به گزارش همشهریآنلاین به نقل از فارس ، پس از اعلام رسمی خبر دیدار دونالد ترامپ، ولادیمیر پوتین و شی جینپینگ در شینژن چین، برخی از تحلیلگران خاطره «کنفرانس یالتا» را دوباره زنده کردند و معتقد بودند این بار هم این گفتوگوها ممکن است به تغییر نظم جهانی و همچنین اقداماتی علیه ایران منجر شود.
کنفرانس یالتا، یکی از مهمترین نشستهای سیاسی قرن بیستم بود که در فوریه ۱۹۴۵، در روزهای پایانی جنگ جهانی دوم، با حضور رهبران سه قدرت بزرگ متفقین، یعنی آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی، در شهر یالتا در شبهجزیره کریمه برگزار شد.
«فرانکلین روزولت»، «وینستون چرچیل» و «ژوزف استالین»، سران آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی، در این نشست حضور داشتند. این سه در یالتا درباره شکلگیری نظم جدید جهان پس از شکست هیتلر مذاکره کردند و به توافقاتی با یکدیگر دست یافتند.
تقسیم آلمان، گفتوگو در مورد سرنوشت اروپای شرقی، تشکیل سازمان ملل و ورود شوروی به جنگ علیه ژاپن، از جمله مهمترین نتایج گفتوگوهای یالتا بود. این کنفرانس از جهت دیگری هم اهمیت داشت و آن اینکه موضوع «ایران» از جمله مهمترین مسائل روی میز این سه قدرت بود.
چندین دهه پس از کنفرانس یالتا، حالا قرار بود سران کشورهای روسیه، چین و آمریکا برای اولین بار پای یک میز بنشینند و با یکدیگر گفتوگو کنند. همین مسئله، گمانهزنیها در مورد تکرار ماجرای «یالتا» را افزایش داده بود.
این نشست در شرایطی انجام میشد که تنشهای آمریکا و ایران در تنگه هرمز همچنان ادامه داشت، جنگ اوکراین و روسیه به اوج خود رسیده بود و مسئله تایوان و حمایتهای واشنگتن از این جزیره همچنان مسئله مورد اختلاف بین چین و آمریکا بود.
در چنین شرایطی، پیشبینی میشد نتایج این گفتوگوها بر روند جنگ آمریکا علیه ایران تأثیر بگذارد. کارشناسان احتمال میدادند که ترامپ در این دیدار تلاش کند تا چین و روسیه را برای میانجیگری جدیتر در مسیر مذاکرات با ایران ترغیب کند.
این پیشبینیها وقتی تقویت شد که رویترز به نقل از یک مقام ارشد دولت آمریکا اعلام کرد که ترامپ در دیدار سهجانبه، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران را نیز مطرح خواهد کرد. روسیه و چین از دیرباز متحدان سیاسی و اقتصادی ایران به شمار میروند و همین موضوع، اهمیت این دیدار را دوچندان کرده بود.
تمامی پیشبینیها غلط از آب درآمد
علیرغم تمامی گمانهزنیهای انجامشده، بیانیه پایانی نشست ترامپ، پوتین و شی، بسیاری را شگفتزده کرد. در این بیانیه هیچ اشارهای به نام ایران یا اوکراین نشده بود.
- اصلاح ساختار سازمان ملل؛
- افزایش تولید و عرضه فرآوردههای نفتی؛
- تأکید بر مصونیت مقامهای دولتی در برابر نهادهای قضایی بینالمللی؛
- کاهش خطرات هستهای و جلوگیری از اشاعه تسلیحات هستهای.
از جمله اصلیترین محورهای این بیانیه بودند.
درست یک روز پیش از برگزاری نشست شنژن، روسیه و چین در بیانیهای مشترک با ایران، بر حمایت خود از این متحد تأکید کردند. این سه کشور روز چهارشنبه با انتشار بیانیهای، تجاوزات نظامی علیه ایران را رد کرده و تأکید نمودند که ازسرگیری بازرسیها از تأسیسات هستهای ایران تنها پس از پایان تهدیدها و اقدامات نظامی علیه ایران امکانپذیر است.
سه کشور تأکید کردند که اصرار بیقیدوشرط بر اجرای پادمان، بدون در نظر گرفتن موانع عینی ناشی از اقدامات تجاوزکارانه، به ازسرگیری کامل فعالیتهای راستیآزمایی آژانس در ایران کمکی نمیکند.
ایران، روسیه و چین یادآور شدند که علیرغم شرایط فوقالعاده و پیچیده، ایران در سال ۲۰۲۶ انجام تمام بازرسیهای برنامهریزیشده آژانس در نیروگاه اتمی بوشهر را مجاز دانست که در گزارش مدیرکل منعکس شده است.
این بیانیه در شرایطی منتشر شد که آمریکا بهشدت خواهان بازگشت بازرسان سازمان انرژی اتمی به ایران است. بسیاری از کارشناسان معتقدند که واشنگتن به دنبال اطلاعاتی در مورد محل نگهداری حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالای ایران است تا به هر نحوی که شده، مانع دسترسی ایران به این ذخایر شود.
در نهایت، نشست یک ساعت و نیمه سران چین، آمریکا و روسیه، بدون نتیجه ملموسی بر جنگ علیه ایران یا جنگ اوکراین به پایان رسید.
به عقیده برخی از تحلیلگران، این نشست دستاوردهای چندان قابل توجهی نداشته و روسیه و چین برندگان واقعی آن بودهاند. پاتریشیا کیم، کارشناس سیاست خارجی چین در مؤسسه بروکینگز آمریکا، تأکید کرده که «نبود دستاوردهای چشمگیر در این نشست ممکن است با منافع چین سازگار باشد؛ چراکه پکن تمایلی ندارد از نقش میزبانی و گردهمآوردن قدرتها فراتر برود.»
از سوی دیگر، تلاشهای اروپا برای منزوی کردن روسیه هم بینتیجه ماند و روسها باز در جریان نشست شنژن در مرکز دیپلماسی قدرتهای بزرگ قرار گرفتند که خود، پیروزیای نمادین برای مسکو به شمار میرود.
نظر شما