این در حالی است که دوسال پیش که تیمهای بزرگسالان و نوجوانان از رسیدن به مسابقات جهانی بازماندند، تیم جوانان ایران در آخرین دوره مسابقات جهانی در یونان بهرغم دستوپنجه نرم کردن با مشکلات بسیار و بدون سرمربی و با توجه به نداشتن بازیهای تدارکاتی توانست با ارائه بازیهای تحسینبرانگیز دوازدهم شود و لقب بهترین تیم آسیایی شرکتکننده را بهخود اختصاص دهد. بعد از ناکامی تیمهای ملی بزرگسالان و جوانان در مسابقات قارهای عربستان و قطر این بار نوبت تیم نوجوانان ایران بود که جدا از بازماندن از مسابقات جهانی در رقابتهای آسیایی بحرین در میان ناباوری در جای هشتم بایستد تا هندبال به ورطه سقوط افتاده ایران بیش از پیش غرق شدنش را در سایه بیتدبیریها و بیبرنامگیها به شکل مشهودتری شاهد باشد. در این میان توجیهات مسئولان فدراسیون هندبال نیز بعد از هرناکامی در نوع خود جالب توجه بوده است.
آنان ابتدا به امید موفقیت تیم جوانان، ناکامی تیم ملی بزرگسالان را به جوانگرایی صورت گرفته در تیم ملی نسبت دادند و این در حالی بود که به تعداد زیادی از بازیکنان دورمانده از تیمملی مثل برادران استکی، خرمی و ساداتی به اشتباه انگ پیری و مسن بودن زدهشد! بعد از آن نوبت به تیم جوانان رسید که برخلاف وعده و خوشبینیهای سطحی فدراسیوننشینان در دوحه بهراحتی حذف شد و این بار بهترین تاکتیک، سکوت بود و فدراسیونیها با توجه به سرگرم بودن مسئولان وزارت ورزش به تغییرات در فدراسیونهای غیرهمسو و بازیهای المپیک،چشم به تیم نوجوانان دوختند، تا بتوانند با تنها فرصت پیشرو ناکامیهای دو رویداد قبلی را جبران کنند. اما این انتظار هم بیفایده بود و هندبالیستهای نوجوان نیز بهرغم اردوهای خوب خارجی به شکلی بدتر از تیمهای بزرگسالان و جوانان با نتیجه عجیب و دور از انتظار هشتمی تن به یک ناکامی وحشتناکتر دادند که در مقایسه با دو ناکامی گذشته اصلا قابل دفاع نبود. اما بهرغم اوجگیری انتقادات از فدراسیون، جمله رئیس فدراسیون هندبال در گفتوگو با یکی از خبرگزاریها مبنی بر ناکام نبودن تیم نوجوانان سوژه رسانههای منتقد شد! جالب آنکه درست در روزی که کوزهگری این جمله را بر زبان راند، دبیر فدراسیون از تشکیل کارگروه کارشناسی برای بررسی ناکامیهای هندبال خبر داد. اما جالبتر اینکه ناکامیهای پیاپی هندبال بهرغم موضع انتقادی شدید منتقدین هرگز به چشم مسئولان وزارت ورزش نیامد و آنان بهراحتی از کنار همه این اتفاقات عبور کردند.
افسردگی جامعه هندبال
نقی ناری، سرمربی سابق تیم جوانان ایران درخصوص شرایط این روزهای هندبال کشورمان میگوید: «ناکامی تیمهای نوجوانان و جوانان به بازیکنان برنمیگردد بلکه مشکل برنامهریزی، هندبال را به چنین روزی انداخت. ما مدام حرف زدیم و حتی با سجادی و رسولینژاد هم جلسه گذاشتیم ولی اتفاقی رخ نداد و ناکامیها هر بار زیادتر از قبل شد. جامعه هندبال از این شرایط کاملا افسرده شده است. وقتی یک مربی در کارش ناکام میشود او را تغییر میدهند ولی ظاهرا هیچ نظارتی بر فدراسیونها نیست که با این همه ناکامی هندبال در رویدادهای آسیایی آبازآب تکان نخورده است».
وی با اشاره به ناکامیهای پیاپی در هندبال عنوان کرد: «باید فردی مدیر در رأس کار قرار گیرد که با طراحی ساختاری دقیق بتواند جلوی این همه ناکامی را بگیرد. باید بهدنبال این موضوع هم بود که چرا مربیان خوب و باتجربه با فدراسیون کار نمیکنند. تنها کاری که در این فدراسیون انجام میگیرد برگزاری لیگ در هر شرایط و با هرکیفیتی است. انتخاب مربیان در ردههای سنی و تعیین صلاحیت آنان هم به این آسانیها نیست که فدراسیون انجام داده و وقتی که کار به کاردان سپرده نشد، نتیجهاش همانی میشود که دیدید. متأسفانه مربیانی را برای نوجوانان و جوانان انتخاب کردند که تجربه بینالمللی و سابقه چندانی در کار کردن در ردههای پایه نداشتند و به همین دلیل هم نتوانستند موفق باشند. صرف اینکه کسی روزگاری بازیکن تیم ملی بوده برای موفق شدن در امر مربیگری کفایت نمیکند».
هندبال، نیازمند کارهای بنیادین
منتقد پیشین فدراسیون هندبال و دبیر کنونی این فدراسیون همانند رئیس هندبال اعتقادی به ناکامی هندبال ندارد و معتقد است باید به نتایج بهدست آمده در دو رده نوجوانان و جوانان به دید عدمکامروایی نگریست تا ناکامی. خسرو نصیری در گفتوگو با همشهری دلایل موفقیت ایران در سالهای پیش در این دو رده را نیز نتیجه کارهای گلخانهای دانست و عنوان داشت: «در گذشته با کمک چند باشگاه و بازیکنانی که بهطور خودجوش میدرخشیدند، تیمهای نوجوانان و جوانانی داشتیم که روی سکو میرفتند ولی اگر بخواهیم واقعبینانه قضاوت کنیم باید قبول کنیم که در این رشته کارهای بنیادین و پایهای انجام نشده و هندبال برای موفقیت در تیمهای پایهای خود نیازمند برنامه بنیادین است. شیوه درست کار هم این است که با شکلگیری یک سیستم اصولی، بازیکنان مراحل حضور در تیمهای نوجوانان، جوانان و بزرگسالان را پیوسته و مداوم طی کنند. در چنین شرایطی صاحب یک تیم ملی قدرتمند خواهیم شد». وی با اشاره به اینکه با بودجه کنونی 600میلیونی که به نصف کاهش پیدا کرده نمیتوان سراغ چنین برنامههایی رفت، گفت: «هماکنون نمیشود کاری در این خصوص انجام داد اما با وجود این با کمک اسپانسرها و شهرهای سبزوار و قزوین بهدنبال ایجاد پایگاههای قهرمانی و استعدادیابی هستیم تا به نوعی این شهرها بتوانند با پوشش دادن استانهای همجوار خود قدمهایی در زمینه کشف و پرورش بازیکنان مستعد بردارند».
دبیر فدراسیون هندبال با غیرواقعی خواندن نتایج گذشته، نتایج بهدست آمده کنونی را هم دور از انتظار خواند و گفت: «نه آن نتایج واقعی بود و نه این نتایج در شأن هندبال ایران است. جایگاه واقعی هندبال ایران با برنامهریزی بهتر و فراهم بودن شرایط یکی از رتبههای اول یا دوم در آسیا خواهد بود».
