت موادمخدر در مناطق حفاظت شده در میانکاله و دامنه‌های زاگرسی کرمانشاه دادند. چرا مناطق حفاظت شده، درگیر کشت موادمخدر شده و سازمان شما چه اقدام برای جلوگیری از این معضل داشت؟

در مناطق حفاظت شده، مستثنیات زیادی وجود دارد که مردم این مستثنیات را با مناطق حفاظت‌شده اشتباه می‌گیرند. این مناطق اموال و اراضی مردم است. در این مناطق رفت‌وآمد کم و ممکن است مالکان اراضی اقدام به چنین کارهایی نیز کنند. محیط‌بان‌ها هم به‌عنوان ضابط قضایی موضوع را گزارش می‌کنند.

  • حضور فیزیکی محیط‌بانان در منطقه منجر به شناسایی مزارع کشت موادمخدر شده است. درحالی‌که تکنولوژی‌هایی وجود دارد که می‌تواند از راه دور چنین کارهایی انجام دهد.

رصد چنین تخلفی با تکنولوژی‌های ماهواره‌ای، وظیفه سازمان حفاظت محیط‌زیست نیست و نهاد مسئول همه سطح کشور ازجمله مناطق حفاظت‌شده را رصد می‌کند. از ۱۶۴میلیون هکتار مساحت کشور، ۱۷.۵میلیون هکتار منطقه حفاظت شده است. کشت مواد مخدر ممکن است در همه مناطق رخ دهد، اما نسبت کشت موادمخدر در مناطق حفاظت‌شده به‌دلیل حضور محیط‌بان‌ها بسیار کمتر است.

  • امسال تقابل بین محیط‌بان‌ها و شکارچیان بیشتر شد. عده‌ای معتقدند مسلح بودن محیط‌بان‌ عامل صدمه دیدن او  در مواجهه با شکارچی است و اگر به روش‌های دیگر برای رصد مناطق روی بیاوریم،تقابل کمتر می‌شود و نتیجه بهتری برای حفاظت از مناطق دارد.

سلاح برای دفاع شخص محیط‌بان است. وقتی شکارچی غیرمجاز با یگان حفاظت ما روبه‌رو می‌شود شروع به تیراندازی می‌کند. محیط‌بان باید وسیله‌ای برای حفاظت از خود داشته باشد. ۵درصد از متخلفان با تذکر و برخورد کلامی محیط‌بان، کوتاه نمی‌آیند. آنها وقتی ببینند که محیط‌بان مسلح است، تهاجم کمتری می‌کنند تا آنکه ببینند دست او خالی است. از دو سال پیش تاکنون نیز نحوه به کارگیری سلاح و چگونگی مقابله با متخلفین آموزش داده می‌شود. از هزاران تقابل محیط‌بان و شکارچی، الان به سالانه ۵تا ۶مورد رسیده‌ایم و معتقدم نمی‌توانیم محیط‌بان را به سراغ متخلف بفرستیم. ضمن اینکه عده‌ای از شکارچیان غیرمجاز ارشاد ناپذیرند. پس اگر محیط‌بان در این موارد مسلح نباشد، قطعا کشته خواهد شد. الان محیط‌بان‌های ما بدون آموزش فنی، اجتماعی و به کارگیری سلاح به پاسگاه‌ها نمی‌روند و کیفیت کاری بهتری پیدا کرده‌اند. حقوق محیط‌بان‌ها امسال ۳برابر شده است و سال آینده هم بهتر خواهد شد. شرایط طوری است که رقابت بین محیط‌بانان و کارشناسان در پرداخت‌ها ایجاد شده است. من از اکثریت محیط‌بان‌ها واقعا ممنونم. اگرچه اقلیت کمی هم داریم که باید آنها را شناسایی و از شغل محیط‌بانی خارج کنیم. متخلف در همه دستگاه‌ها به‌صورت محدود وجود دا