همشهری آنلاین- مهدی تهرانی: تک تیرانداز آمریکایی/ American Sniper آخرین ساخته کلینت ایست وود یک اقتباس جنگی از نوولی به همین نام نوشته کریس کایل است. کسی که با تفنگ اسنایپر خود بیش از ۲۵۵ شکار انسانی در عراق داشته است. این فیلم در اسکار ۲۰۱۵ در ۶ بخش از جمله بهترین فیلم سال؛ نامزد جایزه اسکار شده است.

برادلی کوپر/ تک تیرانداز آمریکایی ۲۰۱۴

"...وظیفه من کشتن دشمن است و هیچ پشیمانی‌ای بابت این کار ندارم. تنها ناراحتی من این است که می‌توانستم جان بسیاری از هم‌رزمانم را نجات دهم اما موفق به این کار نشدم. من آدم خامی نیستم و از دید رمانتیک و احساسی به جنگ نگاه نمی‌کنم. خاطرات بسیار ناراحت کننده‌ای از جنگ دارم اما پیش وجدانم راحت هستم."

اين آخرين نقل قول از كريس كايل است. كايل افسر سابق یگان ویژه نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا و مهلك‌ترین تک تیرانداز در تاریخ نظامی ایالات متحده با ۱۶۰ قتل تایید شده (۲۵۵ قتل مورد ادعا) است، اگرچه پنتاگون این اطلاعات را منتشر نکرده است. . او در جریان جنگ دوم عراق چهار بار به این کشور اعزام شد و بدفعات مدالهای ستاره نقره‌ای دریافت کرد. شورشیان عراق به او لقب «شیطان رمادی» دادند و برای سرش جایزه تعیین نمودند. او دو بار مورد اصابت گلوله و ۶ بار مورد حمله دستگاه انفجاری ابداعی قرار گرفت.

كلينت ايست وود 84 ساله كه پيش از اين نيز در ساخت فيلم‌هاي بيوگرافيك موفق عمل كرده بود؛ تك تيرانداز آمريكايي را به عنوان يك درام جنگي زندگينامه‌اي بسيار ترو تميز ساخته است.

آنهايي كه فيلم‌هاي جنگي معاصر آمريكايي را دنبال مي‌كنند با ديدن تك تيرانداز آمريكايي به ياد "قفسه درد"( عنوان ديگر فيلم: ميدان بلا) ساخته كاترين بيگلو محصول 2008 مي‌افتند. اين مقايسه به لحاظ محتوي و موضوع تماما مقبول است اما تك تيرانداز آمريكايي در مواقعي فراتر از يك روايت شخصي است.

آخرين ساخته ايست‌وود از سويي اما هيج شباهتي به ديگر ساخته‌هاي جنگي او ندارد. دو گانه‌ي جنگي او  يعني "پرچم‌هاي پدران ما" و "نامه‌هايي از ايووجيما" هردو محصول 2006؛ رفتارشناختي و معناشناختي گروهي از سربازان را مد نظر دارند اما تك تيرانداز آمريكايي روايت فرد است.

در تك تيرانداز آمريكايي با توجه قواعد ژانر؛ مواقعي انگاره‌هاي هميشگي فيلم‌هاي درام جنگي يعني شجاعت، وظيفه شناسي و ميهن پرستي جلوه گري مي‌كند و در مواقعي اين روايت تصويري به فضاهاي به شدت فردي و خصوصي قهرمان ماجرا مرتبط است.

برادلی کوپر/ تک تیرانداز آمریکایی ۲۰۱۴

جالب اينجاست كه فيلم، برگرفته از كتاب قهرمان ماجرا است. كتاب كريس كايل وقتي به بازار نشر راه يافت با استقبال خوبي از سوي مردم روبرو شد و حالا ايست وود روايت تصويري اين كتاب را با فيلمنامه‌اي متفاوت از جيسون هال كار كرده است.

آنچه كه جيسون هال در مقام فيلمنامه‌نويس به رشته تحرير درآورده با نوشته‌هاي كايل متفاوت است. درواقع عناصر داستان در نوول تك تيرانداز آمريكايي تفاوت اساسي با تك تيرانداز آمريكايي به عنوان يك اثر سينمايي دارد. كتاب كريس كايل( او اين رمان را پس از خروج از ارتش در سال 2009 با همكاري دو نفر از همرزمانش به نام هاي اسكات مك ايوان و جيم دفليس نگاشته است) بيشتر بر حضور جمعي افراد تكيه دارد اما فيلم ايست وود بيشتر به رفتارهاي يك شخص ويژه در يك اجتماع به شدت خاص پرداخته است.

با اينهمه فيلمنامه‌اي كه جيسون هال براي تك تيرانداز آمريكايي نوشته ويژگي‌هاي قهرمان ماجرا و زمان و مكان را به خوبي ارئه داده است. و ايست وود با تكيه بر اين فيلمنامه؛ تلاش داشته از كريس كايل واقعي رونمايي كند.

سكانس‌هاي افتتاحيه كه كمي تا قسمتي خاتواده كايل و به ويژه پدر خشك مقدسش را نشان مي‌دهد و همچنين برخي صحنه‌هاي مربوط به آموزش نظامي او در يگان ويژه نيروي دريايي آمريكا؛ تماشاگر را عميقا با روحيات و ويژگي‌هاي كايل آشنا مي‌سازد. در واقع قبل از اينكه آموزش كايل به پايان برسد او داراي دو لقب خاص مي‌شود: افسانه و قصاب.

افسانه از اين جهت كه در تيراندازي هماوردي براي كايل متصور نبود و قصاب از اين رو كه اين تك تيرانداز به عنوان يك ماشين كشتار خود را ثابت كرده بود و ماهيت انساني هدف( پير، جوان، كودك) هرگز برايش تفاوتي نداشت. از اينجا به بعد است كه ايست وود قهرمان تقريبا پردازش شده‌اش را وارد ميدان جنگ حقيقي مي‌كند. جايي كه تماشاگر منتظر است تا كريس كايل واقعي را ببيند.

در تك تيرانداز آمريكايي؛ ما 4 مرحله از حضور او را در جنگ مي‌بينيم. در مرحله اول و دوم كريس كايل همان افسانه و قصاب هميشگي است. به كشتار او روش تروتميز مي‌گويند. برخي به او سرباز صرفه جو‌گر هم لقب مي‌دهند( كريس كايل به قدري در نشانه‌گيري و زدن هدف استاد شده بود كه با يك تير اسنايپر؛ چند آدم را نقش زمين مي‌كرد) اما در شروع ماموريت سوم و بويژه در زمان مرخصي‌هاي بين دوره‌اي- وقتي كه در منزل نزد همسرش تايا است- اوضاع روحي و رواني و برخي طرز فكرهايش مدام در مرحله تغيير قرار مي‌گيرد.

در ماموريت‌هاي اول و دوم، كريس كايل در صحنه جنگ از اصطلاح شيطان به كرات استفاده مي‌كند. به زعم او؛ هدف اسنايپر وي شيطان‌ها هستند. حالا در هر لباسي كه باشند فرقي نمي‌كند. اما همين طرز فكر كم كم  به چالش مي‌افتد. به ويژه آنكه تايا باردار هم هست و كايل قرار است پدر شود.

برادلی کوپر/ تک تیرانداز آمریکایی ۲۰۱۴

در همين گيرودار و در چهارمين اعزام كريس كايل به عراق در سال 2009، جنگ‌ها نزديكتر، خونين‌تر و بي معناتر و در نتيجه كثيف‌تر شده‌اند. كايل كه حساب و كتاب مدت حضورش در جنگ و همچنين تعداد قربانيانش را هميشه به روز دارد؛ در مي‌يابد كه حالا 1000 روز است در جنگ بوده و تعداد قربانيانش به 255 نفر رسيده است. اينجاست كه كايل به خود نهيب مي‌زند ديگر بس است. به زعم او سهم‌اش نهايت شده و ديگر كافي است. كريس كايل در همين سال و در سن 34 سالگي از ارتش كنار كشيد.

دو سكانس پاياني فيلم اما به شدت عجيب است. در اين نماها كايل را با تغييرات فراوان جسمي و روحي مشاهده مي‌كنيم. گويي 10 يا 15 سال پيرتر شده، اندامش پيچ برداشته و دستانش لرزه دارند. طرز حرف زدن اين كهنه سرباز نيز عادي نيست. در كتاب هرگز چنين تصويري از كريس كايل نشده بود اما ايست وود وي را شديدا نزار و بدبخت نشان مي‌دهد.

به نظرم ايست وود با اين شيوه قصد نداشته تا كريس كايل را انساني نادم و يا كسي كه تاوان كشتارش را پس مي‌دهد؛ نشان دهد. اين يك روايت صرف دراماتيك است. چرا كه سرانجام كريس كايل به تنهايي مي‌توانست همين پيام را در خود نهفته داشته باشد. چرا كه او در 2 فوريه 2013 در تگزاس مورد اصابت گلوله قرار گرفت و در 38 سالگي كشته شد. شليك به او و كشته شدنش با گلوله بازي تقدير را به خوبي نشان داد. او تلخك يك جنگ بزرگ بود.

تك تيرانداز آمريكايي از بازي درخشان بردلي كوپر سود برده است. كلينت ايست وود استاد رهبري بازيگراني در سن و سال كوپر است. بازيگراني كه درمرز پختگي در اكتينگ به سر مي‌برند و حضور يك مرشد مانند ايست وود؛ آنها را به سرمنزل مقصود مي‌رساند.

بردلي كوپر براي ايفاي نقش كريس كايل بيش از 25 كيلو وزن بدنش را افزايش داد و اندامش را عضله‌اي نمود. طرز حرف زدنش را جويده جويده و به سبك تگزاسي‌هاي هراسان و پريشان، منطبق كرد و به نوعي يك كريس كايل واقعي را خلق نمود. و البته بازي او مورد تحسين تماشاگران و منتقدان قرار گرفت.

به لحاظ فني نيز و به مانند هميشه گروه ايست وود، استاندارد و بسيار خوب كار كرده‌اند. فيلم‌هاي جنگي مديران فيلمبرداري شش دانگ و داراي ذهن رياضي لازم دارند.تام استرن در اين مقام خوب عمل كرده و صحنه‌هاي درگيري و پرتحرك و بازيابي فضا را خوب پوشش داده است.

و در آخر اينكه؛ تك تيرانداز آمريكايي با نامزدي‌اش در اسكار 87 به عنوان يك از بهترين فيلم هاي سال 2014 بهت فراواني را ميان منتقدان و تماشاگران ايجاد كرد. اما حقيقتا اين فيلم  يك روايت جنگي استاندارد و يك فيلم زندگينامه‌اي سر راست است.

American Sniper

كارگردان: كلينت ايست ودد؛ فيلمنامه: جيسون هال؛ بر اساس كتابي به همين نام نوشته كريس كايل؛ مدير فيلمبرداري: تام استرن؛ تدوين: جويل كاكس و گري دي راش؛ زمان فيلم: 132 دقيقه؛ بودجه: 58 ميليون دلار؛ فروش: 100 ميليون دلار. محصول برادران وارنر آمريكا 2014.

بازيگران: بردلي كوپر(كريبس كايل)؛ سينا ميلر(تايا رنه كايل)؛ ماكس چارلز(كالتون كايل)؛ لوك گريمز( مارك لي)؛ نويد نگهبان( شيخ العبودي).

برادلی کوپر/ تک تیرانداز آمریکایی ۲۰۱۴

کد خبر 284574

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.

دیدگاه خوانندگان

آخرین خبرهای بازار