همشهری آنلاین -یکتا فراهانی: دانشمندان با بررسی بیش از ۱۰ هزار گسل و عارضه زمینشناختی، برآورد کردهاند که شعاع ماه طی حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون سال گذشته نزدیک به ۴۵ متر کاهشیافته است. این تغییر با سردشدن تدریجی بخشهای داخلی ماه و انقباض آن ارتباط دارد.

۱۰ هزار شکاف
ماه، برخلاف ظاهر آرام و تقریباً ثابتش در آسمان شب، در طول زمان از نظر زمینشناختی تغییر میکند. پژوهشی تازه نشان میدهد این قمر در صدها میلیون سال گذشته کوچکتر شده است؛ تغییری که آثار آن را میتوان در هزاران گسل و ساختار برجسته روی سطح ماه مشاهده کرد.
به گزارش Space.com، پژوهشگران با بررسی تصاویر دوربین مدارگرد شناسایی ماه، بیش از ۱۰ هزار گسل و عارضه مرتبط با انقباض سطحی را شناسایی کردهاند. بر اساس برآورد این گروه، شعاع ماه طی حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلیون سال گذشته نزدیک به ۴۵ متر کاهشیافته است. این پژوهش بهتازگی در نشریه علمی The Planetary Science Journal منتشر شد.
بیشتر بخوانید :
- رازگشایی از حفرههای غولپیکر روی ماه و نقشه جدید دانشمندان برای ساخت پناهگاههای امن فضایی
- برخوردی که چهره سطح ماه را تغییر داد
سردشدن درون ماه
ماه حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش شکلگرفته است. از آن زمان تاکنون، بخشهای داخلی آن بهتدریج گرمای خود را ازدستدادهاند. با سردشدن مواد درونی، حجم ماه کاهش مییابد و پوسته بیرونی آن تحتفشار قرار میگیرد.
این فرایند میتواند به ایجاد گسلها و تغییر شکل سطح منجر شود؛ ساختارهایی که دانشمندان از آنها برای بازسازی تاریخ زمینشناختی ماه استفاده میکنند.
البته کاهش ۴۵ متری به معنای آن نیست که قطر ماه در یک دوره کوتاه به طور ناگهانی کم شده است. این مقدار، برآوردی از کاهش شعاع در یک بازه زمانی بسیار طولانی است که با تحلیل ساختارهای زمینشناختی سطح بهدستآمده است.

پراکندگی گسلهای ماه
پژوهشگران متوجه شدهاند تعداد گسلها در تمام مناطق ماه یکسان نیست. در برخی مناطق با پوسته ضخیمتر، گسلهای کمتری دیده میشود. این تفاوت میتواند سرنخهایی درباره چگونگی حفظ گرمای درونی ماه و روند سردشدن آن درگذشته فراهم کند.
پژوهش جدید نشان میدهد انقباض ماه بخشی از روند طولانی سردشدن درونی آن است. به گفته پژوهشگران، با ادامه این فرایند ممکن است گسلهای تازهای شکل بگیرند یا ساختارهای موجود گسترش یابند.
بااینحال، برآورد کاهش شعاع در صدها میلیون سال گذشته بهتنهایی سرعت کنونی کوچکشدن ماه را مشخص نمیکند. برای تعیین دقیقتر میزان فعالیت امروزی گسلها و ارتباط آنها با لرزههای ماه، به دادههای بیشتر و اندازهگیریهای مستقیم نیاز است.
نظر شما