به گزارش همشهری‌آنلاین، جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی و نظریه‌پرداز برجسته روابط بین‌الملل، در گفت‌وگویی به بررسی اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی در خاورمیانه، جایگاه ایران در محاسبات امنیتی این رژیم و پیامدهای احتمالی گسترش جنگ در منطقه پرداخت. وی با اشاره به اینکه تل‌آویو خواهان تضعیف ایران است، تاکید کرد وقوع جنگی فراگیر که کشورهای حاشیه خلیج فارس و خود رژیم صهیونیستی را نیز درگیر کند، به منافع این رژیم آسیب جدی وارد خواهد کرد.
پنج هدف راهبردی رژیم صهیونیستی در خاورمیانه
مرشایمر در تشریح اهداف راهبردی رژیم صهیونیستی گفت: نخستین هدف این رژیم، ایجاد «اسرائیل بزرگ» است؛ طرحی که نه‌تنها سرزمین‌های تحت کنترل این رژیم از سال ۱۹۴۸، بلکه کرانه باختری و نوار غزه، بخش‌هایی از لبنان و سوریه و احتمالا مناطق دیگری را نیز در بر می‌گیرد.
- وی دومین هدف را کاهش شمار فلسطینیان در سرزمین‌های مورد نظر دانست و گفت صهیونیست‌ها به پاک‌سازی قومی علاقه‌مند هستند؛
-سومین هدف نیز حفظ همسایگان ضعیف و وابسته به آمریکا در منطقه خاورمیانه است.
- مرشایمر جلوگیری از اشاعه تسلیحات هسته‌ای در خاورمیانه را چهارمین هدف این رژیم برشمرد و تصریح کرد که رژیم صهیونیستی می‌خواهد تنها قدرت هسته‌ای منطقه باقی بماند.
- وی حفظ روابط نزدیک با آمریکا را پنجمین هدف دانست و گفت واشنگتن می‌تواند حمایت‌های مادی و دیپلماتیک گسترده‌ای در اختیار این رژیم قرار دهد و در صورت گرفتار شدن آن در شرایط دشوار، برای کمک وارد عمل شود.
ایران؛ مهم‌ترین مانع در برابر اهداف رژیم صهیونیستی
این نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل با اشاره به جایگاه ایران در محاسبات امنیتی رژیم صهیونیستی اظهار کرد ایران به دلیل برخورداری از قدرت قابل توجه و همچنین توانایی احتمالی برای دستیابی به سلاح هسته‌ای، مهم‌ترین نگرانی این رژیم در خاورمیانه به شمار می‌رود.
مرشایمر درباره برنامه هسته‌ای ایران نیز گفت اگرچه ایران هنوز تصمیمی برای دستیابی به سلاح هسته‌ای نگرفته است، اما این کشور از توانایی فنی لازم برای دستیابی به چنین سلاحی برخوردار است. وی تاکید کرد ایران مهم‌ترین مانع در برابر تحقق اهداف رژیم صهیونیستی، یعنی برخورداری از همسایگان ضعیف و قدرت هسته‌ای بودن در منطقه، محسوب می‌شود.
چرا جنگ منطقه‌ای به زیان رژیم صهیونیستی است؟
مرشایمر با رد این دیدگاه که جنگی گسترده در خاورمیانه و وارد آمدن خسارات سنگین به کشورهای منطقه می‌تواند به نفع رژیم صهیونیستی باشد، گفت این استدلال با مشکلات جدی روبه‌رو است.
وی تاکید کرد به رغم برخی روابط تل‌آویو با کشورهای این منطقه این رژیم نه‌تنها علاقه‌ای به ویرانی این کشورها ندارد، بلکه در شکوفایی و پیشرفت آنها نیز منافع مستقیمی دارد.
وی دومین دلیل را قرار گرفتن خود رژیم صهیونیستی در معرض حملات ایران عنوان کرد و گفت قرار نیست جنگی رخ دهد که در آن تنها کشورهای حاشیه خلیج فارس و احتمالا چند کشور دیگر مانند اردن هدف حمله قرار بگیرند و رژیم صهیونیستی بدون هیچ آسیبی از آن خارج شود. به گفته مرشایمر، رفتارهای گذشته ایران و اظهارات مقام‌های این کشور درباره درگیری احتمالی در آینده نشان می‌دهد که رژیم صهیونیستی در صدر فهرست اهداف ایران قرار خواهد داشت و در نتیجه، خود این رژیم نیز هدف حملات قرار می‌گیرد و خسارات سنگینی متحمل می‌شود.
پاسخ متقابل ایران و پیامدهای جنگ
مرشایمر با اشاره به توان پاسخگویی ایران گفت در صورت حمله به ایران، این کشور در مقیاسی گسترده به کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین رژیم صهیونیستی پاسخ خواهد داد.
این نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل با هشدار درباره خطرات کارزار نظامی علیه ایران تصریح کرد هرگونه ضربه سنگین به این کشور، واکنش متقابل ویرانگری علیه تاسیسات دیمونا در رژیم صهیونیستی و شریان‌های اقتصادی منطقه را در پی خواهد داشت.
تهدیدهای ترامپ و نبود راهبرد برای پیروزی در جنگ
مرشایمر با اشاره به تحرکات نظامی آمریکا در منطقه گفت واشنگتن با تهدید ایران به حمله و اعزام تجهیزات نظامی به خاورمیانه تلاش می‌کند تهران را به پذیرش خواسته‌های خود وادار کند، اما شواهد بسیار اندکی وجود دارد که نشان دهد این سیاست نتیجه خواهد داد.
وی با اشاره به تفاوت میان تهدید نظامی و ورود واقعی به جنگ تصریح کرد که تهدید طرف مقابل می‌تواند با هدف وادار کردن او به پذیرش خواسته‌ها انجام شود، اما ورود واقعی به جنگ به معنای استفاده از نیروی نظامی برای رسیدن به همان خواسته‌ها است.
به اعتقاد مرشایمر، تحرکات کنونی ترامپ تلاشی برای وادار کردن ایران به پذیرش خواسته‌های آمریکاست، اما او فکر نمی‌کند این سیاست نتیجه بدهد و شواهدی نیز برای موثر بودن چنین فشاری وجود ندارد.
مرشایمر درباره احتمال حمله پس از انتخابات میان‌دوره‌ای گفت ترامپ پیش از انتخابات حمله نمی‌کند، زیرا می‌داند اگر به ایران حمله کند، ایران تلافی خواهد کرد و این اقدام پیامدهای فاجعه‌باری برای اقتصاد جهانی به همراه خواهد داشت. وی تاکید کرد آمریکا راهبردی برای پیروزی در جنگ با ایران ندارد و اگر چنین راهبردی داشت، پیش‌تر حمله کرده بود، نه اینکه آن را به پس از انتخابات موکول کند.
ایران آمریکا را در موقعیت دشواری قرار داده است
مرشایمر گفت ایرانی‌ها آمریکا را در موقعیت دشواری قرار داده‌اند و خودشان نیز این موضوع را می‌دانند. به همین دلیل، سیاست وادار کردن ایران از طریق تهدید و فشار نتیجه نمی‌دهد. وی افزود ایرانی‌ها عملا به آمریکا می‌گویند اگر می‌خواهد حمله کند، این کار را انجام دهد؛ زیرا می‌دانند چنین اقدامی از دیدگاه واشنگتن منطقی نیست.
مرشایمر با اشاره به نبود راهبرد مشخص در اظهارات مقام‌های دولت ترامپ گفت هنگام صحبت از استفاده از نیروی نظامی، باید روایت راهبردی کاملی وجود داشته باشد و مشخص شود چگونه قرار است به نتایج مورد نظر رسید و طرف مقابل را به عمل مطابق خواسته‌ها وادار کرد. اما در گزارش‌های رسانه‌ای تقریبا هیچ توضیحی درباره این مسئله وجود ندارد.
محدودیت قدرت نظامی آمریکا و فرسودگی نیروها
مرشایمر با انتقاد از رویکرد جنگ‌طلبانه آمریکا گفت این کشور از پایان جنگ سرد و به‌ویژه پس از حملات ۱۱ سپتامبر به استفاده از نیروی نظامی اعتیاد پیدا کرده است و این مسئله بسیار خطرناک است. به گفته وی، در جامعه امنیت ملی آمریکا این باور گسترده وجود داشته که این کشور از سلاح نظامی قدرتمندی برخوردار است و تنها باید از آن استفاده کند تا مشکل مورد نظر حل شود.
این نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل با اشاره به وضعیت فرماندهان ارشد نظامی آمریکا گفت تصور می‌کند در رده‌های ارشد وزارت دفاع و به‌ویژه نیروی دریایی، افسران زیادی خواهان پایان دادن به جنگ در منطقه خلیج فارس هستند. وی تاکید کرد فرسایش و فشار واردشده بر نیروی دریایی آمریکا بسیار عظیم است و ادامه این وضعیت برای چندین ماه دیگر احتمالا فرماندهان ارشد این نیرو را به‌شدت نگران می‌کند.
وی افزود در میان نیروهای نظامی آمریکا میزان قابل توجهی خستگی و فرسودگی ناشی از جنگ وجود دارد و در داخل ارتش این احساس شکل گرفته است که افرادی که راهبرد امنیت ملی این کشور را اداره می‌کنند، واقعا نمی‌دانند چه کاری انجام می‌دهند.
مرشایمر همچنین گفت برای او دشوار است باور کند که بیشتر ملوانان، سربازان و نیروهای هوایی آمریکا متوجه نشده باشند که افراد راس امور حتی از انجام درست و موثر ابتدایی‌ترین اقدامات نظامی نیز عاجزند.
عقب‌نشینی ترامپ از حمایت نظامی عربستان در برابر انصارالله
مرشایمر در ادامه به تحولات عربستان سعودی و درگیری این کشور با نیروهای نظامی یمن پرداخت و گفت به اعتقاد او، ترامپ نه‌تنها به سعودی‌ها برای آغاز درگیری با یمنی‌ها چراغ سبز نشان داد، بلکه آنها را به انجام این اقدام تشویق نیز کرد.
وی افزود زمانی که سعودی‌ها به‌سرعت با مشکل مواجه شدند، مقام‌های عربستان برای دریافت کمک به آمریکا متوسل شدند؛ اتفاقی که ترامپ و خود سعودی‌ها باید از قبل پیش‌بینی می‌کردند. این استاد علوم سیاسی ادامه داد سعودی‌ها در دهم سپتامبر دو بار درخواست کمک کردند و بار دیگر در هفدهم سپتامبر نیز خواستار کمک شدند، اما ترامپ این درخواست‌ها را رد کرد.
اشتباه ترامپ در ورود به جنگ علیه ایران
مرشایمر با اشاره به وعده‌های انتخاباتی ترامپ گفت باید به خاطر داشت که او هنگام انتخاب شدن به ریاست‌جمهوری وعده داد دیگر جنگ‌های بی‌پایان را ادامه ندهد و به دنبال تغییر حکومت‌ها نباشد. ترامپ به‌روشنی اعلام کرده بود که می‌خواهد به جنگ اوکراین پایان دهد؛ جنگی که به گفته خودش هرگز آن را آغاز نمی‌کرد، زیرا می‌دانست از ابتدا محکوم به شکست است.
این استاد علوم سیاسی ادامه داد این موارد نشان می‌دهد ترامپ هنگام ورود به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، به دنبال کاهش تعهدات نظامی آمریکا بود، نه ورود به جنگ‌های بیشتر. بخش مهمی از این رویکرد نیز ناشی از درک او از محدودیت‌های قدرت نظامی آمریکا بود.
آینده نتانیاهو و احتمال تغییر دولت در رژیم صهیونیستی
مرشایمر با اشاره به انتخابات رژیم صهیونیستی گفت در صورت موفقیت یکی از رقبای نتانیاهو در تشکیل دولت جدید، نخست‌وزیر فعلی علاوه بر از دست دادن قدرت، با دو چالش جدی روبه‌رو خواهد شد.
وی نخستین چالش نتانیاهو را ادامه روند محاکمه او دانست و گفت با کنار رفتنش از قدرت، روند رسیدگی به پرونده قضایی‌اش که تاکنون به تعویق افتاده است، ادامه خواهد یافت و احتمال محکومیت او نیز وجود دارد.
این استاد علوم سیاسی، تشکیل کمیسیون مستقل برای بررسی وقایع هفتم اکتبر را دومین چالش نتانیاهو عنوان کرد و افزود دولت جدید در صورت روی کار آمدن، احتمالا چنین کمیسیونی را تشکیل خواهد داد.
مرشایمر درباره احتمال تغییر سیاست خارجی رژیم صهیونیستی پس از تشکیل دولت جدید نیز گفت ممکن است در سطح تاکتیکی تغییراتی ایجاد شود و رویکرد رهبران جدید در برخی موارد با اقدامات نتانیاهو تفاوت داشته باشد، اما در سیاست‌های کلان این رژیم تغییر محسوسی رخ نخواهد داد.
نظر شما