به گزارش همشهری‌آنلاین، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران امروز دوشنبه ۱۸ آبان‌ماه در نشست خبری هفتگی خود پاسخگوی سوالات خبرنگاران شد.
بقائی در ابتدا با قدردانی از مدافعان وطن گفت: کسانی که در یگان‌های هوافضا در سپاه و ارتش مشغول دفاع هستند و ماه‌ها به صورت شبانه روزی در حال دفاع هستند، هم از خودشان و هم خانواده‌هایشان تقدیر می‌کنیم.
وی درباره اتفاقات در منطقه گفت: علی‌رغم اینکه تفاهمی بر روی کاغذ در شرم الشیخ صورت گرفت و آمریکا مبتکر آن بود، حتی به آن هم وقعی نگذاشتند. ما با بدترین فجایع انسانی در غزه مواجهیم و مردم غزه با سرما و باران دست و پنجه نرم می‌کنند. ممانعت از ورود دارو و کالاهای بشردوستانه بخشی از پروژه نسل کشی علیه فلسطینی‌هاست. از ۶۰۰ کامیون غذا که قرار بود وارد شود تنها ۲۲ کامیون وارد می‌شود. همزمان ادامه تجاوز علیه فلسطینی‌ها وضعیتی را ایجاد کرده که هر آنکس که وجدان داشته باشد باید نسبت به آن قیام کند.
در لبنان هم رژیم صهیونیستی به حملاتش افزوده است. همه این اخبارها جامعه جهانی را موظف می‌کند تا اقدامی صورت دهد. متاسفانه سازمان ملل تحت تاثیر فشار آمریکا هیچ اقدامی را اتخاذ نکرده است.
تفاوتی میان دو حزب آمریکا ندارد
سخنگوی وزارت خارجه درباره شکست سنگین حزب جمهوری خواه در انتخابات آمریکا گفت: اعتراف هیات حاکمه آمریکا به اینکه جنگ علیه ایران باعث نارضایتی در آمریکا شد و چنین زلزله‌ای را در سطح سیاسی ایجاد کرد، باید با درک پیام مردم آمریکا همراه شود.
آنچه که باعث این وضعیت شد مقاومت حماسی ایرانیان بود نه جنگ آمریکا. اگر مقاومت ایرانیان نبود آمریکا جنگش را می‌توانست به عنوان پیروزی بفروشد، پس پیروز میدان مردم ایران هستند.
ایران، تمایزی میان احزاب و گروه‌های مختلف در ساختار قدرت آمریکا وجود ندارد، زیرا تجربه تاریخی ۶ دهه گذشته گواه دشمنی مستمر هر دو طیف سیاسی است.
باید پیام مردم آمریکا را هیات حاکمه خودشان درک کند. برای ما هیچ فرقی بین این دو حزب نیست، اما مهم است هیات حاکمه آمریکا درک کند دنباله‌روی از مطامع رژیم نسل کش تا چه میزان می‌تواند برایشان مشکل درست کند، و تبعات آن که هنجارهای بین‌المللی را به هم ریخته، تا چه میزان می‌تواند پر پیامد باشد.
آمریکا باید تصمیم بگیرد
وی در واکنش به ادعاهای روبیو وزیر خارجه آمریکا مبنی بر خواسته‌های غیرمعمول ایران و آینده مذاکرات و سفر مقام قطری به واشنگتن گفت: کدام دولت؟ باش تا صبح دولتت بدمد. نکته‌ای که گفته شاید در نظر آنان منطقی این است ایران از پیگیری حقوق مردم صرف نظر کند، آن وقت ایرانی‌ها منطقی هستند!
کجا خواسته ایران غیرمنطقی است که آمریکا باید محاصره و آنچه که تحت عنوان عملیات طرد اقتصادی نامیدند، متوقف کند. کجا پایان جنگ غیرمنطقی است! غیرمنطقی و مضحک حمله آمریکا به ایران در وسط مذاکره است، این جنایتکارانه بود. اینکه در حین مذاکرات دوبار به کشوری حمله کنید منطقی است؟ کجای اقدام آمریکا منطقی بود.
درباره مذاکرات طرح ۲ روزه ایران که نشان دهنده اوج حسن نیت است روی میز است. منطقی‌تر از طرح ایران را می‌توان پیدا کرد؟ طرح ایران کماکان به عنوان منطقی‌ترین طرح روی میز است و موجب بازگشت امنیت به خلیج فارس خواهد شد. آمریکا باید تصمیم بگیرد.
فشارها هر چقدر سنگین باشد نباید پیوندهای ایران و عراق را مخدوش کند
بقائی درباره اخباری مبنی بر سفر هیات عراقی به ایران و اظهارات وزیر خارجه عراق گفت: اینکه رفت و آمدها صورت بگیرد امری عادی است، در سطوح مختلف هیات‌ها رفت و آمد می‌کنند.
در خصوص فشارها به عراق قبلا عرض کردم فشارها هر چقدر سنگین باشد نباید پیوندهای ایران و عراق را مخدوش کند. دو کشور برای همیشه همسایه خواهند بود و دیگران می‌روند و می‌آیند ولی ما باید زندگی کنیم. عراقی‌ها فراموش نکردند که آمریکا این کشور را مورد حمله قرار داد و وقتی تحت تحریم سنگین بودند این ایران بود که به عنوان یار عراق آینده‌نگری کرد و وقعی به فشارها نگذاشت.
اطمینان دارم که بر اساس گفتگوها حتما مصالح جمعی کشورهای منطقه بر هر فشار و تهدیدی فائق می‌آید.
اعتراف مقامات آمریکا درباره علت رویگرانی مردم این کشور از هیات حاکمه
وی درباره فاصله کاخ سفید و مردم آمریکا گفت: در انتخابات، مردم آمریکا پیامشان را دادند و مقامات آمریکا اعتراف کردند که جنگ علیه ایران و تبعیت از رژیم صهیونیستی عوامل اصلی مردم آمریکا از رویگردانی از هیات حاکمه بود. آنچه که برای ما مهم است منافع خودمان است.
پروژه تریپ نباید باعث تغییر در ژئوپلیتیک منطقه شود
بقائی در پاسخ به سوالی درباره پروژه تریپ و نشست سه جانبه در ارمنستان گفت: موضع ما بارها تکرار شده است و از رفع انسداد مسیرهای مواصلاتی استقبال کردیم و تاکید کردیم نباید باعث تغییر در ژئوپلیتیک منطقه شود.
ما موظف هستیم که نگران شرارت نیروهای آمریکایی باشیم. ما نگرانی خودمان را خیلی صریح به ارمنستان اعلام کردیم و به ما اطمینان داده شده که هیچ نیروی نظامی آمریکا مستقر نمی‌شود و شرکت‌های ارمنستانی پروژه را پیگیری می‌کنند، اما ما خیلی هوشیار رصد می‌کنیم و هر کجا که لازم باشد مواضع خودمان را اعلام می‌کنیم.
طرح دروازه آهنین آمریکا سرنوشتش چیزی جز شکست نیست
وی در واکنش به طرح دروازه آهنین آمریکا علیه ایران گفت: اصل این فکر موسوم به دروازه آهنین از طرف آن دسته از نظامیان آمریکایی است که سعی دارند شکست خودشان را توجیه کنند.
شخص فرمانده سنتکام خیلی زود شغلش را عوض می‌کند و بعد از جنایت علیه ایران به تولید پادکست رفته است. ما کارهای قبلی آنان را می‌دانیم و اقدامات اخیرشان سرنوشتش چیزی جز شکست نیست.
تا وقتی آمریکا به اقداماتش ادامه دهد شاهد بازگشت امنیت به تنگه هرمز نخواهیم بود
سخنگوی وزارت خارجه درباره وضعیت تنگه هرمز گفت: خبرهایی که می‌شنوید روشن است، ما هم پهپادهای دشمن را زنده گیری می‌کنیم و هم آنها را ساقط می‌کنیم. این امر روشن در دفاع از سرزمینمان است.
تنگه هرمز تکلیفش روشن است. تا قبل از ۹ اسفند باز بود و ناامنی در تنگه هرمز نتیجه اقدامات رژیم صهیونیستی و آمریکاست. کشتی‌هایی که می‌خواهند عبور کنند باید با مراجع ذی‌صلاح ایران هماهنگ کنند. کشتی‌هایی که از مسیرهای ناامن عبور می‌کنند با فشار آمریکا، متاسفانه دچار حادثه می‌شوند. مادامی که آمریکا به اقداماتش ادامه دهد، شاهد بازگشت امنیت به این آبراه نخواهیم بود.
طرح ۲ روزه نشانه حسن نیت است
وی درباره جزئیات طرح ۲ روزه ایران گفت: هر آنچه که آمریکا طبق نشست اسلام آباد تفاهم کرده بود، در این طرح است. ما درباره مجموعه مطالباتی صحبت می‌کنیم که هیچ ایرانی نمی‌تواند از آنان بگذرد. آنان یکبار تعهدات را پذیرفتند و اینکه نقض کردند تقصیر ما نیست. باید تحریم‌هایی که علیه ایران اعمال کردند رفع شود.
طرح ۲ روزه نشانه حسن نیت است و اگر طرف مقابل اراده داشته باشد ما می‌توانیم طی ۲ روز اقدام کنیم. خواسته‌های ما خیلی روشن است و در تفاهم اسلام آباد وجود دارد. آمریکا باید درباره ادامه برخورد با این وضعیت تصمیم بگیرد.
تعهدی را می‌پذیریم که تامین کننده منافع ایران باشد
بقائی درباره اینکه آیا طرح ۲ روزه قابلیت اجرا دارد یا خیر گفت: توافقی که قابل انجام باشد را یکبار امتحان کردیم، آنان پذیرفتند. ایران با حسن نیت تمام تعهد خودش را اثبات کرد. ما تعهدی را می‌پذیریم که تامین کننده منافع ایران باشد.
موارد مدنظر ما را توضیح دادم و خواسته‌های عجیب نیستند. میانجی‌ها دارند تلاش خودشان را انجام می‌دهند و از مساعی جمیله اینها ممنونیم.
روابط ایران و هند
وی درباره روابط ایران و هند و تقویت روابط دو کشور گفت: وزارت خارجه در جریان هر تاسیس جدید در حوزه کنسولگری باید باشد. رابطه ما با هند مهم است و در سال‌های اخیر هم هر دو طرف اهتمام داشتند در همه سطوح روابط را تقویت کنند. فارغ از نام‌ها و عناوین، هند و ایران با تاسی از خویشاوندی فرهنگی مصمم به ادامه روابط هستند.
نمی‌توانیم مانند حالت عادی تعهداتمان در قبال آژانس را اجرا کنیم
سخنگوی وزارت خارجه درباره خواسته گروسی برای بازدید از تاسیسات ایران گفت: ما تعهدات خودمان در ان‌پی‌تی را تعلیق نکردیم و طرف‌های دیگر شرایطی را تحمیل کردند که اجرای تعهدات را دچار مشکل کرده است.
ما عضو ان‌پی‌تی هستیم و متعهد به تعهداتمان هستیم و همیشه ثابت قدم بوده‌ایم، طرف‌های متجاوز که اجرای ترتیبات پادمان را با مشکل مواجه کردند باید پاسخ دهند. ما با وجود این شرایط نمی‌توانیم مانند حالت عادی تعهدات را اجرا کنیم. بازرسی از بوشهر چند روز قبل انجام شده است و نمایندگی ما در وین در ارتباط حرفه‌ای با آژانس است.
وی در واکنش به ادعای ارائه پیشنهاد هسته‌ای توسط قطر گفت: ما پیشنهاد طرح دو روزه خودمان را دادیم و آن روی میز است.
واکنش به پول پاشی آمریکا برای درز اطلاعات هسته‌ای ایران
بقائی در واکنش به پول پاشی آمریکا برای درز اطلاعات هسته‌ای ایران گفت: سال گذشته اعلام کردند که کل برنامه هسته‌ای ایران را از بین بردند و کماکان اینگونه دست و دلبازانه پول پاشی می‌کنند برای به دست آوردن اطلاعات هسته‌ای ایران.
هدف زنده نگه داشتن دروغی است که علیه برنامه صلح آمیز هسته‌ای ایران بیان کردند. سعی دارند با چنین شگردهایی القا کنند که برنامه هسته‌ای ایران همچنان به عنوان مهمترین موضوع امنیتی وجود دارد. بعید است جامعه جهانی فریب چنین القائات را بخورد.
امیدواریم اختلافات بین مقامات اقلیم و دولت مرکزی عراق حل و فصل شود
وی درباره اختلافات مقامات اقلیم کردستان عراق گفت: ما امیدواریم که این اختلافات بین طرفین و بین مقامات اقلیم و دولت مرکزی عراق حل و فصل شود. تا جایی که ما می‌دانیم قانون اساسی عراق تکلیف را روشن کرده است.
درگیری بین عربستان و یمن باید با گفتگو حل شود
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به اتهامات علیه ایران مبنی بر دخالت در یمن گفت: اگر دخالت ایران معنایش توقف ابراز همدردی و محکوم کردن جنایت و کشتار باشد، ما داریم دخالت می‌کنیم ولی واقع امر این است دخالت نیست، بلکه شما با دلسوزی خواستار توقف حمله و کشتار مردم یمن شوید، این دخالت نیست.
ما همیشه گفته‌ایم درگیری بین عربستان و یمن باید با گفتگو حل شود. لازمه این امر این است که اول حملات متوقف شود و به تمامیت ارضی یمن احترام گذاشته شود. تصاویر حمله به کودکان و زنان یمنی منتشر شده است، و زیرساخت‌های یمن بارها مورد تعرض قرار گرفته است. اینها قابل پذیرش نیست و ما مجدد موضع خودمان را تاکید می‌کنیم.
تجاوز علیه ایران به هیچ وجه مورد پذیرش افکار عمومی دنیا نیست
وی درباره تایید شکست آمریکا در انتخابات اخیر گفت: پیام مردم آمریکا باعث شد تا مواضع مختلف اتخاذ شود. ولی این مهم است که برای همه روشن شد تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران به هیچ وجه مورد پذیرش افکار عمومی دنیا نیست. ولی اینکه هیات حاکمه آمریکا چه سمت و سویی را در پیش بگیرند بستگی به این دارد که تا چه اندازه واقع بین باشند.
کره جنوبی متوجه تبعات تجاوزات آمریکا باشد
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گمانه ها و خبرها پیرامون حضور نیروی دریایی کره جنوبی برای بازگشایی تنگه هرمز گفت: کره جنوبی باید از اعزام نیروهای نظامی خود به منطقه برای انجام برخی عملیات دریایی با هدف کمک به بازگشایی تنگه هرمز خودداری کند و خود را از ورود به موضوعی که به‌اندازه کافی پیچیده است، دور نگه دارد.
وی افزود: روابط ایران و کره جنوبی رابطه‌ای نسبتاً دیرینه است و بیش از ۶۰ سال قدمت دارد. این روابط همواره بر اساس احترام متقابل و رعایت منافع دو کشور شکل گرفته است. مردم ایران انتظار ندارند کشورهایی غیر از آمریکا، رژیم صهیونیستی و برخی متحدان آنها که آشکارا یا پنهانی از این تجاوز نظامی حمایت کردند، خود را در کنار آمریکا و رژیم صهیونیستی و در جایگاه همدست در تجاوز نظامی چند ماه پیش قرار دهند.
بقائی خاطرنشان کرد: امیدواریم نه‌تنها کره جنوبی، بلکه سایر کشورها نیز به آثار و پیامدهای بسیار مخرب و گسترده اقدامات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی توجه کنند و از هرگونه تحرکی که صرفاً به پیچیده‌تر شدن اوضاع منطقه منجر می‌شود، پرهیز کنند.
واکنش به ادعای قصد ایران برای استفاده از سلاح شیمیایی
وی در واکنش به ادعای قصد ایران برای استفاده از سلاح شیمیایی گفت: عادت کردن دروغ پشت دروغ بگویند، آنقدر سخیف است که ارزش پاسخگویی ندارد.
ایران به عنوان طرفی که عضو معاهدات منع سلاح جمعی است و قربانی سلاح‌های شیمیایی است که توسط دوستان صدام هدیه شده بود، و همچنین کشوری که صاحب اصول است و معتقد به مبانی ارزشی است به هیچ عنوان مرتکب اعمالی نمی‌شود که صرفا به رژیم صهیومیستی و آمریکا منتسب است.
از مقامات بحرین می‌خواهیم در رویکردهای خلاف حقوق بین‌الملل تجدیدنظر کنند
سخنگوی وزارت خارجه در واکنش به ادعاهای مقامات بحرینی علیه ایران و شهروندان خودشان گفت: ما همیشه گفته‌ایم نقض بنیادین حقوق بشر به دلیل نگاه‌های فرقه گرایانه بسیار مورد انتقاد است. به هیچ عنوان قابل توجیه نیست شهروندان خودشان را به بهانه همدردی با ایران متهم کنند و آنان را به زندان محکوم کنند یا تابعیت آنان را سلب کنند، این خلاف موازین حقوق بشری است.
از مقامات بحرین می‌خواهیم در این رویکردهای خلاف حقوق بین‌الملل تجدیدنظر کنند. ادعاهای آنان صرفا ادعا و بهانه است و اصلا تایید نمی‌شود.
روابط ایران و پاکستان
وی درباره روابط ایران و پاکستان گفت: رابطه ایران و پاکستان رابطه‌ای نیست که از میانجی‌گری شروع شده باشد. رابطه ایران و پاکستان عمیق و اصیل است و روابط ممتازی برقرار است. اینکه پاکستان به عنوان میانجی در نظر گرفته شد محصول چنین بستری بود. ما مصمم هستیم حداکثر استفاده را برای تقویت مناسبات ببریم.
پاکستان دارد تلاشش را انجام می‌دهد، ما ارج می‌نهیم بر تلاش‌های این کشور و تاکید می‌کنیم میانجی‌گری مثبت است.
ابتکار عمل چین درباره تحولات منطقه
بقائی درباره ابتکار عمل چین درباره تحولات منطقه گفت: دیداری که با نماینده چین انجام شد، در راستای تقویت مناسبات ایران و چین است.
روابط با چین به عنوان کشور عضو شورای امنیت و کشوری که روابط طولانی داریم برای ما مهم است. در سطح منطقه چین نقش مثبتی داشته است.
آینده مذاکرات
وی درباره آینده مذاکرات با توجه به شرایط منطقه گفت: دیپلماسی و میدان دو عرصه جدا از هم نیستند و دو ابزار هستند و تا وقتی تشخیص دهیم که از این ابزارها برای صیانت از منافع ملی استفاده کنیم، حتما درنگ نمی‌کنیم.
سفر معاونین وزارت خارجه به کشورهای منطقه
بقائی درباره سفر معاونین وزارت خارجه به کشورهای منطقه گفت: با توجه به روند مذاکراتی، تصمیم گرفته می‌شود ما چه سطحی داشته باشیم. هر جا لازم بوده شخص وزیر رفتند و هر جا که لازم بوده معاونین رفته‌اند. اگر رفت و آمدی هست با نظر وزیر و زیر نظر شورای عالی امنیت ملی قرار دارد.
احضار سفیر جمهوری آذربایجان
وی در واکنش به عنصر نامطلوب خواندن برخی ایرانیان توسط باکو گفت: اساسا عنصر نامطلوب معنا ندارد زیرا اینها دیپلمات نیستند، اما اصل این عمل دوستانه نیست. سفیر جمهوری آذربایجان در وزارت خارجه حاضر شد و مراتب اعتراض ما ابلاغ شد.
به طور مستمر با قطر و پاکستان در تماس هستیم
سخنگوی وزارت خارجه درباره وضعیت خلبانان ایرانی در قطر گفت: مجموعه ستاد کل در ارتباط مستقیم با قطری‌ها هستند و هیات فنی ما سفری به قطر داشت. گفتگوها ادامه دارد و تا وقتی شواهد کافی دریافت نکنیم، فرض بر این است که پرونده باز است. این همچنان مورد بحث است.
وی در پاسخ به این سوال که «نخست‌وزیر قطر اخیراً از ایران و آمریکا خواسته است که به جای دنبال کردن یک توافق کامل و ایده‌آل، به سراغ توافقی قابل انجام بروند.» آیا این موضع نشان‌دهنده نگرانی کشورهای منطقه از تداوم وضعیت کنونی است؟ گفت: توافقی که قابل انجام باشد را یک بار امتحان کردیم. آن تعهد (اسلام‌آباد) قابل انجام بود، چون طرفین پذیرفتند و در بالاترین سطوح امضا کردند. جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت کامل، تعهد و جدیت خود را اثبات کرده است. ما تعهدی را می‌پذیریم که تأمین‌کننده منافع و حقوق ملت ایران باشد. توضیح دادم چه مواردی مدنظر ماست. اینها خواسته‌های عجیب و غریبی نیستند، بلکه خواسته‌هایی هستند که واقعاً اگر از آنها بگذریم، هم منافع ما دچار مشکل خواهد شد و هم امنیت منطقه تأمین نمی‌شود.
وی در پاسخ به این سوال که ارزیابی وزارت امور خارجه از نقش و رویکرد کشورهای میانجی در روند مذاکرات چیست؟ نیز گفت: قطر و پاکستان به‌عنوان کشورهای میانجی در حال تلاش هستند. ما همیشه از مساعی جمیله آنها سپاسگزار بوده‌ایم و کماکان به صورت مستمر با هر دو، هم قطر و هم پاکستان، در تماس هستیم.
انتقادات جوزپ بورل از عملکرد اروپا در جنگ علیه ایران
وی در واکنش به انتقادات جوزپ بورل از عملکرد اروپا در جنگ علیه ایران گفت: واقعیت را بیان کرده است. آنچه که مقامات سابق اروپایی درباره انفعال اروپا بیان می‌کنند کاملا منطبق بر واقعیت است، اما ای کاش چنین شجاعتی را مقامات فعلی داشتند. متاسفانه مقامات پیشین بعد از رفتن از مسئولیت شجاع‌تر می‌شوند. ای کاش مقامات کنونی این اظهارات را گوش دهند و تجدیدنظر در رفتار کنند.
نظر شما