در روزهایی که تجربه جنگ و مواجهه مردم با حوادث تلخ و سرنوشت‌ساز، بخشی از حافظه جمعی جامعه را شکل داده است، ثبت و بازنمایی روایت‌های انسانی این دوران اهمیتی دوچندان دارد.

۴.jpeg

همشهری آنلاین؛ روایت جنگ فقط به ثبت اخبار و تصاویر محدود نمی‌شود؛ باید قصه آدم‌هایی را هم شنید که در متن حوادث ایستادند و تجربه‌های انسانی، همدلی و مقاومت را رقم زدند. سریال ۳۰ قسمتی «زیر درختان شهر» با همین رویکرد و با تمرکز بر روایت‌های مردمی از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان ساخته شده است؛ مجموعه‌ای که به گفته صادق روشن، تهیه‌کننده آن، تلاشی برای بازتاب تجربه‌های واقعی مردم و مقابله با روایت‌سازی رسانه‌ای دشمن است و از ۲۵ آبان، روی آنتن شبکه دو سیما رفته‌است.



در روزهایی که تجربه جنگ و مواجهه مردم با حوادث تلخ و سرنوشت‌ساز، بخشی از حافظه جمعی جامعه را شکل داده است، ثبت و بازنمایی روایت‌های انسانی این دوران اهمیتی دوچندان دارد. در کنار اخبار و گزارش‌هایی که ابعاد مختلف حوادث را ثبت می‌کنند، قصه آدم‌هایی که در متن این اتفاقات زندگی کرده‌اند، می‌تواند تصویری ملموس‌تر و ماندگارتر از روزهای مقاومت ارائه دهد؛ روایت‌هایی از همدلی، وطن‌دوستی، ایستادگی و رشادت مردمی که هرکدام به شکلی با جنگ مواجه شده‌اند.


سریال «زیر درختان شهر» به کارگردانی عمار خطی و تهیه‌کنندگی صادق روشن، مجموعه‌ای ۳۰ قسمتی و اپیزودیک از مرکز تولیدات جوان سیمرغ است که با همین نگاه به سراغ قصه‌های واقعی و روایت‌های مردمی از جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان رفته است.

این مجموعه تلاش دارد به‌جای تمرکز صرف بر رخدادهای نظامی، جلوه‌هایی از زندگی مردم در روزهای جنگ و تجربه‌های کمتر روایت‌شده آنان را به تصویر بکشد.


در همین راستا، با صادق روشن، تهیه‌کننده این مجموعه، درباره ضرورت تولید سریالی با موضوع جنگ، چگونگی انتخاب قصه‌ها، دشواری‌های تولید یک مجموعه ۳۰ قسمتی، ملاحظات روایت هنری جنگ و نقش تلویزیون در ثبت و ماندگاری خاطرات جمعی مردم به گفت‌وگو نشستیم.



از ضرورت روایت مردم تا مقابله با جنگ رسانه‌ای


روشن در ابتدای این گفت‌وگو، درباره انگیزه تولید مجموعه «زیر درختان شهر» در مقطع کنونی، به اهمیت جنگ روایت‌ها اشاره کرد و گفت: وقتی یک جنگ نظامی شکل می‌گیرد، یکی از مهم‌ترین جبهه‌های آن، جبهه جنگ رسانه‌ای و روایت‌سازی است. دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی همواره تلاش کرده با استفاده از ظرفیت رسانه‌های نوین، روایت نخست و دست‌اول اتفاقات را در اختیار بگیرد و از این طریق افکار عمومی را مدیریت کند.


به گفته تهیه‌کننده «زیر درختان شهر»، تجربه اتفاقات هجدهم و نوزدهم دی‌ماه و همچنین حوادث جنگ، ضرورت ورود به عرصه روایتگری را برای گروه تولید پررنگ‌تر کرده است. او معتقد است در چنین شرایطی باید به سراغ خلق روایت‌هایی رفت که از دل مردم بیرون آمده و دوباره به خود مردم بازگردانده شوند.


صادق روشن با تأکید بر اینکه مردم خودشان جنگ را تجربه کرده‌اند و همچنان با ابعاد و پیامدهای آن درگیر هستند، افزود: مسئله اصلی ما این بود که بتوانیم تجربه‌های واقعی مردم را استخراج کنیم و به خودشان بازتاب بدهیم. هدفمان این بود که جلوه‌های مبعوث شدن مردم ایران که رهبر شهید به آن اذعان داشتند را در روزهای سخت جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان به تصویرکشیده و هرچند کوچک، قدمی در مقابله با جنگ روایت‌های دشمن برداریم.




تلویزیون؛ آینه تجربه‌های انسانی جامعه


تهیه‌کننده این مجموعه در ادامه، درباره مسئولیت تلویزیون در بازنمایی تجربه‌های مردم در شرایط جنگی، اطلاع‌رسانی را تنها یکی از وظایف رسانه دانست و تأکید کرد که تلویزیون پس از عبور از فضای مستقیم خبری جنگ، باید نقش بازتاب‌دهنده اتفاقات و تجربه‌های اجتماعی را نیز ایفا کند.


روشن دراین‌باره توضیح داد: اطلاع‌رسانی و انتقال اخبار دقیق و دست‌اول، بخش مهمی از مسئولیت رسانه در موقعیت‌های بحرانی است؛ اما تمام ماجرا نیست. تلویزیون باید به سراغ اتفاقاتی برود که مردم خودشان تجربه کرده‌اند و آن‌ها را به تصویر بکشد؛ به‌گونه‌ای که مخاطب هنگام تماشای یک قصه با خودش بگوید این اتفاق واقعاً افتاده و من هم نمونه‌ای از آن را در اطراف خود دیده‌ام.


وی افزود: وقتی مردم این روایت‌ها و تجربه‌های انسانی را از قاب تلویزیون می‌بینند، آن شور و حال و احساس عمیقی که در جریان مبعوث شدن مردم ایران شکل گرفته، دوباره متبلور خواهدشد. این روایت‌ها کمک می‌کند حرارتی که در جامعه ایجاد شده، به‌سادگی فروکش نکند.



چرا «زیر درختان شهر» اپیزودیک ساخته شد؟


روشن درباره انتخاب ساختار اپیزودیک برای این مجموعه نیز توضیح داد که گستردگی قصه‌ها و ارزش مستقل هرکدام از روایت‌های مردمی، مهم‌ترین دلیل این تصمیم بوده است.

او گفت: در بررسی روایت‌های مربوط به جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، با قصه‌های متعددی مواجه شدیم که هرکدام ظرفیت دراماتیک و تأثیرگذاری بالایی داشتند. می‌توانستیم تعدادی از آن‌ها را در قالب یک سریال بلند با شخصیت‌های ثابت و یک خط داستانی مشخص روایت کنیم؛ اما به این نتیجه رسیدیم که هرکدام از این قصه‌ها به‌تنهایی آن‌قدر جذاب و تأثیرگذار هستند که ارزش دیده شدن داشته باشند. در اینجا لازم میدانم از مجید اکبرشاهی، رئیس مرکز سیمرغ، به‌خاطر حمایت‌هایشان و سجاد بهمن‌آبادی، مدیر خانه تولیدات جوان مرکز سیمرغ، به‌دلیل اعتمادی که در این بازه زمانی محدود به ما داشتند تشکر کنم.



قصه‌هایی از دل زندگی مردم، نه روایت‌های تکراری و شعارزده


یکی از محورهای مهم این گفت‌وگو، معیارهای انتخاب سوژه‌ها و شخصیت‌های مجموعه بود. روشن با اشاره به جلسات متعدد با حسین تراب‌نژاد، سرپرست نویسندگان سریال، تأکید کرد که گروه تولید تلاش داشته از روایت‌های کلیشه‌ای و شعارزده فاصله بگیرد و به سراغ اتفاقات خاص و کمتر شنیده‌شده برود.


او در این‌باره تشریح کرد: تمام تلاش ما این بود که قصه‌ها واقعاً از دل زندگی مردم بیرون آمده باشند. می‌خواستیم از روایت‌هایی که پیش‌تر بارها گفته شده‌اند فاصله بگیریم و به سراغ سوژه‌های خاص، شنیدنی و کمتر روایت‌شده برویم؛ البته این قصه‌ها باید برای مردم ملموس و قابل درک هم می‌بودند.


روشن با اشاره به یکی از سوژه‌های مجموعه، یعنی قصه شهید فوتبالیست، توضیح داد: انتخاب چنین شخصیت‌هایی با هدف ارائه تصویری واقعی از قهرمانانی صورت گرفته که در میان مردم زندگی می‌کردند و روحیه وطن‌دوستی ویژه‌ای داشتند. البته باید بگویم فیلمنامه این مجموعه در مرکز هنری رسانه‌ای نهضت شکل گرفته است و همینجا از بچه‌های این مرکز که پای این سریال بودند هم قدردانی می‌کنم.




۳۰ قسمت روایت مردمی؛ چالش تعدد بازیگران و محدودیت بودجه


به گفته روشن، یکی از مهم‌ترین چالش‌های این پروژه، تعدد شخصیت‌ها و بازیگران و ضرورت هماهنگی میان بخش‌های مختلف تولید بوده است.


او با اشاره به تفاوت ساختار این مجموعه با سریال‌هایی که یک خط داستانی واحد را دنبال می‌کنند، گفت: در هر قسمت تقریباً با دو اپیزود داستانی مواجه بودیم و همین مسئله باعث می‌شد تعداد بازیگران افزایش پیدا کند و به پیش‌تولید گسترده‌تر و سنگین‌تری نیاز داشته باشیم.


تهیه‌کننده «زیر درختان شهر» همچنین درباره محدودیت‌های بودجه‌ای و چگونگی حفظ کیفیت اثر بیان کرد: یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های ما انتخاب و تأمین بازیگران بود؛ اما نکته مهمی که به عبور از این شرایط کمک کرد، روحیه و انگیزه ویژه‌ای بود که در میان عوامل مجموعه وجود داشت.


روشن باور مشترک گروه تولید به موضوع مجموعه را یکی از عوامل اصلی همراهی عوامل دانست و افزود: بازیگران و عوامل پشت صحنه خودشان از دل همین مردم بودند و بسیاری از این موقعیت‌ها را با تمام وجود لمس کرده بودند. و همه نسبت به این پروژه احساس مسئولیت داشتند؛ چون قرار بود روایتی از مردم ایران و مقاومت آن‌ها را به تصویر بکشند.

جنگ فقط روایت تلخی‌ها و ویرانی‌ها نیست


یکی دیگر از موضوعات مورد تأکید روشن، ملاحظات تولید آثار نمایشی با موضوع جنگ بود. او معتقد است بازنمایی جنگ نباید صرفاً به نمایش رنج‌ها و تلخی‌ها محدود شود و یک اثر موفق باید بتواند در کنار واقعیت‌های دشوار جنگ، حس غرور، امید و افتخار را نیز در مخاطب زنده کند.


او در این‌باره گفت: اگر مخاطب با اثری مواجه شود که تمام سختی‌ها و تلخی‌های جنگ را به تصویر می‌کشد، اما در پایان هیچ حس غرور، افتخار و حماسه‌ای در او ایجاد نمی‌کند، این یک ضعف جدی است. ما می‌خواستیم از دل قصه‌ها، حس حماسه، افتخار، امید به آینده کشور و روحیه زندگی و ایستادگی در برابر دشمن را به مخاطب منتقل کنیم.


به گفته روشن، گروه تولید در این مجموعه تلاش کرده تصویری از ایران با مردمانی ریشه‌دار، متدین، اخلاق‌مدار و وطن‌دوست ارائه کند؛ مردمی که در بزنگاه‌های تاریخی پای کشور و آرمان‌های سرزمین خود می‌ایستند.


صادق روشن در پایان گفت‌وگو، درباره ظرفیت سریال‌های تلویزیونی برای جذب مخاطب و ماندگار کردن خاطرات جمعی، با اشاره به برخی دیدگاه‌ها درباره کاهش مخاطبان تلویزیون، تأکید کرد که همچنان قصه‌های جذاب و تأثیرگذار می‌توانند مخاطبان گسترده‌ای را با خود همراه کنند.

کد خبر 1087541

برچسب‌ها

پر بیننده‌ترین اخبار رادیو و تلویزیون

دیدگاه خوانندگان امروز

پر بیننده‌ترین خبر امروز

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha