همشهری‌آنلاین - مجیدجباری: قطع بیش از ۲۰۰ اصله درخت در جنگل های هیرکانی آمل، موضوعی بود که چند ماه پیش توجه فعالان محیط زیست را به خود جلب کرد. در همان زمان، ادعاهایی درباره همکاری برخی جنگل بانان متخلف با شبکه های قاچاق چوب مطرح شد، اما این ادعاها نه تایید و نه تکذیب شد. در چنین شرایطی پرسش مهم این است که حفاظت از جنگل ها چگونه باید انجام شود تا هم با هرگونه تخلف احتمالی از سوی نیروهای حفاظتی برخورد شود و هم جنگل بانانی که وظیفه حفاظت از منابع طبیعی را بر عهده دارند، در برابر فشارهای اقتصادی و تخلفات احتمالی تنها نمانند؟
حلقه آسیب پذیر حفاظت از جنگل
یک روزنامه نگار و فعال محیط زیست اشاره به برخی تخلفات در این زمینه، معتقد است بررسی موضوع آمل باید در کنار مشکلات ساختاری جنگلبانی انجام شود.
الهه موسوی در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین تصریح می‌کند: تخلف احتمالی در هر مجموعه ای ممکن است رخ دهد. برهمین اساس نه می‌توان همه جنگل بانان را به دلیل عملکرد چند نفر زیر سوال برد و نه باید برای نیروهای حفاظتی مصونیت ایجاد کرد. آنچه اهمیت دارد، رسیدگی مستند به تخلفات و اطلاع رسانی و شفاف سازی نتایج آن است.
او یکی از مشکلات اصلی جنگلبانی در شمال کشور را به کارگیری شمار زیادی از نیروهای حفاظتی از طریق شرکت‌های پیمانکار به‌جای استخدام مستقیم در سازمان منابع طبیعی می‌داند و می‌گوید: برخی شرکت‌هایی که پیش تر در حوزه بهره برداری از جنگل فعالیت داشتند، پس از اجرای قانون موسوم به تنفس جنگل و ممنوعیت بهره‌برداری تجاری از چوب جنگل‌های طبیعی شمال، وارد حوزه حفاظت شدند.
موسوی همچنین درباره صلاحیت تخصصی برخی شرکت‌های طرف قرارداد پرسش‌هایی مطرح می‌کند و می افزاید: نحوه انتخاب پیمانکاران و نیروهای آنها باید مورد بررسی قرار بگیرد. وابستگی شغلی جنگلبان به پیمانکار می‌تواند استقلال حرفه‌ای او را تحت تاثیر قرار دهد.
حقوق معوقه و نبود امنیت شغلی
این روزنامه‌نگار و فعال محیط زیست در ادامه با بیان اینکه پرداخت حقوق جنگل بانان در برخی موارد با تاخیر انجام می‌شود و لازم است میزان اعتبارات پرداختی به شرکت ها با دریافتی واقعی نیروها مقایسه شود، می‌گوید: جنگلبانی که از امنیت شغلی و معیشتی کافی برخوردار نیست، ممکن است هنگام مقابله با تخلفات یا فشارهای احتمالی، نگران از دست دادن شغل خود باشد.
او ادامه می‌دهد: نیروهایی هم هستند که هنگام انجام وظیفه مثلا در اطفای حریق و یا مقابله با قاچاقچیان چوب آسیب می‌بینند، اما برای تامین هزینه‌های درمان با مشکل مواجه می شوند. یکی از جنگلبانان در جریان ماموریت یکی از پاهای خود را از دست داده و با وجود هزینه‌های سنگین درمان، حمایت مالی مورد انتظار را دریافت نکرده است. مسئولیت دستگاه دولتی و شرکت پیمانکار در قبال حوادث حین خدمت باید روشن باشد تا نیروهای حفاظتی پس از آسیب دیدگی میان نهادهای مختلف سرگردان نمانند.
موسوی می افزاید: یک جنگل بان پس از مخالفت با یک پروژه معدن‌کاوی در منطقه کوه دختر در استان گلستان شغل خود را از دست داده است. برای همین معتقدم که موارد این‌چنینی باید بررسی شوند. امنیت شغلی، شرط مهمی برای انجام مستقل وظایف حفاظتی است.
مشکلات نباید بهانه شود
موسوی با تاکید بر اینکه مشکلات ساختاری جنگلبانی نباید بهانه ای برای نادیده گرفتن تخلفات احتمالی باشد، تصریح می‌کند: در پرونده آمل نیز باید مشخص شود چه اتفاقی افتاده، چه افرادی در آن نقش داشته اند و نتیجه بررسی ها چه بوده است. رسیدگی به چنین پرونده‌هایی نباید صرفا به نیروهای اجرایی محدود شود و لازم است عملکرد مجموعه نظارتی و نقش احتمالی سایر افراد نیز بررسی شود.
برخورد با جنگلبانان متخلف
جانشین و معاون فنی یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور نیز می‌گوید: نیروهای رسمی و شرکتی هر دو مشمول ضوابط قانونی هستند و در صورت احراز تخلف، با فرد خاطی برخورد جدی خواهد شد.
آخرین روایت از تخلفات عجیب طبیعت | از شالیکاری پشت سد آبخیزداری تا قطع درخت بلوط برای کشت گردو
ابراهیم پیرزادیان در گفت‌وگو با همشهری‌آنلاین می افزاید: تخلفات نیروهای رسمی در کمیته سلامت اداری بررسی می‌شود و در صورت لزوم، پرونده به هیات رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع خواهد شد. مجازات ها نیز بر اساس نوع تخلف، از توبیخ و درج در پرونده تا انفصال از خدمت متغیر است. کما اینکه در استان های گیلان، مازندران و گلستان سابقه برخورد جدی و حتی اخراج برخی نیروهای متخلف را داریم.
او درباره نیروهای شرکتی توضیح می‌دهد: سازمان منابع طبیعی برای ارزیابی عملکرد شرکت‌های حفاظتی، کمیته‌های نظارت و ارزیابی دارد و شیوه نامه‌ای با عنوان «پالایش نیرو» نیز تدوین کرده است. بر این اساس در صورت احراز تخلف نیروهای ی شرکتی نیز موضوع به شرکت پیمانکار اعلام می‌شود و شرکت باید مطابق دستورالعمل‌های مربوط اقدام کند.
نظارت چند سطحی بر جنگل بانان
جانشین یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی می‌گوید: نظارت بر عملکرد جنگلبانان و قرقبانان در چند سطح انجام می‌شود. از مسئولان اداره‌های کل منابع طبیعی تا فرماندهان یگان حفاظت در استان‌ها و شهرستان‌ها. گزارش های مربوط به تخلفات احتمالی بررسی و راستی آزمایی می‌شوند و در صورت تائید، اقدامات قانونی لازم صورت می‌گیرد.
او همچنین درباره حقوق نیروهای شرکتی توضیح می‌دهد: پرداخت‌ها بر اساس ضوابط قانون کار و اعتبارات تخصیص‌یافته انجام می‌شود. معاونت توسعه مدیریت و برنامه‌ریزی، سرانه‌های مالی را بر مبنای اعتبارات و شاخص های مربوط تعیین و به استان‌ها ابلاغ می‌کند و قرارداد شرکت‌های حفاظتی نیز بر همین اساس تنظیم می‌شود.
ضرورت شفاف سازی درباره آمل
به گزارش همشهری آنلاین ، سرنوشت پرونده آمل همچنان در انتظار شفاف سازی است و عملکرد شرکت‌های پیمانکار و نحوه نظارت بر آن ها نیز نیازمند بررسی دقیق تر است. اطلاع رسانی شفاف درباره تخلفات احتمالی می‌تواند از تکرار این تخلفات جلوگیری کند. در کنار نظارت و پاسخگویی، نباید مشکلات معیشتی و نا امنی شغلی جنگل بانان را نادیده گرفت. حفاظت از جنگل‌ها هم به نظارت موثر بر پیمانکاران نیاز دارد و هم به حمایت از نیروهایی که در خط مقدم حفاظت از عرصه های طبیعی ایستاده‌اند.
نظر شما