دکتر علی‌اصغر زرگر - کارشناس حقوق بین‌الملل:در پی تحرکات دیپلماتیک هفته‌های اخیر از جانب دستگاه دیپلماسی ایران و دولت فرانسه، به‌عنوان نماینده اتحادیه اروپا، در مورد حفظ برجام به‌منظور اجرای حداقل بخشی از تعهدات پذیرفته‌شده از جانب این اتحادیه، این روزها مذاکرات رودررو در پاریس بین نمایندگان ایران و فرانسه در جریان است.

علی‌اصغر زرگر‌/ کارشناس مسائل منطقه‌ای

برای اینکه بتوان تحلیلی از ماحصل این مذاکرات به‌دست داد اطلاع از بخشی از اهداف و نظرات دوطرف میز مذاکره لازم است. نظر وزیر امور خارجه فرانسه در سایت‌های خبری به شرح زیر اعلام شده است: ژان ایو لودریان، وزیر خارجه فرانسه، روز سه‌شنبه تأکید کرد که هنوز مسائل زیادی در گفت‌وگوهای میان اروپا و ایران باقی است که باید حل و فصل شود. وی افزود: تلاش‌های زیادی برای نجات توافق هسته‌ای با ایران (برجام) درجریان است. هنوز مسائل زیادی در گفت‌وگوهای میان اروپا و ایران باقی مانده است که باید حل شود.

وزیر خارجه فرانسه که در جمع اعضای انجمن مطبوعات دیپلماتیک فرانسه سخنرانی می‌کرد، گفت: رئیس‌جمهور مکرون (در جریان نشست گروه ۷) به این جمع بندی رسید که دونالد ترامپ آماده تجدید نظر در راهبرد فشار حداکثری به ایران و یافتن راهی برای رسیدن به یک توافق است.

وزیر خارجه فرانسه در ادامه، ایجاد خط اعتباری ۱۵میلیارد دلاری تضمین‌شده برای فروش نفت را منوط به بازگشت ایران به اجرای کامل تعهداتش به برجام دانست و گفت: این ایده بندهای الزام‌آور دیگری را نیز شامل می‌شود که امنیت خلیج‌فارس، گشایش گفت‌وگوها بر سر ثبات و امنیت منطقه‌ای و شرایط پس از سال ۲۰۲۵ و پایان تعهدات تعیین‌شده در توافق هسته‌ای ازجمله آنهاست.

وزیر امور خارجه فرانسه همچنین اجرایی شدن کامل این سناریو را منوط به موافقت دونالد ترامپ با لغو برخی از تحریم‌های اعمال شده علیه ایران دانست. از طرف دیگر مقامات تصمیم‌گیر در دولت جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده‌اند که در مورد برجام مذاکرات مجددی نخواهند داشت و صرفا درصورتی‌که اتحادیه اروپا به تعهدات پذیرفته شده (حداقل خرید نفت ایران و استفاده از منابع ارزی آن توسط ایران از طریق سازوکار پولی-مالی بانکی مناسب) پایبند باشد، حاضر است به تعهدات برجامی عمل کند.

از نظرات طرفین در مورد ماحصل مذاکرات می‌توان چنین گمانه‌زنی‌هایی را انجام داد. قبل از هر چیز، این مذاکرات و امتیازاتی که اروپا در قالب یک خط اعتباری و خرید نفت از ایران (هر کشوری که باشد) در قبال حفظ تعهدات ایران در برجام، حاضر است به ایران بدهد، در چارچوب موافقت آمریکا خواهد بود و در واقع اتحادیه اروپا مجری تاکتیک‌های دولت ترامپ در این مذاکرات است. آمریکا که موفق نشد از طریق فشار اقتصادی حد اکثری به اهداف خود برسد،

اکنون با این مذاکرات می‌تواند بخشی از اهدافش را پوشش دهد زیرا موافقت اتحادیه اروپا و آمریکا با دادن امتیازات به ایران مشروط به آن‌است که در رابطه با امنیت خلیج‌فارس، عقبه دفاعی ایران در منطقه و تداوم تعهدات هسته‌ای ایران بعد از ۲۰۲۵، نیز از ایران تعهدات و قول‌وقرارهایی گرفته شود. بدیهی است در این مذاکرات آمریکایی‌ها در تصویر نیستند ولی سایه سنگین آنها وجود دارد.

  • در این شرایط ایران چه استراتژی را می‌تواند در مذاکرات پیش رو داشته باشد؟

با تعدیل‌هایی در شرایط اتحادیه اروپا-آمریکا، مذاکرات می‌تواند به توافقی بینجامد. با چنین توافقی ایران ضمن بر نداشتن گام‌های بعدی در کاهش تعهداتش در برجام از امتیازات صدور نفت و خط اعتباری در قالب سازوکار مالی بانکی برخوردار می‌شود. در مورد خلیج‌فارس، مسائل منطقه و هسته‌ای،  ایران نیز برای مذاکرات چندجانبه خارج از برجام می‌تواند قول‌وقرارها و تعهداتی مشروط به تعدیل رفتارها و سیاست‌های ضدایرانی آمریکا بدهد. درصورتی‌که چنین توافقی انجام شود، نه‌تنها برجام برای همه طرف‌ها حفظ شده بلکه ایران توانسته شکافی در محاصره تحریم‌ها ایجاد کند و روز به روز این روزنه را با دیپلماسی گسترش دهد.

کد خبر 454687

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
1 + 5 =